Κυριακή, 20 Ιουλίου 2014

Περί Λαϊκισμού

Είναι μάλλον κακόγουστο να καταδικάζουν τον λαϊκισμό κάποιοι πολιτικοί, που τον υπηρέτησαν με τον πιο πιστό τρόπο επί δεκαετίες, μέχρι να μπορέσουν επιτέλους να κάνουν πραγματικότητα το όνειρό τους για εξουσία και να ανακαλύψουν την "ρεαλπολιτίκ".
Δυστυχώς ο λαϊκισμός συνεχίζει να είναι παρών και να βασανίζει την κοινωνία, γιατί απλούστατα αποτελεί πάντα την πιο εύκολη και εύηχη λύση για όλους: και για αυτούς που τα λένε και για αυτούς που τα ακούνε...

Τρίτη, 15 Ιουλίου 2014

Η “πολυγλωσσία” του πολύγλωσσου κυρίου Γιούνκερ


Ηταν μια μεγάλη μέρα για τον Ζαν Κλοντ Γιούνκερ και για αυτό βάλθηκε να εντυπωσιάσει το ακροατήριό του. Ο επόμενος πρόεδρος της Κομμισσιόν μίλησε στο Ευρωκοινοβούλιο, πείθοντας 422 από τα μέλη του να του δώσουν την ψήφο τους σε τρεις γλώσσες. Ξεκίνησε γαλλικά, συνέχισε στα γερμανικά και έκλεισε με αγγλικά. Η πολυγλωσσία είναι φυσικά πλεονέκτημα, όταν κατέχεις μια τόσο σημαντική θέση και έχεις να συνεννοηθείς με συχνά “πεισματάρηδες” αρχηγούς κρατών.

Ομως οι συνειρμοί με μια άλλη “πολυγλωσσία” έφεραν στο νου ένα δίστιχο, που ξέρω από τα γερμανικά:
Allen Menschen Recht getan
ist eine Kunst die keiner kann”
Σε ελεύθερη μετάφραση θα το απέδιδα κάπως έτσι:
Ολους να τους ικανοποιείς
την τέχνη αυτή δεν την μπορείς.”

Γιατί βεβαίως ο πρώην πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου γνωρίζει ότι το έργο του, που προσπάθησε σχηματικά να εσωκλείσει στην υπόσχεση για μια πιο “κοινωνική Ευρώπη” αλλά και μια πιο “πολιτική Ευρωπαϊκή Επιτροπή” δεν θα είναι καθόλου εύκολο. Οπως και δεν θα είναι εύκολο να συμβιβάσει μια Γαλλία, που αναζητεί ένα άλλο δρόμο ανάπτυξης και μια Βρετανία που σκέφτεται πια σοβαρά το μέλλον της εκτός ΕΕ, με μια Γερμανία που θεωρεί ότι καλά πορευτήκαμε μέχρι τώρα απέναντι στην κρίση. Θα σπάσει λοιπόν αυγά ο κύριος Γιούνκερ, μιλώντας σε όλους με την ίδια σκληρή γλώσσα, που απαιτείται για να καταλάβουν ότι το ευρωπαϊκό εγχείρημα χρειάζεται ριζικό “φρεσκάρισμα” για να μπορέσει να επιβιώσει; Η θα ενδώσει στον πειρασμό της “πολυγλωσσίας” με την έννοια ότι άλλα θα λέει στους συνομιλητές από το Βερολίνο και σε άλλα σε εκείνους από το Παρίσι και το Λονδίνο; Αυτό είναι και το μεγάλο ερώτημα, στο οποίο είναι παρακινδυνευμένο να δώσει κανείς τώρα απάντηση. Οι υποψίες πάντως είναι δικαιολογημένες.

Ισως επειδή έχει επίγνωση των δυσκολιών αυτού του εγχειρήματος ο κ. Γιούνκερ προσπάθησε να πείσει το ακροατήριο του, και δεν εννοούμε μόνο τους παρόντες στην αίθουσα ευρωβουλευτές, ότι παρά τη συντηρητική του προέλευση, δεν θα διστάσει να περπατήσει και ριψοκίνδυνα μονοπάτια.
“Το μεγαλύτερο ρίσκο είναι να φοβάσαι να πάρεις ρίσκα” είπε, βάζοντας στο στόχαστρο εκείνους βολεύονται με τη στασιμότητα. Δεν είναι πάντως τυχαίο ότι οι αναφορές του σε πολιτικούς με ευρωπαϊκό όραμα, δεν περιείχαν κανένα σύγχρονο συνάδελφό του, αλλά γύρισαν πίσω στις δεκαετίες του 80 και του 90, τότε που το τέλος του ψυχρού πολέμου δημιουργούσε την πλαστή ευφορία μιας Ευρώπης με συνεχώς διευρυνόμενες αγορές, που θα δίνουν από μόνες τους λύσεις αυτορύθμισης στα προβλήματα της οικονομίας.
Αλλά επειδή αυτή η ευφορία ήταν ακριβώς “χάρτινη” δεν αρκεί πια να επικαλείται κανείς τους μεγάλους οραματιστές του παρελθόντος και να επικρίνει τους σημερινούς “κυνικούς”. Ούτε φτάνει να αραδιάζει νούμερα για λεφτά, που “υπάρχουνε” για να επενδυθούν σε δίκτυα και ψηφιακές τεχνολογίες. Ολα αυτά θα πρέπει να γίνουν πράξη και κυρίως να έχουν άμεσο αντίκρυσμα στις ευρωπαϊκές κοινωνίες, που συνεχίζουν να βασανίζονται από την ύφεση και την ανεργία.

Η Ευρώπη πράγματι χρειάζεται “αναδιοργάνωση”. Και η άμεση εκλογή από το Ευρωκοινοβούλιο εκείνου του υποψηφίου, που πήρε τις περισότερες ψήφους στις ευρωεκλογές μπορεί να θεωρείται από ορισμένους ως ένα θετικό πρώτο βήμα. Αλλά είναι μικρό για να αλλάξει ριζικά το εδώ και χρόνια βαλτωμένο ευρωπαϊκό τοπίο. Αν ο (σε λίγους μήνες 60χρονος) Λουξεμβούργιος πολιτικός έχει το θάρρος και τα μέσα για “την επανεκκίνηση της ευρωπαϊκής ιδέας”, αν έχει την ικανότητα να πείσει τους Ευρωπαίους, ότι “όλοι μαζί κερδίζουμε και όλοι μαζί χάνουμε” είναι κάτι για το οποίο δικαιολογημένα μάλλον πλειοψηφούν σήμερα εκείνοι που αμφιβάλουν.

Δευτέρα, 14 Ιουλίου 2014

Η πολιτική ως επάγγελμα

Είχα πει και προεκλογικά και το επαλαμβάνω και τώρα, ότι δεν είχα δει την πολιτική ως επάγγελμα και δεν ασχολήθηκα με τις ευρωεκλογές για να γίνω επαγγελματίας πολιτικός. Τέτοιους -ζωή να 'χουμε- διαθέτουμε αρκετούς και πρόθυμους να επιβιβαστούν, σε όποιο πλοίο φαίνεται να έχει ευνοϊκό άνεμο στα πανιά του... Από τη στιγμή που "η πολιτική χωρίς κομματικό παρελθόν" έπαψε να είναι πια σημαία, είναι λογικό να πλακώσουν οι επαγγελματίες. Καλές δουλειές σε όλους...

