Σάββατο, 16 Μαΐου 2015

Ψάχνει το φουλ της… Ρίγας

Στο Βερολίνο έχουν πειστεί ότι το καλύτερο σενάριο για μια οικουμενική και συνεργάσιμη κυβέρνηση μετά από μια «αμοιβαία επωφελή συμφωνία» θα χρειαστεί ως ασπίδα τη δημοφιλία του Αλέξη Τσίπρα – Γιατί θεωρούν χρήσιμο ένα «έξυπνο» δημοψήφισμα – Τα «πολιτικά» διλήμματα, που θα τεθούν στην σύνοδο κορυφής στη Λετονία
Του ΚΩΣΤΑ ΑΡΓΥΡΟΥ, Από την «Επένδυση»
Berlin Mitte. Εστιατόριο Borchardt, Französische Strasse στην κοσμική γειτονιά, που επιλέγουν πολιτικοί και αστέρες του Χόλυγουντ, όταν επισκέπτονται την γερμανική πρωτεύουσα για το δείπνο τους. Αγραφος νόμος ότι εδώ δεν εισβάλουν φωτογραφικές ή τηλεοπτικές κάμερες. Στις αρχές της εβδομάδας μια παρέα «μεγαλοδημοσιογράφων» των γερμανικών ΜΜΕ απολάμβανε το μενού και τις αναλύσεις ενός συνεργάτη της Ανγκέλα Μέρκελ. Το συμπέρασμα απλό. Οι συνεχιζόμενες δημοσκοπήσεις, που έρχονται από την Αθήνα επιβεβαιώνουν την πολιτική κυριαρχία του Αλέξη Τσίπρα.
Ο αναλυτής της βραδιάς ξαφνικά θυμίζει την θριαμβευτική νίκη του Γιώργου Παπανδρέου στα τέλη του 2009, τις μεγάλες προσδοκίες του «λεφτά υπάρχουν» αλλά και την άγνοια κινδύνου, που συνόδευε τις όποιες καλές προθέσεις των πρώτων ημερών εκείνης της κυβέρνησης και τις παλινωδίες των επόμενων μηνών. Οι ομοιότητες με το σήμερα είναι πολλές και ο εκνευρισμός από τα αλλεπάληλα αδιέξοδα έντονος. Με μια διαφορά: «Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει πρόσωπο, που να μπορεί να αντικαταστήσει» τον πρωθυπουργό». Αλλά ευκτέα, συμπληρώνει άμεσα, θα ήταν η μετάλλαξη του προς το …οικουμενικότερο, εξηγώντας ότι το ιδανικό σχήμα για να περάσει μια συμφωνία με όσο το δυνατόν λιγότερες παρενέργειες θα ήταν ένα στα πρότυπα της κυβέρνησης Παπαδήμου, αλλά με ακόμα μεγαλύτερη συναίνεση.
«Μα είναι απλό;» αναρωτιέται ένας από τους δημοσιογράφους. «Ο Τσίπρας δεν θα ρισκάρει το χάος» εξηγεί ο άνθρωπος της κυβέρνησης. «Εμείς του είπαμε να κάνει και δημοψήφισμα, από τη στιγμή που οι Ελληνες λένε ότι δεν θέλουν να φύγουν από το ευρώ». Κάτι τέτοιο αν γινόταν «έξυπνα», σε συνεννόηση με τους εταίρους «θα μπορούσε ακόμα και να τον βοηθήσει να απαλλαγεί από τα βαρίδια της σημερινής του κυβέρνησης». Η όψιμη εμμονή του κ. Σόιμπλε με το ζήτημα δεν είναι τυχαία. Οι «Ευρωπαίοι» θα είχαν μια συνεργάσιμη κυβέρνηση και ο κ.Τσίπρας θα έλεγε ότι ακολουθεί τη λαϊκή επιθυμία. Το ζήτημα έχει απασχολήσει και την «Ομάδα της Φρανκφούρτης». Την ιδέα θα την ακούσει ο Ελληνας πρωθυπουργός και την Πέμπτη στη Ρίγα.
Η συζήτηση καταλήγει με την εξιστόρηση μιας ιστορίας από τα... παλιά. Στο υπουργείο Εξωτερικών του Βερολίνου υπήρχε ένας διπλωμάτης, που έλεγε πάντα πριν από τις συναντήσεις με τους Ελληνες πρωθυπουργούς τα τελευταία χρόνια ότι «θα πρέπει να τους μιλάμε μειωτικά, να τους κάνουμε να νοιώθουν άσχημα, θυμίζοντας τους όλο το αμαρτωλό τους και διεφθαρμένο παρελθόν. Στον Τσίπρα αυτό δεν πιάνει».
Ανάλογη εκτίμηση κάνουν και στις Βρυξέλλες. Μια ολομέτωπη επίθεση στην σημερινή κυβέρνηση και μια «ολική αποσταθεροποίηση της Αθήνας» δεν βοηθά κανέναν, ειδικά μετά και το εκλογικό αποτέλεσμα στη Βρετανία, που πιθανότατα θα προκαλέσει νέους κλυδωνισμούς στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Εχουν άλλωστε πειστεί ότι στο Μέγαρο Μαξίμου προκρίθηκε το σενάριο του συμβιβασμού, και όχι εκείνο της ρήξης, όπως φάνηκε και από την απόφαση που ελήφθη το Σαββατοκύριακο να πληρώσει η Ελλάδα τη δόση προς το ΔΝΤ, παρά τις περί του αντιθέτου «προτροπές» κάποιων, που προσδοκούσαν να γραφτεί την περασμένη Τρίτη ο πρόλογος της οριστικής ρήξης.
Περιγράφοντας το «ξέφωτο»
Ο κ. Τσίπρας προτίμησε να ασπαστεί τις εισηγήσεις εκείνων, που επιμένουν ότι αν η Ελλάδα μπορέσει να επιβιώσει το κρίσιμο καλοκαίρι θα καταφέρει σχετικά γρήγορα να βγει στο «ξέφωτο». Τα επόμενα χρόνια δεν υπάρχουν τόσο βαριές υποχρεώσεις αποπληρωμών. Από την άλλη η Ελλάδα θα μπορούσε να μπει στο παιχνίδι της «ποσοτικής χαλάρωσης», το οποίο πάντως ακόμα δεν έχει επιβεβαιώσει τις θαυματουργές ιδιότητες του. Σε κάθε περίπτωση οι οπαδοί της ήπιας γραμμής επιμένουν ότι το τοπίο θα είναι πολύ διαφορετικό από το φθινόπωρο και μετά και δεν υπάρχει κανένας λόγος να πάνε χαμένοι τόσοι μήνες «μαχών» με τους δανειστές. Μάλιστα κάποιοι μιλούν ακόμα και για μια προσεκτική έξοδο στις αγορές προς το τέλος του χρόνου. «Και από εκεί και ύστερα θα μπορούμε να ασκήσουμε και κάποιες δικές μας πιο κοινωνικές πολιτικές».
Φυσικά απαιτείται ένα αναπτυξιακό σχέδιο, αλλά και να μπορέσει η Ελλάδα να μπει στο «κόλπο» του επενδυτικού σχεδίου Γιούνκερ. Αν και η Αθήνα δεν έχει ακόμα προλάβει να καταθέσει κάποιο σχέδιο, στην ουσία δεν έχει χαθεί χρόνος αφού το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων δεν έχει καν συσταθεί λόγω διαφωνιών μεταξύ των ευρωπαϊκών οργάνων. Αλλά όλα αυτά προϋποθέτουν διάθεση συνεργασίας και όχι σύγκρουσης για να μπορέσει ο πρωθυπουργός να «παίξει μπάλα στην Ευρώπη». Το προσωπικό του πολιτικό κεφάλαιο θα του έδινε ένα χρονικό μαξιλάρι, ακόμα και αν η συμφωνία έχει επώδυνα μέτρα, έτσι ώστε να ξεπεράσει την όποια κάμψη της δημοτικότητάς του υπό τον όρο ότι θα κινηθεί με ορίζοντα τετραετίας ή έστω πιο μακροπρόθεσμα, από όσο του πρότειναν οι υπέρμαχοι των νέων εκλογών. Η θερινή περίοδος θα βοηθήσει να επουλωθούν οι όποιες γρατσουνιές στην πρωθυπουργική εικόνα, όπως συμβαίνει πάντα με τις πληγές, που «ψήνει» ο ελληνικός ήλιος και το αλάτι του Αιγαίου. Αυτά λένε οι ευρωπαϊστές.
Φυσικά υπάρχει το στρατόπεδο εκείνων, που «δεν σηκώνουν μύγα στο σπαθί τους» ή τουλάχιστον έτσι διατείνονται (βλέπε σελ.8). Αυτοί μοιάζουν ως το μεγαλύτερο εμπόδιο για την επιθυμητή από το Βερολίνο μεταμόρφωση του Αλέξη Τσίπρα. Και αυτό του υπενθυμίζουν δημοσιεύματα όπως για παράδειγμα το πρόσφατο του Guardian, μιας εφημερίδας, που είχε υποστηρίξει το ΣΎΡΙΖΑ προεκλογικά.
Κινήσεις των τελευταίων ημερών δείχνουν ότι ο Ελληνας πρωθυπουργός έχει μάλλον αποφασίσει να τραβήξει το δρόμο, που κάποιοι οργισμένοι σύντροφοί του αποκαλούν «πασοκοποίηση». Από τις επιλογές προσώπων σε καίριες θέσεις του δημόσιου τομέα, μέχρι την σύναψη ανακωχής με προεκλογικούς αντιπάλους, όλα συνηγορούν ότι η γραμμή, που θα κινηθεί στο εσωτερικό είναι αυτή που προσδοκούν στο εξωτερικό. Να σεβαστεί δηλαδή τους ...θεσμούς. Η περί του αντιθέτου φρασεολογία, που διατηρείται σε ορισμένα non papers, προφανώς θα χρειαστεί να εγκαταλειφθεί μετά την 21η Μαίου στη Ρίγα. Εκτός αν προκύψει… θαύμα. Αλλά τα θαύματα είναι προνόμιο της Αγίας Βαρβάρας και όχι των Κωνσταντίνου και Ελένης, που εορτάζουν εκείνη την ημέρα.