Παρασκευή, 11 Ιουλίου 2014

Η λογική του ραγιά


Μεγάλωσαν γενιές ολόκληρες σε αυτή τη χώρα με το μύθο του αδάμαστου Ελληνα, που δεν υποφέρει ζυγό στον τράχηλό του. Το εθνικό μας αυτό παραμύθι είναι σίγουρο ότι θα συνεχιστεί χωρίς αναστολές και στο μέλλον, την ώρα που έξω στην πραγματική ζωή θα συνεχίσουμε να συμπεριφερόμαστε σα ραγιάδες. Η υποκρισία ποτέ δε σπάνισε σε αυτό τον τόπο, που όπως απέδειξε και το Μουντιάλ “βγάζει μόνο ήρωες”.

Θα ανεχόμαστε πάντα αφεντικά που μας κακοπληρώνουν ή δε μας πληρώνουν καθόλου, που καταπατούν κατά συρροή την αξιοπρέπεια μας και μας εκβιάζουν ότι αν διαμαρτυρηθούμε θα βρεθούμε εντελώς στο δρόμο. Θα ακούμε το διπλανό μας σοφά να μας υποδεικνύει να μην πούμε κουβέντα, αν πρώτα δεν έχουμε εξασφαλίσει “κάτι άλλο”. Σωστά, η επανάσταση απαιτεί προφανώς να έχεις και καμιά καβάτζα.

Θα ακούμε πολιτικούς να μας απειλούν, ότι αν δεν ανεχτούμε και άλλο τις δικές τους αποτυχίες θα έρθουν άλλοι χειρότεροι, που θα μας φορτώσουν με ακόμα μεγαλύτερες. Θα δούμε πάλι το διπλανό μας συγκαταβατικά να κουνάει το κεφάλι και να μας συμβουλεύει κι αυτός να κάτσουμε στα αβγά μας, γιατί ποιός ξέρει, μπορεί να τον χρειαστούμε αύριο αυτόν τον πολιτικό, που μουτζώναμε όλοι μαζί στο καφενείο. Τον οποίο μάλιστα δουλικά θα υποδεχτούμε και θα τον τρατάρουμε κιόλας, αν ποτέ περάσει από αυτό το καφενείο.

Η κουτοπόνηρη δουλικότητα απέναντι στο σύστημα, στο κράτος, στον αφέντη έχει πια περάσει και στην προσωπική μας ζωή. Υποκρινόμαστε ότι όλα είναι καλά, ζώντας ζωές άλλων, απλά για να μην χάσουμε τη βόλεψή μας, μην τυχόν και χρειαστεί να μοιράσουμε όσα κοινά αποκτήσαμε με ένα σύντροφο που ήταν λάθος για μας και ήμασταν λάθος γι αυτόν.

Η λογική του ραγιά, του ξεδοντιασμένου σκύλου, που γαβγίζει αλλά είναι παντελώς ακίνδυνος έχει τελικά τόσο πολύ εμποτίσει την συνείδηση του μικροαστού Νεοέλληνα, που είναι μάταιο να περιμένουμε ότι μπορεί κάποια στιγμή να σηκωθεί πραγματικά και να αντιδράσει. Θαυμάζουμε υποτίθεται τους ήρωες αλλά συμπεριφερόμαστε καθημερινά σαν παραιτημένοι δούλοι. Φαφλατάδες στα εύκολα και λιγόψυχοι στα δύσκολα. Ραγιάδες στο μυαλό και στην ψυχή...

Δευτέρα, 30 Ιουνίου 2014

Ομιλείτε ιταλικά;

Θα μπορέσει η ιταλική προεδρία να αλλάξει την ευρωπαϊκή ατζέντα ή θα αποδειχτεί το “φαινόμενο Ρέντσι” ως μια ακόμα γλυκόηχη παρόλα; Ο πολιτικός χρόνος τρέχει πια πολύ γρήγορα και οι απαντήσεις δεν θα αργήσουν.

Τα τελευταία χρόνια χορτάσαμε από πολιτικούς, που ξεκίνησαν φιλόδοξα υποσχόμενοι το “κάτι άλλο” και πολύ γρήγορα απογοήτευσαν τους πολίτες με μια από τα ίδια. Πιο κραυγαλέο παράδειγμα ο Γάλλος Πρόεδρος, στον οποίο πολλοί συνάδελφοί του αλλά και πολίτες, ειδικά από τις χώρες του Νότου είχαν εναποθέσει τις ελπίδες τους για μια μια άλλη πολιτική στην Ευρώπη, προσανατολισμένη περισσότερο στις ανάγκες των κοινωνιών. Ομως, αν θέλει κάποιος να δει την αλήθεια κατάματα, το “φαινόμενο” Ολάντ δεν υπήρξε ποτέ, παρά μόνο στη φαντασία κάποιων αρθρογράφων.
Γι αυτό το λόγο είναι μάλλον άδικο να προσπαθούν κάποιοι εκ των προτέρων να συγκρίνουν τις προσδοκίες, που είχαν δημιουργηθεί τότε, με εκείνες που έχει ξυπνήσει τώρα ο Ματέο Ρέντσι. Ο Ιταλός πρωθυπουργός αντιμετωπίζεται σήμερα ως το “τρομερό παιδί” μιας μοντέρνας ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας. Το γεγονός ότι η χώρα του αναλαμβάνει σήμερα τα ηνία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ενωσης είναι φυσιολογικό να ξυπνά (ξανά) ελπίδες για μια στροφή της Ευρώπης. Πολύ περισσότερο, που χρονικά συμπίπτει και με τις διεργασίες για την εκλογή της νέας Επιτροπής και την συνολική ανασυγκρότηση στα ανώτατα ευρωπαϊκά όργανα.
Η Ιταλία είναι, έστω και λαβωμένη, μια μεγάλη βιομηχανική δύναμη της ηπέιρου μας. Στα χρόνια του Μπερλουσκόνι η χώρα έμοιαζε συχνά να έχει αναχωρήσει από την Ευρώπη, ασχολούμενη με τα σκάνδαλα, αλλά και τα κουτσομπολιά του δικού της μικρόκοσμου. Αυτό φαίνεται να αλλάζει και στην υπόλοιπη Ευρώπη ελπίζουν τώρα για τη μεγάλη “επιστροφή” της Ιταλίας. Με βάση το πρόγραμμα ο πολιτικός από τη Φλωρεντία θέλει να θέσει στην ατζέντα της ΕΕ δύο μεγάλα ζητήματα: την ύφεση στις χώρες του Νότου και το μεταναστευτικό, το οποίο επίσης δεν "καίει" τόσο τις χώρες του Βορρά. Την ευθύνη των προοδευτικών δυνάμεων για περισσότερη αληλλεγύη, κοινωνική δικαιοσύνη και δουλειά σημείωνε άλλωστε και στο μήνυμά του προς το συνέδριο του "Ποταμιού" ο ευρωβουλευτής του Δημοκρατικού Κόμματος Τζιάννι Πιττέλλα, ο οποίος θα αναλάβει και την ηγεσία της ευρωομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών.

Τι να περιμένουμε λοιπόν; Ο Ρέντσι σίγουρα δεν είναι Ολάντ. Είναι πολύ νεώτερος, πολύ πιο δυναμικός και έχει μια αυτοπεποίθηση, που κάνει τις υποσχέσεις του για ριζοσπαστικές μεταρρυθμίσεις πολύ πιο πειστικές, σε σχέση με ανάλογες μάλλον δειλές αναφορές του Γάλλου προέδρου στο παρελθόν. Θα αρκέσουν όμως αυτά για να μπορέσει η Ευρώπη να μιλήσει περισσότερο “ιταλικά”; Και αυτά τα ιταλικά θα είναι ουσιαστικά ή απλά εύηχες “φανφάρες”, όπως υποστηρίζουν οι πιο παραδόπιστοι; Δεν θα αργήσει να φανεί. Οι καιροί έχουν πια αλλάξει και ο πολιτικός χρόνος κυλάει με τέτοιες ταχύτητες, που όποιος θέλει να καταλάβει δε χρειάζεται να περιμένει και πολύ...