Τώρα αρχίζουν τα δύσκολα

Οι Βρετανοί που ψήφισαν Κάμερον ήξεραν σε κάθε περίπτωση ότι αυτό μπορεί να σημάνει και την έξοδο της χώρας τους από την ΕΕ ή αλλιώς το τέλος της Ευρώπης, όπως την εννοούσαμε πολιτικά μέχρι σήμερα

Του Κώστα Αργυρού, από την «Επένδυση»

Το πλειοψηφικό εκλογικό σύστημα το έφερε έτσι και ο Ντέιβιντ Κάμερον βρέθηκε αυτοδύναμος στη νέα Βουλή των Κοινοτήτων αν και το κόμμα του πήρε ένα ποσοστό μόλις στο 37% περίπου. Ακόμα και έτσι πάντως ο ένας στους τρεις Βρετανούς που αποφάσισε να πάει να ψηφίσει έδωσε την εμπιστοσύνη του σε ένα πολιτικό που έχει ανοικτά καταφερθεί κατά της Ευρωπαϊκής Ενωσης και επιμένει ότι θα προτείνει στους συμπατριώτες του την έξοδο από αυτήν σε δημοψήφισμα ως το τέλος του 2017, αν μέχρι τότε δεν έχει καταφέρει να πετύχει μια πιο ευνοϊκή σχέση για το Λονδίνο απέναντι στις Βρυξέλλες.
Συνεπώς αυτοί που του έδωσαν την ευκαιρία μιας δεύτερης θητείας είναι έτοιμοι να πάρουν ακόμα και το ρίσκο του Brexit. Η διάσταση αυτή των βρετανικών εκλογών έχει κάποιες επιπτώσεις, που αν δεν ήταν απειλητικές για την Ευρώπη, όπως έχουμε μάθει να την εννοούμε μέχρι τώρα, θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν και φαιδρές. Από τη μια ο συντηρητικός Βρετανός πρωθυπουργός θα υποχρεωθεί να ασχοληθεί με την ΕΕ πολύ περισσότερο από ότι έκανε μέχρι τώρα, αφού θα πρέπει να εξηγήσει στις Βρυξέλλες τι ζητάει και να δείξει και στους συμπατριώτες του ότι πράγματι διεκδίκησε μια καλύτερη κατανομή εξουσιών και αρμοδιοτήτων. Το δεύτερο αστείο είναι ότι μια έρευνα 3000 σελίδων, που είχε παραγγείλει η ίδια η κυβέρνηση του για αυτό το θέμα έλεγε ότι τελικά δεν ισχύει ο μύθος που λέει ότι όλα αποφασίζονται στις Βρυξέλλες και το Λονδίνο έχει χάσει την ...κυριαρχία του. Αντιθέτως λόγω και των πολλών «εξαιρέσεων», που έχει κατά καιρούς πετύχει η Βρετανία, η κατανομή των αρμοδιοτήτων είναι μάλλον ισορροπημένη. Για αυτό και η έκθεση καταχωνιάστηκε σε κάποιο συρτάρι της Ντάουνινγκ Στρητ 10. Το τρίτο παράδοξο είναι ότι μετά από τόσους μήνες ή χρόνια συζήτησης για το Grexit, το οποίο η πλειοψηφία των Ελλήνων λέει ότι δεν θέλει, οι Ευρωπαίοι θα βρεθούν τώρα αντιμέτωποι με την προοπτική ενός Brexit, αν το θελήσουν φυσικά οι Βρετανοί, για το οποίο κάθε άλλο παρά προετοιμασμένοι ήταν. Και αν με αλλαζονεία απέρριπταν κάθε πρόταση του Γιάνη Βαρουφάκη για ένα «new deal» δεν είναι καθόλου εύκολο να κάνουν τα ίδια και με το «new deal», που επίσης επικαλείται ο Βρετανός πρωθυπουργός.
Το δεύτερο μεγάλο ζήτημα της επόμενης θητείας Κάμερον έχει να κάνει με τη Σκωτία. Ο θρίαμβος του SNP, του Σκωτσέζικου Εθνικού Κόμματος, το οποίο διαφωνεί με τη λογική λιτότητας του Κάμερον, αλλά και με την αντιευρωπαϊκή του φρασεολογία μπορεί να ξαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της ανεξαρτησίας αυτού του κομματιού του Ηνωμένου Βασιλείου. Ζήτημα για το οποίο επίσης δεν έχουν επισήμως κανένα χάρτη πορείας οι γραφειοκράτες των Βρυξελλών. Ο Κάμερον έχει αρνηθεί βεβαίως ένα δεύτερο σχετικό δημοψήφισμα αλλά το ζήτημα δεν είναι καθόλου απλό πολιτικά. Αλλωστε και η σχετικά μικρή του πλειοψηφία στη Βουλή δεν του δίνει τα περιθώρια να κυβερνήσει με... πείσματα, αλλά θα τον υποχρεώσει λογικά να χειριστεί με μεγαλύτερη διπλωματία ευαίσθητα θέματα της επόμενης πενταετίας.
Μέσα σε όλα αυτά ο κύριος Κάμερον θα πρέπει να αποκαλύψει στους συμπατριώτες του και τις ...μαγικές του ικανότητες μειώνοντας το χρέος όπως τους έχει συχνά υποσχεθεί, χωρίς να διαλύσει εντελώς το κοινωνικό κράτος, το οποίο δεν περνά και τα καλύτερά του χρόνια. Το πώς θα μπορέσει να γίνει κάτι τέτοιο ίσως μόνο ο ίδιος το ξέρει.
Το σίγουρο είναι πάντως πως στις Βρυξέλλες ανησυχούν, όπως και σε πολλές μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Οι απειλές για περιορισμό των ευρωπαίων μεταναστών, η χαιρεκακία απέναντι στα προβλήματα της Ευρωζώνης που έκαναν τον Ζαν Κλοντ Γιούνκερ να μιλήσει για τον «αγγλοσαξωνικό κίνδυνο» δείχνουν σαφείς τάσεις αποστασιοποίησης από την υπόλοιπη Ευρώπη. Αλλά μια ΕΕ χωρίς τη Βρετανία θα ήταν κάτι πολύ διαφορετικό. Ειδικά αν κάποιοι στον σκληρό πυρήνα της αποφανθούν ότι αυτή η εξέλιξη είναι αναπόφευκτη και αποφασίσουν να την εκμεταλλευτούν για να ενισχύσουν τον σκληρό πυρήνα της, αφήνοντας στο περιθώριο τις πιο αδύναμες χώρες.