Παρασκευή, 27 Ιουνίου 2014

Η αδράνεια ανήκει στα “μπάζα”

Αδράνεια, στη Φυσική, ονομάζεται η χαρακτηριστική ιδιότητα των σωμάτων να αντιστέκονται στην οποιαδήποτε μεταβολή της κινητικής τους κατάστασης.”

Δεν ξέρω αν οι σημερινοί “πατριάρχες” του παλαιοκομματισμού τα πήγαιναν καλά με τη Φυσική, αλλά όταν διδασκόταν η αρχή της “Αδράνειας” πρέπει να είχαν τα αυτιά τους τεντωμένα. Πώς αλλιώς να εξηγήσει κανείς την αξιοπρόσεκτη ικανότητα ενός γερασμένου πολιτικού συστήματος να επιβιώνει κάθε φορά, αντιστεκόμενο στην οποιαδήποτε μεταβολή της κινητικής του κατάστασης;
Εδώ και χρόνια βιώνουμε το εξής παράδοξο. Η πλειοψηφία των Ελλήνων δηλώνει απογοητευμένη, εξοργισμένη, αγανακτισμένη αλλά οι άνθρωποι που έχουν ταυτίσει την πολιτική τους δράση με μια εθνική ταπείνωση, συνεχίζουν να πείθουν ένα σημαντικό κομμάτι του εκλογικού σώματος ότι χωρίς αυτούς όλα μπορεί να γίνουν χειρότερα. Η “αλλαγή” που κάποτε συγκινούσε έστω και χάρις στην ασάφεια της και γινόταν σύνθημα στα στόματα εκατομμυρίων, σήμερα φοβίζει και οδηγεί ακόμα και “τραυματισμένους” από την κρίση στην απάθεια.

Είναι συγκλονιστικός ο τρόπος με τον οποίο ο νεοφιλελευθερισμός έχει μπολιάσει τις κοινωνίες της Ευρώπης με την ιδέα ότι η σημερινή “σταθερότητα” όσες οδύνες και αν πλροκαλεί, είναι τουλάχιστον πιο οικεία από την απόπειρα για κάτι διαφορετικό.
Αυτή την αδράνεια θέλησε να χτυπήσει το Ποτάμι καλώντας πολίτες με συμπτώματα πολιτικής παράλυσης να σηκωθούν από τον καναπέ για “να τα αλλάξουμε όλα χωρίς να τα γκρεμίσουμε όλα.” Η ανταπόκριση στις ευρωεκλογές ήταν μια καλή αρχή για να μην πέσει και αυτή η προσπάθεια θύμα της αδράνειας, που θα προκαλούσε είτε η απόρριψη με ένα ποσοστό κάτω από το 5% είτε η πρώιμη ευφορία ενός διψήφιου ποσοστού, που προφήτευαν κάποιες αρχικές δημοσκοπήσεις.

Το ιδρυτικό συνέδριο του Λαυρίου, ενός κινήματος που λογικό ήταν στα πρώτα βήματά του να παρουσιάσει και “παιδικές ασθένειες”, καλείται να διαχειριστεί αυτό το αποτέλεσμα. Να οδηγήσει το Ποτάμι στη φάση της ενηλικίωσης, αποφεύγοντας, όμως την εσωτερική αδράνεια που θα μπορούσε να προκαλέσει ο φόβος μπροστά σε “κακοτοπιές”.

Το 9,1% που πήρε το Ποτάμι στις ηλικίες 18-45 δείχνει ότι το πιο παραγωγικό κομμάτι της κοινωνίας περιμένει πιο ξεκάθαρες θέσεις και πολιτικές κατευθύνσεις για να μετατρέψει την αρχική “συμπάθεια” σε κάτι παραπάνω. Και είναι έτοιμο όχι να τα “γκρεμίσει όλα”, αλλά να στείλει στα “μπάζα” της πολιτικής ακριβώς αυτή τη νοοτροπία της αδράνειας, του βολέματος και του ωχαδερφισμού.

Από την "Εφημερίδα των Συντακτών", 27.06.2014

Πέμπτη, 26 Ιουνίου 2014

Τι περιμένω από το Λαύριο

Πάνε τέσσερεις μήνες, από την ημέρα που ο Σταύρος ανακοίνωνε στους φίλους και συνεργάτες την ιδέα ίδρυσης ενός κόμματος. Χρειάστηκε να περάσει ο ένας περίπου από αυτούς για να πιστέψουν κάποιοι ότι δεν έκανε πλάκα... Βέβαια ορισμένοι που θεωρούν την πολιτική ως υπόθεση μόνο για γαλαζοαίματους επέμεναν ως το τέλος να αντιμετωπίζουν το Ποτάμι ως... εκπομπή.
Ισως τελικά αυτό να ήταν και καλό. Οταν ο αντίπαλος επιμένει να σε αντιμετωπίζει με υπεροψία είναι πο εύκολο για σένα να οργανωθείς και να επιλέξεις την τακτική σου. Η τακτική που επέλεξαν μια χούφτα “πρωτάρηδες” της πολιτικής απέναντι στον έμπειρο, ισχυρό και καλά δικτυωμένο στρατό του παλαικομματισμού ήταν αυτή του κλεφτοπόλεμου. Δεν θα μπορούσε να γίνει αλλιώς. Δεν αποκτάς πρόγραμμα για όλα μέσα σε 50 μέρες. Δε μπορείς να το ψωνίσεις από κάπου. Εστιάζεις λοιπόν σε κάποια βασικά σημεία και με όπλο την “φρεσκάδα” και τη διαφορετικότητα προσπαθείς να επιτύχεις κάποια πλήγματα στον αντίπαλο, επιλέγοντας τα αδύναμα σημεία του. Ο ευρωπαϊκός προσανατολισμός του νέου κινήματος ήταν ένα σημαντικό συνεκτικό στοιχείο, όπως και η κοινή αποδοχή ότι το σύμπλέγμα κρατισμού-κομματισμού αποτελεί το βασικό πρόβλημα που οδήγησε στην κατρακύλα της χώρας.

Ενας έμπειρος δημοσιογράφος εκτιμούσε πριν μερικές μέρες, ότι το 6,6% των ευρωεκλογών αποτέλεσε ένα θαύμα, αφού απέτρεψε τα δύο μεγάλα “κακά”, που θα μπορούσαν να συμβούν στο Ποτάμι. Με κάτω από 5% “πας σπίτι σου”, όπως χωρίς αναστολές είχε πει και ο ιδρυτής του. Με πάνω από 8% και αγγίζοντας το διψήφιο νούμερο, ίσως να έπεφτες θύμα “μιας φούσκας”, που θα ξυπνούσε υπέρμετρες προσδοκίες, αναντίστοιχες τόσο με την οργάνωση, όσο και με το βαθμό ωρίμανσης του Ποταμιού. Μπορεί ο ολίγον... κυνικός αναλυτής να έχει δίκιο.
Το σίγουρο είναι ότι η τακτική του “κλεφτοπόλεμου” δεν θα μπορέσει να συνεχιστεί στην πορεία προς τις εθνικές εκλογές. Οι ευρωεκλογές ήταν κάτι σαν προκριματικά του Μουντιάλ, που κυνηγάς δύο καμιά φορά ακόμα και τρία αποτελέσματα. Οι εθνικές εκλογές θα μοιάζουν με ματς νοκ-άουτ. Οταν αυτό, που θα κρίνεται θα είναι πραγματικά η διακυβέρνηση της χώρας, δεν θα αρκεί μόνο η συμπάθεια για το καινούριο για να κρατήσει ζωντανό ένα κίνημα, που θα ομολογεί ότι δεν έχει θέσεις για κάποια ζητήματα. Το έχει δείξει και η εμπειρία άλλων κομμάτων στην Ευρώπη, που ξεκίνησαν ως “μοντέρνα”, “διαφορετικά” αλλά παρέμειναν μονοθεματικά ή ολιγοθεματικά και έτσι δε μπόρεσαν να μιλήσουν σε μεγάλα κομμάτια της κοινωνίας, με αποτέλεσμα σταδιακά να ατροφήσουν.

Από αυτή την άποψη το Ιδρυτικό Συνέδριο του Λαυρίου θα πρέπει να είναι ένα συνέδριο “πρώιμης”, αλλά υποχρεωτικής ωρίμανσης. Δεν υπάρχουν πολλά χρονικά περιθώρια για αναστολές αποφάσεων. Το Ποτάμι πρέπει να πάρει θέση για τα μεγάλα ζητήματα της χώρας και να ξεκαθαρίσει με ποιούς θέλει πραγματικά να πάει για “να αλλάξει την Ελλάδα χωρίς να τα γκρεμίσει όλα”. Η διαδικασία δεν θα είναι εύκολη. Ετσι κι αλλιώς πολλοί διαφορετικοί άνθρωποι βρέθηκαν στο ίδιο καράβι, επειδή αποφάσισαν να ασχοληθούν μόνο με αυτά που τους ενώνουν. Με βάση αυτά θα πρέπει τώρα και να “δημιουργήσουν” ακόμα περισσότερα, που θα ενισχύσουν αυτή την ενότητα.

Το Συνέδριο πρέπει να παράγει θέσεις μέσα από το διάλογο και αξιοποιώντας τον πλούτο των προτάσεων, που έχουν κατατεθεί το προηγούμενο διάστημα. Οταν θα υπάρξουν οι θέσεις αυτές θα εκλείψουν και οι αφορμές για εσωκομματικές γκρίνιες και μουρμουρητά, που είναι συνηθισμένα φαινόμενα σε κόμματα που προσπαθούν να παραμερίσουν τα δύσκολα, ελπίζοντας ότι ο καιρός θα είναι αίθριος για το υπόλοιπο της ζωής τους. Κι όταν αρχίζει να ...φυσάει λίγο αρχίζουν τα σκορπίσματα.
Με συγκεκριμένες θέσεις και πολιτική κατεύθυνση θα είναι πολύ πιο εύκολο να αιτιολογηθούν και να κατανοηθούν τα ΟΧΙ και τα ΝΑΙ μας. Θα είναι απλούστερο: Με αυτούς που συμφωνούμε θα μπορούμε να συνεργαστούμε. Με αυτούς που απέχουμε πολύ οι συνεργασίες θα είναι πιο δύσκολες. Με κάποιους αδύνατες. Και αυτό αφορά και τα πρόσωπα αλλά και τα άλλα κόμματα. Και τις προεκλογικές συμμαχίες αλλά και τις μετεκλογικές συνεργασίες. Οταν τα έχεις εσύ ξεκάθαρα μέσα σου είναι πολύ πιο εύκολο να τα εξηγήσεις και στους άλλους (και να τα βρεις μαζί τους).

Πρέπει βεβαίως να είμαστε και ρεαλιστές. Δεν μπορεί να περιμένει κανείς ότι μέσα σε ένα Σαββατοκύριακο μπορούν να αναλυθούν η παγκόσμια οικονομία, η ελληνική κρίση και να παρουσιαστούν μαγικές λύσεις για όλα. Αυτό δεν τα έχουν καταφέρει μήνες και χρόνια αντικρουόμενων αναλύσεων από τους ειδήμονες. Αλλά για τους συνέδρους, που θα έρθουν από όλη την Ελλάδα στο Λαύριο θα είναι καλό όταν θα πάρουν το δρόμο του γυρισμού να έχουν ξεκαθαρίσει κάποια πράγματα, που όπως συχνά αποκάλυψε η προσυνεδριακή συζήτηση παραμένουν ακόμα θολά. Να έχουν στα χέρια τους ένα πραγματικό “Μανιφέστο”, που θα περιγράφει “Γιατί ιδρύσαμε το Ποτάμι, ποιοί είμαστε και τι πραγματικά θέλουμε”.

Δευτέρα, 16 Ιουνίου 2014

Μας παρακολουθούν οι “σύμμαχοι;

Εχει ζητήσει τελικά η ελληνική κυβέρνηση εξηγήσεις από τις γερμανικές αρχές για το θέμα των παρακολουθήσεων από την BND (Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πληροφοριών) της ηλεκτρονικής αλληλογραφίας και στην Ελλάδα ή το έχει αφήσει στην “φιλοτιμία” του Βερολίνου να απαντήσει αν και όταν το κρίνει σκόπιμο;
Το ερώτημα αυτό θα πρέπει να απαντηθεί άμεσα, γιατί αν κρίνουμε από τις σχετικές ανακοινώσεις, τόσο του εκπροσώπου του ελληνικού ΥΠΕΞ, όσο και του αναπληρωτή κυβερνητικού εκπροσώπου στο Βερολίνο είναι πρόδηλο ότι επιχειρείται αμοιβαία υποβάθμιση ενός ζητήματος, που αφορά και την εθνική κυριαρχία αλλά και θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών. 
“Φίλοι, εταίροι και σύμμαχοι” είμαστε, αλλά το θέμα δε μπορεί να ξεχαστεί με μια νοοτροπία, που θυμίζει το γνωστό ανέκδοτο “ευτυχώς που δεν χτυπήσαμε”. Αντίθετα εδώ μάλλον θα έπρεπε να ισχύσει το “οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους”.

Σκορποχώρι

Τελικά στο μόνο θέμα, που δείχνουν να τηρούν συνεπή στάση οι άνθρωποι αυτής της κυβέρνησης είναι η αδιαλλαξία τους απέναντι στις απολυμένες καθαρίστριες.
Οι πρώτες μέρες μετά τον ανασχηματισμό επιβεβαίωσαν ότι τελικά επρόκειτο για μια κίνηση καθαρά επικοινωνιακού χαρακτήρα, χωρίς καμιά στόχευση και με την απλοϊκή ελπίδα να αλλάξει την εικόνα της κυβέρνησης για την περίπτωση που αυτή αποφασίσει να προχωρήσει σε πρόωρες εκλογές.
Οι νέοι υπουργοί είναι σταθερά προσανατολισμένοι στην δική τους... ατομική εικόνα. Γι αυτό και θα τρώγονται όλο και περισότερο μεταξύ τους. Το τηλεοπτικό τους πρόγραμμα παράμενει βαρυφορτωμένο.... Ο καθένας ανακοινώνει ότι μέτρο μπορεί να θεωρήσει σαν φιλολαϊκό, έχοντας στο μυαλό του την μάχη του σταυρού, που θα κληθεί να (ξανα)δώσει σε μερικούς μήνες. Οι σχολικές αργίες θα επανέρθουν, τα εισιτήρια θα μειωθούν, οι φορολογικές ελαφρύνσεις έπονται και οι φθινοπωρινές δημοσκοπήσεις αναμένονται. Για να δουν αν τελικά τους βγαίνει το σενάριο...