Παρασκευή, 8 Μαΐου 2015

«What is George saying?»

Οι παρεμβάσεις Γιούνκερ-Μέρκελ δείχνουν ότι η ευρωπαϊκή πτέρυγα των θεσμών βλέπει πρόοδο στο Brussels group, μετά την αναβάθμιση του Γιώργου Χουλιαράκη και επιδιώκει λύση, αλλά σε καμιά περίπτωση δεν είναι πρόθυμη να δώσει λευκή επιταγή στον Αλέξη Τσίπρα.

Του ΚΩΣΤΑ ΑΡΓΥΡΟΥ, από την «Επένδυση»

Ακούστηκαν πολλά την τελευταία εβδομάδα για τα τηλεφωνήματα στο τρίγωνο «Αθήνας-Βερολίνου-Βρυξελλών», που φαίνεται να άνοιξαν το δρόμο για μια συμφωνία. Τα πιο ενδιαφέροντα τηλεφωνήματα ήταν πάντως αυτά, που δεν επιβεβαιώθηκαν με επίσημες ανακοινώσεις. Σε ένα από αυτά, όπως λένε στο Βερολίνο ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, ο οποίος αποφάσισε αυτή την εβδομάδα να απασφαλίσει το όπλο του ενάντια στους κήρυκες του Grexit εξήγησε στην Ανγκέλα Μέρκελ τι εννοούσε όταν επιτέθηκε σε αυτούς στον αγγλοσαξωνικό χώρο που θα επιδιώξουν να διαλύσουν συνολικά την ευρωζώνη άπαξ και συμβεί το ατύχημα στην Αθήνα. Μην ξεχνάμε ότι ήταν και εβδομάδα εκλογών στη Βρετανία με τους οπαδούς του Brexit και της συνολικότερης αποδόμησης της ΕΕ να έχουν πλέον εγκαταλείψει τα οπιαδήποτε προσχήματα.
Ο πρόεδρος της Κομισιόν «παρακάλεσε» την γερμανίδα καγκελάριο να κόψει τη φόρα εκείνων στο κόμμα της, που δείχνουν να αρέσκονται σε εμπρηστικές δηλώσεις. Μάλιστα ο ίδιος την περασμένη Πέμπτη φρόντισε να στείλει το μήνυμα και προσωπικά στον Μάνφρεντ Βέμπερ τον σκληροπυρηνικό επικεφαλής της Χριστιανοδημοκρατίας στο Ευρωκοινοβούλιο, ότι δε μπορεί να μιλάει για «ελληνικό δημοψήφισμα», την ώρα που όλες οι δυνάμεις της Κομισιόν έχουν στρατευτεί στην κατεύθυνση αποφυγής ενός δημοψηφίσματος, που θα μπορούσε να προκαλέσει ανεπανόρθωτες βλάβες στη σχέση Ελλάδας-ΕΕ αλλά και ακόμα παραπέρα. Ανάλογα «παράπονα» άκουσε ο κύριος Βέμπερ και από άλλους Χριστιανοδημοκράτες συναδέλφους του. Η ενόχληση, που προκάλεσαν οι δηλώσεις του ήταν ακόμα μεγαλύτερη, αφού φάνηκε να βρίσκεται σε πλήρη ασυμφωνία με τη νέα γραμμή, που έδειξε να υιοθετεί συνολικά το ΕΛΚ απέναντι στην ελληνική κυβέρνηση και την οποία έγκυροι κύκλοι στις Βρυξέλλες αποδίδουν επίσης σε παρέμβαση του προέδρου της Κομισιόν προσωπικά. Δεν πέρασε για παράδειγμα απαρατήρητο ότι στην τελευταία ομιλία του στην ομάδα των Χριστιανοδημοκρατών στο ευρωκοινοβούλιο και ο τέως πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς χρησιμοποίησε πολύ πιο χαμηλούς τόνους απέναντι στην σημερινή κυβέρνηση. Σε «αντάλλαγμα» εισέπραξε την δήλωση αναγνώρισης για το κυβερνητικό του έργο την περασμένη διετία, η οποία πάντως δεν προκάλεσε το «σάλο», που έλπιζε ο κύριος Σαμαράς. Αλλά αυτό είναι πρόβλημα δικό του και όχι του κυρίου Γιούνκερ.
Ο πρόεδρος της Κομισιόν αποφάσισε να «πάρει την υπόθεση επάνω του» σε μια κρίσιμη καμπή της διαπραγμάτευσης, όταν είδε τις διαρροές σε έντυπα όπως οι Financial Times, οι οποίοι δείχνουν να ζουν για την στιγμή, που θα μπορέσουν να γράψουν τον επίσημο επικήδειο του κοινού νομίσματος, το οποίο ποτέ δεν είδαν με καλό μάτι. Ενοχλήθηκε και από κάποιες «μπηχτές» του συγκεκριμένου στρατοπέδου εναντίον της Κομισιόν. Αλλά το σημαντικότερο, όπως επιβεβαιώνουν κοινοτικοί αξιωματούχοι είναι ότι συμφώνησαν με την κυρία Μέρκελ αλλά και τον κύριο Ολάντ ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να αφεθεί χωρίς συμφωνία, ειδικά τώρα που έχει αρχίσει να υπάρχει πραγματικά πρόοδος και στις συνομιλίες στο Brussels Group σε επίπεδο όχι μόνο προθέσεων αλλά και ουσίας. Ο πρώην πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου αξιολόγησε ιδιαίτερα θετικά την αναβάθμιση του κυρίου Γιώργου Χουλιαράκη σε κεντρικό διαπραγματευτή. Όπως έλεγαν συνεργάτες του και στο παρελθόν σε φάσεις, που ενημερωνόταν για κάποιες εμπλοκές στη συζήτηση με την Αθήνα η πρώτη του φράση ήταν «τι λέει ο Γιώργος;» (What is George saying?), αφού πραγματικά θεωρεί τον επικεφαλής του ΣΟΕ ως έναν άνθρωπο με εξαιρετικές γνώσεις, αλλά κυρίως με στόχευση στην πολιτική «γραμμή Τσίπρα» για σενάριο λύσης και όχι ρήξης.