Τετάρτη, 11 Ιουνίου 2014

Για τη δημόσια τηλεόραση

Ηταν πέρσι τέτοια μέρα, που με ένα τρόπο βίαιο και αυταρχικό έπεφτε μαύρο στην ΕΡΤ, σοκάροντας ολόκληρη την Ευρώπη."Ενα σύγχρονο, δημόσιο -αλλά όχι κρατικό, ούτε κομματικά ελεγχόμενο- Οργανισμό Ραδιοτηλεόρασης" υποσχόταν, τότε ότι θα δημιουργήσει η κυβέρνηση. Δεν χρειάζεται να είναι κανείς "γκουρού" των ΜΜΕ για να καταλάβει ότι κάτι τέτοιο δεν συνέβη ποτέ. Εκκαθαριστές και πολιτικοί “αρμόδιοι” που εγκατέλειψαν το σκάφος πριν ολοκληρωθεί η εκκαθάριση, μέλη του ΔΣ που παραιτήθηκαν καταγγέλοντας πάλι την κομματοκρατία, απολυμένοι που ακόμα περιμένουν τις αποζημιώσεις τους, συμβασιούχοι διμηνίτες που ζουν με σιωπηρές παρατάσεις, διαγωνισμοί που αμφισβητήθηκαν από όλες τις πλευρές και τα αποτελέσματά τους δεν ανακοινώθηκαν ποτέ, διευθυντές που τοποθετήθηκαν με αδιαφανείς διαδικασίες, εταιρείες που παραμένουν απλήρωτες, προκηρύξεις με φωτογραφικό χαρακτήρα, καταγγελίες για κυβερνητικές πιέσεις, ένα πρόγραμμα κατά πολύ υποδεέστερο του προηγούμενου.

Και στην περίπτωση της δημόσιας τηλεόρασης αποδείχτηκαν οι καταστροφικές συνέπειες του κομματισμού και της κυριαρχίας των συντεχνιακών λογικών. Για να υπάρξει μια πραγματικά δημόσια και ανεξάρτητη τηλεόραση θα πρέπει τα κόμματα να αποφασίσουν να “αποσυρθούν” και να καθορίσουν ένα πλαίσιο, που δεν θα αφήνει κανένα περιθώριο παρεμβάσεων. Η δημόσια τηλεόραση θα αποτελούσε μια καλή ευκαιρία για να δείξουν τα κόμματα, ότι έχουν διδαχθεί από τα λάθη του παρελθόντος. 

Ενας πραγματικά ανεξάρτητος και δημοκρατικός φορέας δε μπορεί να στηθεί ούτε με λογική της διάλυσης, ούτε με λογική της επιστροφής σε ένα προβληματικό παρελθόν, όπως αόριστα και λαϊκίστικα υπόσχονται κάποιοι. Χρειάζεται να εφαρμοστεί επιτέλους η κοινή λογική και η αξιοκρατία. Η δημόσια τηλεόραση είναι ένα αγαθό για όλη την κοινωνία και όχι για την εκάστοτε “εξουσία”. Μόνο όταν θα το αποδεχτούν αυτά τα κόμματα, μόνο όταν όλοι οι άνθρωποι του χώρου μπορέσουν να προσφέρουν χωρίς την απειλή άνωθεν παρεμβάσεων θα μπορεί να γίνεται λόγος για μια πραγματικά δημόσια τηλεόραση.

Δευτέρα, 9 Ιουνίου 2014

Για το χρέος

Εχει σημασία να θυμηθεί κανείς, για ποιό λόγο και με ποιά αφορμή έφτασε η Ελλάδα εδώ που έφτασε, για να μπορέσει να συζητήσει και το πως θα μπορέσει να ξαναμπεί σε μια αλλιώτικη τροχιά. Βασικό της πρόβλημα θεωρήθηκε λοιπόν το συνολικό χρέος, το οποίο κάποια στιγμή εκτιμήθηκε ως μη διαχειρίσιμο. Ολα όσα ακολούθησαν από εκεί και μετά, είχαν υποτίθεται σαν στόχο τη μείωσή του, άσχετα αν αυτό, ποτέ δεν επιτεύχθηκε. Αντίθετα μάλιστα η κατάσταση επιδεινώθηκε. Αλλωστε ο ίδιος ο κ. Ντάισελμπλουμ, Ολλανδός υπουργός Οικονομικών και επικεφαλής του Eurogroup φρόντισε να μας θυμίσει πρόσφατα ότι, παρά τους πρόωρους πανηγυρισμούς της κυβέρνησης, η χώρα δεν είναι σε θέση να βγει μόνη της στις αγορές.

Το χρέος λοιπόν, όπως όλοι γνωρίζουν, δεν έχει μειωθεί, αντίθετα έχει μεγαλώσει σε σχέση με το ΑΕΠ και έχει μεταβληθεί και η σύνθεσή του. Και αυτός είναι και ο βασικός λόγος για μια σειρά προβλημάτων της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας. Από εκεί ξεκινούν και τα υπόλοιπα συμπτώματα αυτής της αβέβαιης κατάστασης που κρατά τη χώρα διαρκώς στα όρια της χρεωκοπίας και εμποδίζει οποιαδήποτε αναπτυξιακή στροφή. Αλλά κάποιοι προσπαθούν να υποβαθμίσουν τη σημασία αυτού του γεγονότος. Το αστείο της υπόθεσης είναι ότι πρόκειται συχνά για τους ίδιους, που ζητούσαν να επιβληθούν μέτρα, που τελικά γονάτισαν την κοινωνία ακριβώς με το αιτιολογικό του χρέους. Είναι επίσης πρόδηλο ότι όσα ακούγονται για μια μελλοντική “ρύθμισή” του κινούνται ακριβώς στην λογική προηγούμενων μέτρων. Αναρωτιέται κανείς πώς αυτά που δεν λειτούργησαν σε μια οικονομία, που διέθετε αρκετό “λίπος” θα λειτουργήσουν τώρα ευεργετικά για μια οικονομία αποστεωμένη.

Ουσιαστικά η κυβέρνηση δεν έχει κανένα σχέδιο διαπραγμάτευσης. Αυτά που διαρρέουν ως “πιθανή διαπραγματευτική της θέση” είναι στην ουσία αυτά που εδώ και μήνες Βερολίνο και Βρυξέλλες έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι μπορεί να γίνουν στο πλαίσιο μιας νέας ρύθμισης. Από την άλλη η αντιπολίτευση με μια εύκολη και “νταϊλίδικη” ρητορική μοιάζει να υποτιμά ή να υποβαθμίζει συνειδητά τη δυσκολία μιας διαπραγμάτευσης.
Η αλήθεια και εδώ βρίσκεται κάπου στη μέση. Οποιοσδήποτε σοβαρός οικονομολόγος ερωτηθεί σχετικά θα απαντήσει ότι λύση δε μπορεί να είναι ούτε η πειθήνια εφαρμογή όσων μπορεί να είναι πρόθυμοι να παραχωρήσουν οι δανειστές, αλλά ούτε και η πλήρης αδιαφορία για τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας. Είναι προφανές ότι χρειάζεται ένα άλλο σχέδιο, το οποίο κάποιοι έχουν ονομάσει “εθνικό” και το οποίο θα πρέπει να οδηγήσει σε άμεση ελάφρυνση της οικονομίας, αλλά δεν θα πληγώσει και την αξιοπιστία της χώρας, που σε τελική ανάλυση είναι σημαντική και για την καθημερινότητα του κάθε Ελληνα ως Ευρωπαίου πολίτη.