Συν… Ανγκελα και χείρα κίνει
Ο κ.Χουλιαράκης έχει άλλωστε τον αντίστοιχο συνομιλητή του στο στενό κύκλο επιτελών της Ανγκέλα Μέρκελ. Η τελευταία, όπως καθόλου τυχαία έγραψε και την περασμένη Δευτέρα η προσκείμενη στη Χριστιανοδημοκρατία «ντι Βελτ» έχει επίσης αποφασίσει να πάρει επάνω της το βάρος να δικαιολογήσει γιατί μια λύση έστω και με κάποια ερωτηματικά είναι καλύτερη από μια ρήξη γεμάτη από επικίνδυνες εκκρεμότητες, ακόμα και αν αυτό δεν βρίσκει απόλυτα σύμφωνο τον Βόλφγκανγκ-βαρέθηκα τους φλύαρους Ελληνες-Σόιμπλε. Η «ησυχία» από τη μεριά του τελευταίου είναι αποκαλυπτική.
Διπλωμάτες στο Βερολίνο επεσήμαιναν πάντως στην «Ε» δύο βασικά σημεία σε σχέση με αυτή τη στάση:
  1. Η κυρία Μέρκελ σε μεγάλο βαθμό θεωρεί ότι το πρωτεύον πρόβλημα της Ελλάδας δεν είναι το ταμειακό αλλά το δομικό-θεσμικό, σε επίπεδο λειτουργίας του κράτους. Θεωρεί δηλαδή ότι αυτό που προέχει είναι να βρεθεί ένας πολιτικός πρόθυμος για μεταρρυθμίσεις, που θα προκαλέσουν ρήξεις με συγκεκριμένα συμφέροντα στο εσωτερικό της χώρας. Εχει πειστεί ότι ο κ. Σαμαράς ήταν αδύνατον να επιτύχει κάτι τέτοιο αν και πολλάκις της το είχε υποσχεθεί. Είναι λοιπόν πρόθυμη να δοκιμάσει τον Αλέξη Τσίπρα. Μάλιστα όπως ειπώθηκε χαρακτηριστικά ακόμα και κάποιοι σύμβουλοι της με «μακιαβελική θεώρηση του κόσμου» της έχουν πει ότι τελικά ίσως να είναι πιθανότερο να κάνει τις μεγάλες συγκρούσεις με κατεστημένα συμφέροντα μια αριστερή και όχι μια συντηρητική κυβέρνηση.
  2. Η Γερμανίδα καγκελάριος σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο έχει ξεκαθαρίσει στον Ελληνα πρωθυπουργό ότι δεν του παρέχει καμιά λευκή επιταγή. Δεν μπορεί άλλωστε δεδομένων και των αντιδράσεων ορισμένων κύκλων που μοιάζουν τις τελευταίες εβδομάδες «μερκελικότεροι της Μέρκελ», όπως οι Ολλανδοί, οι Φινλανδοί ή ακόμα και οι Ισπανοί. Του έχει πει λοιπόν ξεκάθαρα ότι για να συνεχίσει να τον στηρίζει θα πρέπει και αυτός να αποδείξει άμεσα και έμπρακτα, ότι είναι έτοιμος να προχωρήσει σε αυτές τις περίφημες «μεταρρυθμίσεις», που έχουν κακοποιηθεί ως όρος τα τελευταία χρόνια, με ότι μπορεί να σημαίνει αυτό σε εσωτερικό ή εσωκομματικό κόστος. Αλλωστε η παροιμία «συν Αθηνά και χείρα κίνει» είναι ιδιαίτερα δημοφιλής στη Γερμανία που διαμηνύει στο Μέγαρο Μαξίμου ότι η λύση βρίσκεται στα χέρια σας. Σε διαφορετική περίπτωση άλλη μια κυβέρνηση θα καταστεί τροφή για το αδηφάγο τέρας της κρίσης. Αλλά μια τέτοια εξέλιξη εκτιμάται ότι θα μπορούσε να απειλήσει πολύ σοβαρότερα τα όσα έχει επενδύσει ως τώρα το Βερολίνο στην κατεύθυνση λύσης της κρίσης τόσο σε χρήμα όσο και σε πολιτικό κεφάλαιο.

Βασιλιάς στο Νησί ο Κάμερον

Τα προγνωστικά έλεγαν ισοπαλία ως την τελευταία στιγμή, αλλά το εκλογικό σύστημα βοήθησε τον ηγέτη των Συντηρητικών να φτάσει σε θρίαμβο, που τον φέρνει αυτοδύναμο.

του Κώστα Αργυρού, από την «Επένδυση»

Στα αυτιά των πραγματικά φιλελεύθερων το τελικό σύνθημα του Ντέιβιντ Κάμερον ακουγόταν μάλλον σαν απειλή: «Εχουμε σχέδιο για κάθε ένα κομμάτι της ζωής σας» υπόσχονταν οι συντηρητικοί Τόρις και αυτό, όπως σχολιάστηκε επαρκώς από τον βρετανικό Τύπο, ήταν ένα σύνθημα που μπορεί να έκανε τα κόκαλα της Μάργκαρετ Θάτσερ να τρίζουν… Ομως, ο στόχος επιτεύχθηκε και με το παραπάνω. Ο πρωθυπουργός, που ήθελε να εμπνεύσει σιγουριά, διέψευσε τα προγνωστικά και ξεπέρασε, μάλιστα, και το όριο αυτοδυναμίας των 326 εδρών. Οκτώ έδρες μόλις και μετά βίας κατόρθωσαν να κερδίσουν οι έως τώρα εταίροι του στην κυβέρνηση Φιλελεύθεροι. Είναι μια πανωλεθρία σε σχέση με την προηγούμενη κατανομή των εδρών στη Βουλή των Κοινοτήτων και αποτελεί επιβεβαίωση του κανόνα, που θέλει τον μικρότερο εταίρο να βγαίνει χαμένος από μια συγκυβέρνηση. Ο αρχηγός τους Νικ Κλεγκ ανακοίνωσε ήδη την παραίτησή του.
Για τους Εργατικούς, το αποτέλεσμα είναι αποκαρδιωτικό, αφού έμειναν μόλις στις 232 έδρες, με τα συνολικά ποσοστά τους έξι μονάδες κάτω από εκείνα των συντηρητικών. Είναι, όμως, το χειρότερο αποτέλεσμα στην ιστορία τους και προσωπική τραγωδία για τον ηγέτη τους Εντ Μίλιμπαντ, ο οποίος επίσης ανακοίνωσε την παραίτησή του από την ηγεσία του κόμματος.
Κάποιοι είπαν ότι αυτή η νίκη του Κάμερον θύμισε πολύ τα συστήματα του Ζοζέ Μουρίνιο. Επαιξε συντηρητικά, κυνήγησε την... ισοπαλία, αλλά κατέκτησε πανηγυρικά και με μεγάλη διαφορά το... πρωτάθλημα, όπως η Τσέλσι την περασμένη Κυριακή. Η αποτυχία των Εργατικών ήταν σοκ και οφείλεται εν μέρει στη σαρωτική επικράτηση του Εθνικού Κόμματος (SNP) στη Σκοτία, όπου πήρε τις 56 από τις 59 συνολικά διαθέσιμες έδρες σε ένα κομμάτι της χώρας όπου παραδοσιακά το Εργατικό Κόμμα είχε ηγεμονική θέση.
Αυτό σημαίνει ότι το ζήτημα της ανεξαρτησίας της Σκοτίας θα ξαναέρθει κάποια στιγμή στο προσκήνιο με δεδομένη την αντιπαλότητα της αρχηγού τους Νίκολα Στάρτζεον απέναντι στον Κάμερον, ο οποίος, πάντως, δήλωσε ότι θέλει να «ενώσει το Ηνωμένο Βασίλειο».
Η υπόλοιπη Ευρώπη θα περιμένει τώρα να δει πώς εννοεί ο εμφανώς ενισχυμένος Βρετανός πρωθυπουργός τα σχέδιά του για μια άλλη σχέση με την Ε.Ε., που θα μπορούσε να καταλήξει ακόμα και σε Brexit και να αλλάξει ριζικά τις ισορροπίες στην Ευρώπη.
Οι Συντηρητικοί πήραν εντολή σχηματισμού κυβέρνησης. Αυτή τη φορά, δεν χρειάζεται να τους ακολουθήσουν οι Φιλελεύθεροι, οι οποίοι προσπαθούν να ξεπεράσουν το πατατράκ, το οποίο, πάντως, οι περισσότεροι αναλυτές το έβλεπαν να έρχεται. Η εξέλιξη αυτή «έσωσε» τη χώρα από νέες εκλογές, τις οποίες πολλοί εκτιμούσαν ως πιθανές, αλλά όλοι απεύχονταν μέχρι την Πέμπτη ως «καταστροφικές». Η στερλίνα ξύπνησε την Παρασκευή ενισχυμένη. Περιττή αποδείχτηκε και η κουβέντα για το ενδεχόμενο συνεργασίας των Εργατικών με το SNP, ζήτημα που είχε πονοκεφαλιάσει αρκετά το επιτελείο του Εντ Μίλιμπαντ. Ο τελευταίος, ο οποίος μίλησε για μια εφιαλτική νύχτα, έμεινε απλώς με τη χαρά της ανακοίνωσης του πρώτου εκλογικού αποτελέσματος στο Χάουτον-Σάντερλαντ, που έδωσε την έδρα στη δική τους υποψήφια, όπως και πριν από πέντε χρόνια. Αλλά για το κόμμα, το αποτέλεσμα είναι εξευτελιστικό και το απεικόνισε με τον καλύτερο τρόπο η «Daily Mirror», η οποία τους στήριξε ανοικτά προεκλογικά και το πρωί της Παρασκευής κυκλοφόρησε με μαύρο πρωτοσέλδιο και τίτλο «Πέντε ακόμα καταραμένα χρόνια».
Αν κάποιος ψάχνει να βρει οπωσδήποτε κάτι θετικό στα αποτελέσματα, θα πρέπει να σταθεί στο γεγονός ότι το UKIP, το ξενοφοβικό κόμμα Ανεξαρτησίας του Νάιτζελ Φάρατζ, ο οποίος δεν κατόρθωσε καν να εκλεγεί, κέρδισε μόλις μία έδρα και η «φωνή» του στη νέα Βουλή των Κοινοτήτων δεν θα ακούγεται τόσο δυνατά όσο φοβούνταν κάποιοι μερικούς μήνες πριν. Το συνολικό ποσοστό του, πάντως, άγγιξε το 13%. Αλλά το εκλογικό σύστημα της Βρετανίας δεν δίνει σημασία στα ποσοστά.