Αυτό το εθνικό σχέδιο θα πρέπει να εκπονηθεί από κοινού από συμπολίτευση και αντιπολίτευση γιατί τότε μόνο θα είναι ρεαλιστικό. Δηλαδή αν και οι δυο πλευρές εγκαταλείψουν τις ακρότητες αλλά και γιατί έτσι θα είναι πολύ πιο εύκολο να το διαπραγματευθεί η ελληνική πλευρά με τους δανειστές της. Είναι κάτι που έχουν επισημάνει κατά καιρούς και αρκετοί Ελληνες πολιτικοί ή διπλωμάτες με διεθνή εμπειρία. Αλλά είναι κάτι που προφανώς δεν αρέσει στα κόμματα, που θεωρούν ότι η κυβερνητική εξουσία τους δίνει και την παντοδυναμία να αποφασίζουν ερήμην των υπολοίπων (αντιπάλων τους) για το μέλλον ολόκληρων γενεών. Οποιοσδήποτε διάλογος για κοινές λύσεις θα έπρεπε λοιπόν να ξεκινήσει από αυτό το θέμα-κλειδί. Αν τα κόμματα έβρισκαν μια κοινή λογική λύση, μια κοινή διαπραγματευτική γραμμή πάνω σε αυτό το ζήτημα, θα ήταν όχι εύκολο αλλά σίγουρα λιγότερο δύσκολο να θέσουμε ένα τέτοιο ζήτημα και διεθνώς.

Το θέμα του χρέους δεν προσφέρεται για μικροκομματικά παιχνίδια του τύπου “εγώ μπορώ καλύτερα”. Απαιτεί να ξεπεραστούν οι στείρες αντιπαραθέσεις και να δουν όλοι μέχρι που μπορούμε να πάμε, τι μπορούμε να διεκδικήσουμε και πως θα το πετύχουμε. Αλλά αν δεν δοθεί μια πραγματική λύση η χώρα θα συνεχίσει να είναι αιχμάλωτη και να κινείται σε νερά αβεβαιότητας, χωρίς να μπορεί να κερδίσει και πάλι την χαμένη της οικονομική κυριαρχία. Ας ξεκινήσει λοιπόν μια πρωτοβουλία διαλόγου των κομμάτων για αυτό το θέμα, υπό την εποπτεία κάποιων ουδέτερων ή ανεξάρτητων προσωπικοτήτων και ας σταματήσουν τα κόμματα να ασχολούνται συνεχώς με τον εαυτό τους και το μέλλον τους. Τα κόμματα κάποια στιγμή μπορεί να εξαφανιστούν. Η κοινωνία όμως όχι.

Πέμπτη, 5 Ιουνίου 2014

Τα δύο σπίτια της Ευρωβουλής

Εχουν δικαίωμα οι ευρωβουλευτές να επιλέγουν, πού θα είναι ή “έδρα” τους. Ή τουλάχιστον έχουν δικαίωμα να ζητήσουν να έχουν μια και μόνο “έδρα”; Για πρώτη φορά το ερώτημα τέθηκε ξεκάθαρα την περασμένη πενταετία και μια μεγάλη πλειοψηφία το απάντησε καταφατικά. (483 υπέρ, 142 κατά). Η επόμενη ευρωβουλή, που θα συσταθεί επίσημα την 1η Ιουλίου στο Στρασβούργο θα το ξαναβρεί μπροστά της. Και δεν είναι απίθανο να δώσει μια ακόμα πιο ξεκάθαρη απάντηση. Ο λόγος, που μπήκε το θέμα σε ψηφοφορία είναι η διαρκώς διογκούμενη δυσαρέσκεια για τα έξοδα, που προκαλεί ο “δίπορτος” τρόπος, με τον οποίο λειτουργεί η Ευρωβουλή, η οποία και επίσημα έχει δύο έδρες, Βρυξέλλες και Στρασβούργο.
Μια φορά το μήνα, 12 φορές το χρόνο, 60 φορές στη διάρκεια της θητείας τους ευρωβουλευτές, συνεργάτες, υπάλληλοι και δημοσιογράφοι μετακομίζουν από τα “σταθερά” τους γραφεία στις Βρυξέλλες σε εκείνα στο Στρασβούργο. Το ετήσιο κόστος αυτής της τετραήμερης -συνήθως- εκδρομής υπολογίζεται σε 180 και πλέον εκατομύρια. Δηλαδή κάπου 1 δισ. για μια θητεία.
Αρκετές φορές και από αρκετούς -κυρίως Βρετανούς- έχει τεθεί υπό αμφισβήτηση αυτή η υποχρέωση, που είναι κατοχυρωμένη στις συνθήκες και για αυτό και απαιτείται ομοφωνία για να καταργηθεί.
Αλλά φυσικά οι Γάλλοι μπορεί να έχουν χάσει το μεγαλείο της “υπερδύναμης”, αλλά δεν είναι διατεθιμένοι να χάσουν τα όποια οφέλη είχαν προλάβει να εξασφαλίσουν στο παρελθόν.
Το αστείο της υπόθεσης είναι ότι οι κάτοικοι του Στρασβούργου, που είναι και το μεγάλο κερδισμένο της ιστορίας υποτίθεται ότι δεν το θέλουν το κοινοβούλιο και θα τους ακούσεις συχνά να γκρινιάζουν γι αυτό. Αλλά η στάση τους θυμίζει περισσότερο το “τραβάτε με κι ας κλαίω”.
Η αλήθεια είναι ότι το Στρασβούργο είναι “γραφικό” και η εναλλαγή αυτή εικόνων μπορεί να κάνει καλό στην... ψυχολογία, τόσο των εκλεγμένων όσο και των διορισμένων στην ευρωβουλή.

Αλλά στα χρόνια της κρίσης η λογική των “δύο εδρών” είναι πρόκληση για τα εκατομύρια των Ευρωπαίων ανέργων. Δικαιολογημένα προκαλεί αρκετές γκρίνιες, δίνει λαβή για αρνητικά σχόλια και ενισχύει τα επιχειρήματα των αντιευρωπαϊστών. Οι υποψήφιοι ευρωβουλευτές του Ποταμιού είχαν δεσμευτεί και προεκλογικά ότι θα στηρίξουν οποιαδήποτε πρωτοβουλία μπορέσει να περιορίσει το κόστος αυτό και θα υποστηρίξουν οποιαδήποτε προσπάθεια μπορεί να οδηγήσει σε μια έδρα. Θα ήταν ένα καλό σημάδι ότι η Ευρώπη έχει σταματήσει να είναι “ακριβή στα πίτουρα και φτηνή στο αλεύρι”. Αν περισσεύουν χρήματα, υπάρχουν αμέτρητοι τρόποι να αξιοποιηθούν σε πολύ πιο χρήσιμα πράγματα.

Τετάρτη, 4 Ιουνίου 2014

Τι παίζεται στις Βρυξέλλες;