Ο εφιάλτης του Brexit
Η τόσο εμφατική επικράτηση των Συντηρητικών θεωρείται έκπληξη πρώτου μεγέθους. Η ζωή για τους ανήσυχους Βρετανούς, μάλλον, δεν θα είναι πιο εύκολη, σε μια περίοδο που οι προβλέψεις για την οικονομία δεν είναι και τόσο ευοίωνες και πολλές από τις παραδόσεις «μπάζουν» από παντού, όπως η στέγη της αίθουσας του Κοινοβουλίου στο Γουέστμινστερ. Το αν η «συνέχεια» και η ακόμα περισσότερη λιτότητα, που ουσιαστικά επαγγέλθηκε ο Ντέιβιντ Κάμερον, μπορούν να σώσουν την «κουρασμένη αυτοκρατορία» είναι κάτι που σηκώνει πολλές αμφιβολίες. Ειδικά, αν αυτή συνοδευτεί με μια μεγαλύτερη εσωστρέφεια ενός ολικού ή μερικού Brexit που πλανάται από χθες ως εφιάλτης πάνω από τις Βρυξέλλες.

Κυριακή, 3 Μαΐου 2015

Μια Ελιά άνθησε στο ψευδοκράτος

Η εντυπωσιακή επικράτηση του Μουσταφά Ακιντζί στις εκλογές στο ψευδοκράτος έδωσε και πάλι τροφή για αισιόδοξα σενάρια για πρόοδο στο Κυπριακό.

Του Κώστα Αργυρού

Ο μόνος που ανοιχτά εξέφρασε την δυσφορία του για αυτό το αποτέλεσμα την περασμένη Κυριακή ήταν ο πρόεδρος της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν. Ο 67χρονος Μουσταφά Ακιντζί ηγέτης του συνασπισμού της Ελιάς ήταν ο μεγάλος θριαμβευτής των εκλογών στο ψευδοκράτος και αυτός που ως ηγέτης της τουρκοκυπριακής κοινότητας θα κληθεί τώρα να συνομιλήσει με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Αναστασιάδη. Η επίσημη Αγκυρα είχε ανοιχτά προσπαθήσει να εμποδίσει την επικράτησή του και στο πρώτο του μήνυμα ο Ταγίπ Ερντογάν, απλά του υπενθύμισε ότι το μεγάλο αφεντικό παραμένει η «μητέρα Τουρκία», η οποία δεν είναι έτοιμη να δεχτεί λύση στο Κυπριακό με «οποιοδήποτε κόστος».
Είναι προφανές ότι για τον Ερντογάν ο ομιλών άριστα τα ελληνικά μετριοπαθής πολιτικός, ο οποίος διατηρεί παραδοσιακά καλές σχέσεις με τους περισσότερους Ελληνοκύπριους συναδέλφους του ήταν η… χειρότερη επιλογή. Οπαδός μιας ομόσπονδης λύσης μέσω διαλόγου των δύο κοινοτήτων ο Ακιντζί δέχτηκε επιθέσεις κάτω από τη ζώνη, που ξεπέρασαν τα όρια της κινδυνολογίας και άγγιξαν αυτά της συκοφαντίας.
Αλλά προφανώς αυτό δεν ήταν κάτι το καινούριο για τον ίδιο. Από το 1976 όταν σε ηλικία μόλις 28 ετών αναδείχτηκε «δήμαρχος» της κατεχόμενης Λευκωσίας, θέση στην οποία παρέμεινε μέχρι το 1990 ακολούθησε μια πολιτική συμφιλίωσης και συνεργασίας με τον ιστορικό δήμαρχο του ελεύθερου τμήματος της πόλης Λέλλο Δημητριάδη. Αποκορύφωμα η επεξεργασία ενός «master plan» για την πόλη, αλλά και η δημιουργία ενός κοινού αποχετευτικού συστήματος, που ξεπερνούσε το τείχος της διαίρεσης και τους απέφερε διεθνείς κοινές βραβεύσεις.
Ο Ακιντζί παρέμεινε πάντα υπέρ του διαλόγου, υποστήριξε μια σειρά από πρωτοβουλίες για μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης μίλησε για άνοιγμα της κλειστής πόλης των Βαρωσίων και επιστροφή στους νόμιμους κατοίκους της. «Σαράντα ένα χρόνια αφέθηκαν τα Βαρώσια στα ποντίκια, δεν είναι πιο ανθρώπινη η πρόταση, πιο ειρηνική, πιο λογική να δοθούν στους ανθρώπους;». Αρχίσαμε την αλλαγή από την κορυφή, δήλωσε πανευτυχής το βράδυ της περασμένης Κυριακής, επισημαίνοντας πώς ό,τι δήλωσε κατά την προεκλογική εκστρατεία θα το τηρήσει. «Θα ενεργήσουμε επικεντρωμένοι στη λύση με όραμα λύσης που θα στηρίζεται με ΜΟΕ».
Καλή θεωρείται η προσωπική του σχέση με τον Νίκο Αναστασιάδη, ο οποίος χαιρέτισε το συγκεκριμένο αποτέλεσμα κάνοντας λόγο για εξελίξεις που «δημιουργούν την ελπίδα η ελιά να επικρατήσει σε ολόκληρο το νησί, η ειρήνη να επικρατήσει για να επιτρέψει σε Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους να ξαναζήσουν μαζί ειρηνικά, όπως για αιώνες έπραξαν». Το πρώτο ραντεβού καθαρά ενημερωτικού και άτυπου χαρακτήρα μεταξύ των δύο ανδρών είναι προγραμματισμένο για αυτή την εβδομάδα. Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας θα ανακοινώσει Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) που αφορούν τους Τουρκοκύπριους πολίτες, βήμα που εκτιμά ότι θα λειτουργήσει ενισχυτικά προς τη διαπραγματευτική διαδικασία. Συγκεκριμένα, προτίθεται να δώσει στον Μουσταφά Ακιντζί τους χάρτες και στοιχεία που αφορούν 28 ναρκοπέδια κατά προσωπικού στην περιοχή του Πενταδακτύλου.
Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτή την περίοδο γίνεται προσπάθεια, που βρίσκεται σε εξέλιξη για ενοποίηση του κυπριακού ποδοσφαίρου.

Η συνάντηση θεωρείται σημαντική όπως και η άφιξη την ερχόμενη εβδομάδα στο νησί του απεσταλμένου του ΓΓ του ΟΗΕ, Νορβηγού πρέσβη Εσπεν Μπαρθ Αϊντα, ο οποίος έχει στην ατζέντα του την προετοιμασία για επανέναρξη των συνομιλιών μεταξύ των δύο πλευρών. Η στάση του πάντως ως τώρα δεν έχει προκαλέσει και ρίγη ενθουσιασμού.

Αυτό που επισημαίνουν ψύχραιμοι παρατηρητές είναι ότι ανεξάρτητα από το καλό κλίμα που διαμορφώνεται τώρα, οι προσδοκίες θα πρέπει να είναι χαμηλές, αφού και στο παρελθόν είχαν ποντάρει πολλοί σε καλές προσωπικές σχέσεις όπως για παράδειγμα του διδύμου Χριστόφια-Ταλάτ, προσδοκία που αποδείχθηκε εσφαλμένη.

Η πρόοδος στο Κυπριακό θα μπορούσε να αποτελέσει και κινητήρα ανάκαμψης της κυπριακής οικονομίας, που αυτή την περίοδο κάνει τα πρώτα της δειλά βήματα για επιστροφή στις αγορές. Οι αναβαθμίσεις από τους ξένους οίκους αξιολόγησης έχουν βελτιώσει το κλίμα αλλά δεν έχουν «περάσει» ακόμα στην αγορά.

Υπάρχουν πάντως και οι πιο καχύποπτοι, που επιμένουν ότι ένας από τους λόγους στασιμότητας στο Κυπριακό εκτός από την αδιάλλακτη στάση της Αγκυρας είναι και το γεγονός ότι το ψευδοκράτος αποτελεί ένα «βασίλειο της παραοικονομίας και μαύρου χρήματος» που εξυπηρετεί πολλούς διεθνώς και δεν θα ήθελαν να το χάσουν… Κι αυτοί είναι σήμερα οι καλύτεροι σύμμαχοι του Ερντογάν.

Ο γρίφος του Γουεστμίνστερ

Οι Συντηρητικοί φαίνεται να έχουν ένα μικρό προβάδισμα για τις εκλογές της ερχόμενης Πέμπτης στη Βρετανία, αλλά τα γραφεία στοιχημάτων θεωρούν ως πιθανότερο μελλοντικό πρωθυπουργό τον υποψήφιο των Εργατικών Εντ Μίλιμπαντ, λόγω συγκυρίας.

Του ΚΩΣΤΑ ΑΡΓΥΡΟΥ, «Επένδυση»

Με δεδομένη τη μανία των Βρετανών να ...ποντάρουν στο κάθε τι, ένας ασφαλής τρόπος για να πάρει κανείς μια ιδέα για το τι θα συμβεί στις εκλογές της ερχόμενης Πέμπτης για την ανάδειξη των μελών της Βουλής των Κοινοτήτων είναι να μελετήσει λίγο τις διαδικτυακές σελίδες των γραφείων στοιχημάτων του «Νησιού». Oι αστρονομικές αποδόσεις για το ενδεχόμενο να προκύψει κάποια μονοκομματική πλειοψηφία είτε των Εργατικών (33 λίρες για 1) είτε των Συντηρητικών (13 λίρες για 2) δείχνουν πώς κανείς δεν περιμένει κάτι τέτοιο.
Ο λόγος είναι απλός. Κανένα από τα δύο παραδοσιακά μεγάλα κόμματα δε μπόρεσε να πείσει για το πρόγραμμά του και να πάρει σαφές προβάδισμα. Σε όλες τις δημοσκοπήσεις εδώ και αρκετές εβδομάδες πηγαίνουν στήθος με στήθος με ποσοστά μεταξύ 32 και 34% έκαστο. Οι ηγέτες τους Ντέιβιντ Κάμερον για τους Τόρις και Εντ Μίλιμπαντ για τους Εργατικούς δε μπόρεσαν να εμπνεύσουν την κοινή γνώμη, όπως επιβεβαιώνει και το ερευνητικό κέντρο «yougov» το πιο έγκυρο της χώρας στο κομμάτι των σφυγμομετρήσεων. Αντίθετα και οι δύο όπως και ο Νικ Κλεγκ, αρχηγός των Φιλελευθέρων συγκεντρώνουν περισσότερους αρνητικούς παρά θετικούς χαρακτηρισμούς.
Ο Μίλιμπαντ δε μπόρεσε να εκμεταλλευτεί το γεγονός ότι ήταν περισσότερο παρών ως «εικόνα» στα μέσα ενημέρωσης, όπως επίσης και την εκτίμηση που έχουν οι ψηφοφόροι ότι είναι περισσότερο «πεινασμένος» από τον αντίπαλό του. (ποσοστά 43% έναντι 25%).
Το ζήτημα είναι λοιπόν ποιός θα μπορούσε να είναι ο κατάλληλος συνασπισμός του μέλλοντος με δεδομένο ότι ο μέχρι τώρα των Συντηρητικών με τους Φιλελευθέρους δεν φαίνεται να λειτούργησε και πολύ καλά. Αυτό θα εξαρτηθεί βεβαίως και από την κατανομή των 650 εδρών, η οποία με τη σειρά της δεν εξαρτάται απαραιτήτως από τα ποσοστά, αφού οι θέσεις στην αίθουσα του παλαιτιού του Γουέστμίνστερ δε μοιράζονται αναλογικά, αλλά με απλό πλειοψηφικό σύστημα σε κάθε μια από τις αντίστοιχες κοινότητες (εκλογικές περιφέρειες) στις οποίες χωρίζεται η χώρα.
Το περίεργο είναι πάντως ότι τα προαναφερθέντα γραφεία στοιχημάτων δίνουν περισσότερες πιθανότητες σε μια κυβέρνηση μειοψηφίας των Εργατικών από ότι σε μια αντίστοιχη των Συντηρητικών. Το κλειδί σε μια τέτοια εξέλιξη θα το κρατάει πιθανότατα η ηγέτις του Σκωτσέζικου Εθνικού Κόμματος (SNP) Νίκολα Στάρτζεον, η οποία έχει δηλώσει την ...αποστροφή της σε μια κυβέρνηση των Τόρις και έχει προσφέρει στήριξη στους Εργατικούς ακόμα και αν είναι δεύτερο κόμμα, αρκεί να υπάρχει μια «αντί-Τόρις» πλειοψηφία στο νέο σώμα. Στη Σκωτία μοιράζονται συνολικά 59 έδρες και το πόσες από αυτές θα κατακτήσει το SNP μπορεί να αποδειχθεί πραγματικά καθοριστικό. Πάντως και οι Εργατικοί έχουν προσπαθήσει να αποφύγουν τουλάχιστον τώρα κάθε είδους δέσμευση για συνεργασία μαζί του. Ολα αυτά πάντως θα τα ξέρουμε πολύ καλύτερα μετά την ερχόμενη Πέμπτη.
Μερικά συμπεράσματα μπορούν πάντως να εξαχθούν ήδη από τώρα:
  • Η επόμενη Βουλή θα είναι σίγουρα πολύ πιο πολύχρωμη, πολύ πιο απομακρυσμένη από τον παλιό κλασσικό δικομματισμό, αφού εκτός από τους φιλελεύθερους και το SNP θα έχει εντονότερη παρουσία και το Κόμμα Ανεξαρτησίας του Νάιτζελ Φάραντζ UKIP, αλλά μάλλον και οι Πράσινοι.
  • Το UKIP παρά τις απεγνωσμένες προσπάθειες του αρχηγού του να ...προκαλέσει με κάθε τρόπο δεν φαίνεται ικανό να κάνει το μεγάλο άλμα που πολύ προσδοκούσαν μετά τις τελευταίες ευρωεκλογές. Το ποσοστό του περιορίζεται από 12 έως 14%, αλλά οι έδρες του θα είναι πιθανότατα μονοψήφιες.
  • Η προπαγάνδα του Φάρατζ αλλά και ο σαφής αντιευρωπαϊσμός του πρωθυπουργού Ντέιβιντ Κάμερον αντιμετωπίστηκαν σθεναρά από το τραπεζικό και χρηματοπιστωτικό λόμπι του Σίτυ, που τάχθηκε ανοικτά κατά ενός Brexit, το οποίο κοστολογεί σε μερικές εκατοντάδες δισεκατομύρια λίρες και αυτό φαίνεται να οδήγησε σε μια συνολικότερη ενίσχυση των φιλοευρωπαϊκών τάσεων στη χώρα. Η πλειοψηφία των Βρετανών δηλώνει σήμερα ότι δεν θέλει έξοδο από την ΕΕ.
  • Οι τελευταίες προβλέψεις για την ανάπτυξη της οικονομίας είναι ...πενιχρές και αυτό φαίνεται ότι πήρε τον αέρα από τα πανιά της σημερινής κυβέρνησης, που επέμενε για την ορθότητα της οικονομικής της πολιτικής. Οι Εργατικοί κράτησαν μέχρι τέλους το ζήτημα της Υγείας ως κεντρικό της προεκλογικής τους εκστρατείας αλλά οι πολίτες αμφιβάλουν για το αν θα είναι σε θέση να μπορέσουν να χρηματοδοτήσουν τα σχέδια τους.
  • Τους πιο ...διανοούμενους κύκλους ανησυχεί το πρόβλημα της μείωσης του παγκόσμιου κύρους και του ρόλου της χώρας, ο οποίος θεωρείται σαφώς υποβαθμισμένος σε σχέση με το παρελθόν. Για παράδειγμα οι εικόνες του Βλάντιμιρ Πούτιν να διαπραγματεύεται με την Ανγκέλα Μέρκελ και τον Φρανσουά Ολάντ για την Ουκρανία ενόχλησαν τους νοσταλγούς της παλιάς αίγλης της αυτοκρατορίας, πολλοί από τους οποίους επιρρίπτουν στον Ντέιβιντ Κάμερον τάσεις εσωστρέφειας.. Αλλά αυτό μάλλον δεν αγγίζει ως θέμα προεκλογικής αντιπαράθεσης τον μέσο ψηφοφόρο.
ΙΝΦΟ
Η Βουλή των λόρδων απαρτίζεται από 650 εκλεγμένους αντιπροσώπους από όλη τη χώρα, που εκλέγονται με σχετική πλειοψηφία σε περιφέρειες που μοιράζονται ως εξής:
Αγγλία 533,
Σκωτία 59,
Ουαλία 40,
Βορ. Ιρλανδία 18