Τα συνήθως γεμάτα ζωή καφενεία στο αχανές κτίριο του Ευρωκοινοβουλίου στις Βρυξέλλες είναι κλειστά. Με εξαίρεση ένα και μοναδικό, το “Μίκυ Μάους”, όπως το χαρακτηρίζουν στην τοπική “αργκό” εξαιτίας των πολύχρωμων καθισμάτων με τα μπράτσα που θυμίζουν αυτιά. Εδώ θα δεις τους καινούριους ευρωβουλευτές με τις φρεσκοτυπωμένες καρτέλες να κρέμονται από το λαιμό και θα ακούσεις κυρίως συζητήσεις, που θα έκαναν την καρδιά κάθε κτηματομεσίτη να φτερουγίζει. Οι “νέοι” ρωτάνει για ενοίκια, καλές περιοχές και προσβασιμότητα στο ευρωκοινοβούλιο, για τα σχολεία των παιδιών και για τις βεβαιώσεις που χρειάζονται να λάβουν από τις υπηρεσίες για να ξεκινήσουν τις γραφειοκρατικές διαδικασίες, που συνεπάγεται η πενταετής μετακόμισή τους εδώ. Κάποιοι “παλιοί” με βαρύ συνήθως βήμα κυκλοφορούν σπρώχνοντας νωχελικά καρότσια με αντικείμενα, που κοσμούσαν τα γραφεία που πρέπει τώρα να αδειάσουν.
Ναι κάτι αλλάζει στην Ευρώπη, αλλά δεν είναι μόνο αυτό, που φαίνεται στους έρημους διαδρόμους και στα γραφεία, που άδεια περιμένουν τους νέους τους ενοίκους. Στις διάφορες ομάδες που ξεκινούν με συναντήσεις γνωριμίας η ένταση είναι φναερή. Αυτό που κυριαρχεί είναι το σύνθημα, που ακούγαμε και πριν τις εκλογές. Η Ευρώπη πρέπει να τραβήξει ένα διαφορετικό δρόμο, όπως φάνηκε και από τα αποτελέσματα και την απειλητική άνοδο των εθνικιστών. Αλλά όλοι τον αναζητούν αυτό το δρόμο. Χάρτη πορείας δεν έχει ουσιαστικά κανείς. Με εξαίρεση ίσως κάποιον...

Εξω από γραφεία του υπερδραστήριου Μάρτιν Σουλτς οι επισκέπτες συνήθως περιμένουν καρτερικά να τελειώσει το προηγούμενο ραντεβού για να διαβούν το κατώφλι του προεδρικού γραφείου. Ο σοσιαλδημοκράτης πολιτικός, που δεν κατάφερε να φέρει πρώτη την παράταξή του στη μάχη των εκλογών, κατέστρωσε γρήγορα το επόμενο σχέδιο. Στήριξη στο Χριστιανοδημοκράτη Ζαν Κλοντ Γιούνκερ ως υποψήφιο της μεγαλύτερης παράταξης και ως ένδειξη σεβασμού στην λαϊκή ετυμηγορία. Ο Σουλτς συνδυάζει όμως αυτή τη στήριξη με συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όπως εξηγεί στους συνομιλητές του. Αφενός θέλει μια θέση αντιπροέδρου της Κομισιόν για τον ίδιο και μάλιστα με ένα ισχυρό χαρτοφυλάκιο, όπου θα μπορέσει να αποδείξει ότι η Επιτροπή στρέφεται τώρα σε πιο κοινωνικές κατευθύνσεις. Αλλά και κάποιες κοινές δεσμεύσεις Χριστιανοδημοκρατών και Σοσιαλδημοκρατών ότι το καράβι θα αφήσει οριστικά τα γνωστά νερά της σκληρής δημοσιονομικής πειθαρχίας και θα αποφασίσει να ανοιχτεί σε άλλες θάλασσες. Μια πιο φιλολαϊκή εκδοχή του συμφώνου σταθερότητας, επενδύσεις για την καταπολέμηση της ανεργίας, ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα για όλη την Ευρώπη (διαφορετικού ύψους φυσικά ανά χώρα) κυνήγι της φοροδιαφυγής και άλλα πολλά που υποσχέθηκε και προεκλογικά και όπως αποδείχτηκε τον βοήθησαν να κερδίσει ψήφους για το κόμμα του.

Αν πιστέψει κανείς όσα λέει ο Σουλτς, ο Γιούνκερ είναι διατεθιμένος να κάνει τέτοιες υποχωρήσεις προς πιο “προοδευτικές” θέσεις, γιατί και αυτός έχει καταλάβει ότι η Ευρώπη των τεράστιων ανισοτήτων δε μπορεί να έχει μέλλον. Γι αυτό και ο Σουλτς ζητά τη στήριξη και άλλων ομάδων για να πιεστούν οι Χριστιανοδημοκράτες και κυρίως για να πιεστεί η Κομισιόν προς πιο “αριστερές” θέσεις.

Ο Γερμανός πολιτικός έχει προφανώς φιλοδοξίες. Αλλά φαίνεται ότι έχει τον τρόπο να συνδέει αυτές τις φιλοδοξίες και με κάποιες πραγματικές ανάγκες. Για παράδειγμα ξέρει ότι δεν είναι πολύ μακριά από την πραγματικότητα, όταν τονίζει ξανά και ξανά ότι η Ευρώπη είναι στο “χείλος της αβύσσου”. Και έχει δίκιο όταν λέει ότι στην συγκεκριμένη περίπτωση δίνεται μια μάχη του ευρωκοινοβουλίου απέναντι στο Συμβούλιο (των πρωθυπουργών και αρχηγών κρατών) οι οποίοι από την πρώτη κιόλας στιγμή και με πρώτη και καλύτερη την συμπατριώτισσά του Ανγκέλα Μέρκελ έδειξαν την διάθεση να αγνοήσουν το εκλογικό αποτέλεσμα και να το ρίξουν στα γνωστά μαγειρέματα. Αλλά η ουσία είναι μια: αν για πρώτη φορά στην ιστορία έγιναν ευρωεκλογές και οι πολίτες κλήθηκαν να πάρουν μέρος σε αυτή τη διαδικασία, με το επιχείρημα ότι θα εκλέξουν για πρώτη φορά έστω και έμμεσα τον νέο πρόεδρο της Κομισιόν, θα είναι πολύ “χοντρό” τώρα ξαφνικά όλα αυτά να “διαγραφούν” και να προκύψει κάποιος τρίτος “άνθρωπος”.

Και δεν είναι μόνο θέμα συμβολισμών. Θα είναι πολύ σημαντικό στην αρχή κιόλας της θητείας του το κοινοβούλιο να μπορέσει να μην υποταχθεί και πάλι στα μαγειρέματα των εθνικών κυβερνήσεων, που σε μεγάλο βαθμό είναι υπεύθυνα για αυτό που λέμε ευρωσκεπτικισμό και σε μερικές χώρες τείνει να μεταβληθεί και σε ευρωφοβία. Οπως θα είναι μια πρωτοτυπία που δεν θα ικανοποιήσει απαραίτητα το Βερολίνο, αν ο πρόεδρος της νέας Επιτροπής εκλεγεί έχοντας παρουσιάσει προκαταβολικά μια συγκεκριμένη ατζέντα, η οποία μάλιστα θα ξεφεύγει από το πλαίσιο της “φανατικής λιτότητας” μέχρι τελικής πτώσεως. Ετσι κι αλλιώς η Ανγκέλα Μέρκελ ποτέ δεν είχε δει με καλό μάτι την υποψηφιότητα του Γιούνκερ και προσπάθησε αρκετές φορές να την υποσκάψει. Η εκλογή του θα μπορεί ίσως να θεωρηθεί και μια προσωπική της ήττα.


Πριν ακόμα συσταθεί επίσημα το ευρωκοινοβούλιο καλείται λοιπόν να δώσει τα διαπιστευτήρια του. Είναι καλό ότι στην πλειοψηφία τους νέοι και παλιοί ευρωβουλευτές, ανεξάρτητα από ένταξη σε ομάδες δηλώνουν ότι δεν θα υποχωρήσουν σε πιέσεις. Στις αίθουσες των συνεδριάσεων, που αρχίζουν σιγά σιγά να γεμίζουν αλλά και στα καφέ και στα μπιστρό στην Πλαζ Λούξεμπουργκ ακούς ουσιαστικά το ίδιο. Επιτέλους πρέπει και οι Ευρωπαίοι ηγέτες να λάβουν το μήνυμα ότι δεν μπορεί το μοναδικό εκλεγμένο όργανο να περιορίζεται σε χειροκροτητή αποφάσεων. Ειδικά τώρα που όλοι μιλούν για την ανάγκη να αλλάξουν πολλά, αν θέλουμε το 2019 να έχουν νόημα οι ευρωεκλογές...  