Ο μισθός του βουλευτή είναι 57.485 λίρες στερλίνες ετησίως αλλά υπολογίζεται ότι ο καθένας λαμβάνει άλλες 100 έως 150 χιλιάδες για έξοδα γραφείου, συνεργατών, ταξιδίων κλπ.

Η σημερινή σύνθεση έχει ως εξής
Συντηρητικοί 302
Εργατικοί 256
Φιλελεύθεροι 56
SNP 6
UKIP 2
Πράσινοι 1
Διάφοροι 27

Η αίθουσα συνεδριάσεων διαθέτει πάντως μόλις 427 καθίσματα για αυτό και σε κρίσιμες συνεδριάσεις κάποιοι βρίσκονται όρθιοι στις εισόδους.
Στη διάρκεια των συνεδριάσεων απαγορεύνται τα χειροκροτήματα και οι παρεμβάσεις. Η επιδοκιμασία εκφράζεται με ένα βουητό «hear, hear» (ακούστε) ή «aye» (ναι) και η αποδοκιμασία με το μουγκρητό από τα πολλά... «no».

Ο πρόεδρος της Βουλής των κοινοτήτων είναι ο «speaker», που κάθεται σε ένα είδος θρόνου φορώντας ένα μάυρο μανδύα και έχει διευρυμένες αρμοδιότητες. Μπορεί για παράδειγμα να διακόψει μια συνεδρίαση όταν κρίνει ότι αυτή γίνεται φλύαρη αφού κανονικά δεν υπάρχει χρονικό πλαίσιο ούτε περιορισμός χρόνου για τους ομιλητές. Σημερινός πρόεδρος - από το 2009 – είναι ο Συντηρητικός Τζον Σάιμον Μπέρκοου.

Σάββατο, 25 Απριλίου 2015

Κλειστές πόρτες στη Ρίγα

Η Μέρκελ είπε τον «καλό λόγο» που προσδοκούσε το Μαξίμου αλλά το εξαιρετικά βαρύ κλίμα στο Eurogroup στη Λετονία αποκάλυψε τις αδυναμίες που έχει το αισιόδοξο σενάριο για πολιτική λύση στο αδιέξοδο ρευστότητας της Αθήνας

Του ΚΩΣΤΑ ΑΡΓΥΡΟΥ, από την «Επένδυση»

Την ώρα που στην Αθήνα ο Αντιπρόεδρος της Κομισιόν Γιούρκι Κατάινεν απαντώντας σε σχετική ερώτηση της «Ε» έδινε το σύνθημα για μια νέα αρχή στην… συμπεριφορά μας απέναντι στους δανειστές, έτσι ώστε να διορθωθούν όσα πήγαν σε «λάθος κατεύθυνση» τους τελευταίους μήνες, στις Βρυξέλλες ο Αλέξης Τσίπρας ετοιμαζόταν για το κρίσιμο ραντεβού με την Ανγκέλα Μέρκελ. Αρκούσε το παρασκήνιο του ορισμού του για να κατανοήσει κανείς ότι στην πλάστιγγα των προσδοκιών το βάρος έπεφτε αποκλειστικά στην ελληνική πλευρά.
Και σε αυτή την περίπτωση η κυβέρνηση Τσίπρα έλπιζε σε μια νέα αρχή, που θα έθαβε πίσω της τις ανορθογραφίες του περασμένου τριμήνου. Το ραντεβού αυτό, που σε κάθε περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί θεσμικό και σίγουρα δεν ευθυγραμμίζεται με τις προεκλογικές δηλώσεις του τύπου «δεν αποφασίζει μόνο η Μέρκελ αλλά και οι υπόλοιποι της Ευρωζώνης» εκτιμήθηκε ότι «πήγε καλά». Ο Αλέξης Τσίπρας δήλωσε ότι αισθάνεται «πιο κοντά σε μια συμφωνία σε σχέση με το προηγούμενο διάστημα», ενώ η γερμανίδα καγκελάριος έστειλε το πολυπόθητο σήμα, όταν συμφωνούσε ότι πρέπει να γίνει ότι είναι δυνατό για να μην ξεμείνει η Αθήνα από ρευστό. Κάποιοι βιάστηκαν να πανηγυρίσουν, λησμονώντας προφανώς ότι από τις 25 Ιανουαρίου και μετά η κυρία Μέρκελ ποτέ δεν επέλεξε για τον εαυτό της το ρόλο της «κακιάς».