Σάββατο, 24 Μαΐου 2014

Για τα Σεπόλια

Οταν ήμουν παιδί η λέξη Σεπόλια είχε για μένα κάτι μαγικό. Ηταν η γειτονιά που έκανε "διανομή" ο πατέρας μου. Ηταν ταχυδρόμος και κάποιες φορές στις διακοπές, μας έπαιρνε μαζί για να δούμε “πώς βγαίνει το ψωμί”. Δεν αντέχαμε πάντα όλη την πολύωρη πεζοπορία, που απαιτούσε η καθημερινή του “γύρα”. Μας άφηνε συνήθως να ξεκουραστούμε για λίγο σε κάποιο καφενείο, κάπου στα μισά της διαδρομής. Ετσι γνώρισα κι εγώ τα Σεπόλια. Θυμάμαι τις διαδρομές μέσα στο λιοπύρι, σπίτια με αυλές και μπακάλικα, όπου οι συνταξιούχοι μαζεμένοι περίμεναν τον άνθρωπο με την δερμάτινη τσάντα, κρεμασμένη χιαστί, να φέρει τη σύνταξη.

Ηταν γειτονιές λίγο διαφορετικές, από εκείνες που είχαμε μεγαλώσει εγώ και ο αδερφός μου στους Αμπελόκηπους, όπου στα τέλη του 70 οι πολυκατοικίες είχαν ήδη κατακτήσει σχεδόν τα πάντα. Αλλά θυμάμαι ανθρώπους απλούς, φιλόξενους και φιλικούς, που άνοιγαν άφοβα την πόρτα τους, κι όταν μας έβλεπαν μας κέρναγαν πορτοκαλάδα, “υποβρύχια” ή κάποιο άλλο γλύκισμα. Ηταν ένας κόσμος διαφορετικός στα μάτια ενός 10χρονου ή 12χρονου, αλλά ήταν για μένα η αποκάλυψη, ότι οι “φτωχοί” άνθρωποι καμιά φορά μπορεί νάναι πιο “άμεσοι”, συνάμα όμως και πιο χαμογελαστοί.

Κάθε φορά που περνάω από αυτή την περιοχή, προσπαθώ να θυμηθώ κάποια δρομάκια και κάποιες αυλόπορτες εκείνης της εποχής... Μου είναι πια δύσκολο, αφού οι μνήμες έχουν ξεθωριάσει και οι γειτονιές έχουν αλλάξει. Οπως μου είναι δύσκολο να δεχτώ, ότι σε αυτές τις γειτονιές σήμερα αλωνίζουν ανενόχλητοι αυτοί, που κηρύσσουν ανοιχτά το μίσος και στρέφουν φτωχούς εναντίον άλλων φτωχών. Δεν θα αφορίσω κανέναν, δεν θα κάνω καμιά βαθυστόχαστη ανάλυση για μια γειτονιά, που δεν την ξέρω καλά. Ομως πιστεύω, ότι αν νοιώθεις ότι κάποιοι κατέστρεψαν κάποια όνειρά σου, δεν απαντάς καταστρέφοντας κι εσύ τα πάντα. Η καταστροφή ποτέ δεν ήταν λύση. Και ούτε πρόκειται να γίνει ποτέ. Πρέπει να προσπαθήσουμε να ξαναφτιάξουμε τα πράγματα. Για να μπορούν κάποια στιγμή πάλι να χαμογελάνε οι άνθρωποι και στα Σεπόλια και να ανοίγουν χωρίς φόβο τις πόρτες των σπιτιών τους.

Πέμπτη, 22 Μαΐου 2014

Συμβόλαιο Πενταετίας

Το παλιό ρητό για τις συμβουλές των γονιών προς τα παιδιά τους μιλούσε μόνο για την προσοχή που πρέπει να δείχνουν, για το πού βάζουν την υπογραφή τους. Δεν έλεγε τίποτα για το πού δίνουν την ψήφο τους. Είναι ίσως ενδεικτικό για το πώς έχουμε μάθει να βλέπουμε την πολιτική. Κι όμως την Κυριακή υπογράφουμε ένα πολύ μακρύ συμβόλαιο, από αυτά που αποφεύγουν ακόμα και οι πιο πλούσιες ποδοσφαιρικές ομάδες, όταν κλείνουν μετά από ατέλειωτες διαπραγματεύσεις κάποιο μεγάλο αστέρι. Από αυτά που αποφεύγουν οι περισσότεροι από εμάς όταν για παράδειγμα αποφασίζουν να νοικιάσουν ένα σπίτι. Γιατί πολλά πράγματα στη ζωή δεν είναι προβλέψιμα.
Μιλάμε για συμβόλαιο πενταετίας, με τους “εκλεκτούς της καρδιάς μας”, που θα στείλουμε στο ευρωκοινοβούλιο. Δεν μπορούμε να το ακυρώσουμε αν αύριο αλλάξουμε γνώμη. Δεν έχουμε “televoting” για να τους αποσύρουμε. Δεν έχουμε “κάρτα αλλαγής” για να τη χρησιμοποιήσουμε αν δεν μας κάνουν τελικά. Σκεφτείτε το λοιπόν. Αυτούς που θα σταυρώσουμε θα τους “φορτωθούμε” για μια πενταετία. Μετά την απομάκρυνση από την κάλπη ουδέν λάθος αναγνωρίζεται. Δεν είναι “exit poll” για να κάνουμε πλάκα. Και το λάθος μας δεν θα διορθωθεί με μούτζες και αφορισμούς, όπως αυτούς που κάποιοι συνηθίζουν όταν τα βάζουν με τους “300”. Εδώ μάλιστα μιλάμε για “21” και η βαρύτητα της ψήφου μας έχει ακόμα περισσότερη σημασία. Δεν είναι ώρα για “χαβαλέ”.
Συμβόλαιο πενταετίας θα υπογράψουν όμως και με την αποχή, όλοι αυτοί που θα πουν δε με νοιάζει. Θα έχουν παραιτηθεί από ένα θεμελιώδες δικαίωμά τους όχι μόνο την Κυριακή αλλά για τις επόμενες 1830 ημέρες. Αν αύριο αλλάξουν γνώμη θα πρέπει να περιμένουν ως το 2019 για να “επανορθώσουν”. Κι αν σκεφτούμε όλα όσα έγιναν την περασμένη πενταετία, συχνά πίσω από την πλάτη μας, το 2019 φαντάζει πολύ μακρινό για να περιμένουμε να αναλάβουμε τότε τις ευθύνες μας. Μιλώντας με κάποιους πιο ηλικιωμένους ψηφοφόρους προχθές στη Θεσσαλία άκουσα κάποιον να λέει το εξής απλό: “Εγώ θα πάω να ψηφίσω μόνο και μόνο για να έχω δικαίωμα να μιλάω την επόμενη μέρα”. Είναι τόσο απλό. Είναι κοινή λογική. Αν δεν ψηφίσεις, αν δεν θες να επιλέξεις, είναι λίγο άκομψο να επικρίνεις τις επιλογές των άλλων. 42 κόμματα με 42 υποψήφιους (τα περισσότερα από αυτά) το καθένα, είναι μια “ποικιλία” από αυτές που έχεις μάθει να σε ευχαριστούν όταν είσαι πελάτης. Αλλά εδώ πρέπει να φανεί ότι δεν είμαστε “πελάτες” αλλά πολίτες. Κι αυτό κοινή λογική είναι. Μήπως ήρθε η ώρα να της δώσουμε ένα δικαίωμα να “εισβάλει” στις πράξεις μας και στην καθημερινότητά μας;