Με βάση όμως κάποιες διαρροές, που έσπασαν το «σύμφωνο εμπιστευτικότητας» η κυρία Μέρκελ εξέφρασε την δυσαρέσκειά της για τον τρόπο που διαπραγματεύεται ο Γιάνης Βαρουφάκης και διακριτικά ζήτησε την αντικατάστασή του. 
Αυτό που δεν διέρρευσε γιατί τελικά δεν συνέβη, είναι αν το Βερολίνο συμφώνησε με την άποψη ότι η Αθήνα έχει κάνει ό,τι έπρεπε από την πλευρά της και η συμφωνία μπορεί να επιτευχθεί εντός Απριλίου. Ετσι θα ξεκλείδωνε η εκταμίευση ενός μέρους της δόσης πριν προχωρήσουν οι συνομιλίες για τη «μεγάλη διαπραγμάτευση» του Ιουνίου.

Την απάντηση την έδωσε έμμεσα το επόμενο πρωί στη Ρίγα ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, όταν προσερχόμενος στο Εurogroup, προειδοποίησε τους δημοσιογράφους να μην περιμένουν ότι θα βγει λευκός καπνός και τους προέτρεψε να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία για «να απολαύσουν τις ομορφιές της Λετονίας».
Αλλου είδους «ομορφιές» συνέβησαν στην συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών, όπου σύμφωνα με το πρακτορείο Bloomberg o Ελληνας υπουργός Οικονομικών άκουσε χαρακτηρισμούς που δεν είναι και οι πιο συνηθισμένοι: «ερασιτέχνη και τζογαδόρο» τον αποκάλεσαν κάποιοι συνάδελφοί του και ο ίδιος φέρεται να απάντησε σε έντονο ύφος. Το πνεύμα της αντιπαράθεσης εκφράστηκε από τον εκνευρισμό του Αυστριακού υπουργού οικονομικών ο οποίος είχε δημόσια δηλώσει ότι «δε μπορεί κάθε μήνα να έχουμε την ίδια ιστορία και πρέπει επιτέλους να καταλήξουμε σε συμφωνία». Διαβάζοντας κανείς την ταυτόχρονη …ανάλυση του Γιάνη Βαρουφάκη στο blog του, που αναφερόταν πάλι στα λάθη αντιμετώπισης της κρίσης εύκολα συνειδητοποιούσε ότι εδώ συνεχίζεται μια διαδικασία παραλλήλων διαλόγων που δε μπορεί να γεννήσει λύση. Πάντως ο κ. Βαρουφάκης μίλησε μετά τη συνάντηση για σύγκλιση απόψεων, κάνοντας κάποιους να αναρωτιούνται για το πώς εννοεί τον όρο. Παραδέχτηκε πάντως ότι του ζητήθηκαν τρία τουλάχιστον πράγματα που δε μπορεί να δεχτεί: απελευθέρωση πλειστηριασμών, μείωση επικουρικών συντάξεων, πρωτογενές πλεόνασμα υψηλότερο του 1,5%.
O επίτροπος Πιέρ Μοσκοβισί έκανε λόγο για «ανεπαρκή πρόοδο» και ο Γερούν Ντάισλμπλουμ ξεκαθάρισε ότι δεν θα υπάρξει μερική συμφωνία και μερική εκταμίευση, ούτε έκτακτο Eurogroup. Οι ελπίδες μετατίθενται για το επόμενο προγραμματισμένο στις 11 Μαϊου.

Είναι χαρακτηριστικό, ότι οι όποιες συγκλίσεις έχουν σημειωθεί το τελευταίο διάστημα έχουν συμβεί ερήμην του υπουργού Οικονομικών. Από το δημοσίευμα της Frankfurter Allgemeine την περασμένη Κυριακή για την «ομάδα δείπνου της Φρανκφούρτης» μέχρι την αποκάλυψη του Bloomberg,την Πέμπτη ότι στις τέσσερις άκρες αυτής της «κόκκινης γραμμής» για απευθείας επαφή βρίσκονται ο υπουργός Επικρατείας Νίκος Παπάς,ο οικονομικός σύμβουλος του Γιούνκερ Luc Tholoniat, ο Benoit Coeure της ΕΚΤ και ο Poul Thomsen, διευθυντής Ευρώπης του ΔΝΤ όλα συνηγορούν στο ότι η πολιτική λύση που επιδιώκει το Μαξίμου παρακάμπτει το υπουργείο Οικονομικών.

Το ερώτημα πάντως που πλανάται και στην Αθήνα είναι αν μετά τη «δημιουργική ασάφεια» η κυβέρνηση προσπαθεί να επενδύσει τώρα σε κάτι που μπορεί να χαρακτηριστεί «πολιτική ασάφεια».

Γιατί η συντήρηση κλίματος ρήξης και εκλογολογίας από κυβερνητικά στελέχη συνεχίζει να προκαλεί ερωτηματικά και προβληματισμό στην αγορά και έδωσε την αφορμή για ένα εξαιρετικά πολωτικό κλίμα χθες στη Βουλή, όπου οι μεν κατηγόρησαν τους δε για δουλοπρέπεια και αυτοί τους επέρριψαν κρυφές σκέψεις περί εσκεμμένου Grexit.

Φινλανδία Α.Ε.

Ενας 53χρονος Φιλελεύθερος επιχειρηματίας, ο Γιούχα Σίπιλε έπεισε τους συμπατριώτες του ότι μπορεί να «αναδιαρθρώσει» την πατρίδα όπως έκανε και με τις εταιρείες του και αναζητεί τώρα κυβερνητικούς εταίρους

Του ΚΩΣΤΑ ΑΡΓΥΡΟΥ, από την «Επένδυση»

Ο Μπέρτολντ Μπρεχτ είχε κάποτε χαρακτηρίσει τους Φινλανδούς ως «λαό που σιωπά σε δύο γλώσσες» (Φινλανδικά και Σουηδικά, που αποτελούν την δεύτερη επίσημη γλώσσα στη χώρα). Αλλά οι σύγχρονοι Φινλανδοί μόνο σιωπηρά δεν αντέδρασαν την περασμένη Κυριακή, απέναντι στην μέχρι τώρα κυβέρνηση συνασπισμού υπό τον συντηρητικό Αλεξάντερ Στουμπ. Αντίθετα το μήνυμά τους ήταν ηχηρό και έδειξε ότι θέλουν μια αλλαγή πλεύσης, για μια χώρα που εδώ και τρία περίπου χρόνια ζει σε συνθήκες οικονομικής ύφεσης με την ανεργία να ξεπερνά το 10% και τα ελλείμματα να ξεπερνούν τα όρια που θεωρούνται αποδεκτά στις Βρυξέλλες.
Οι εκλογές έδωσαν το προβάδισμα στον άνθρωπο, που ενσαρκώνει με τον καλύτερο τρόπο το φιλελεύθερο αφήγημα, που λέει ότι ένας επιχειρηματίας μπορεί να τα καταφέρει εξίσου καλά και στην πολιτική. Όχι με τον χυδαίο τρόπο του Σίλβιο Μπερλουσκόνι αλλά με τον… ηθικό και ενάρετο, που διαφημίζει το κατά κάποιους ξεπερασμένο μοντέλο «γίνε μάνατζερ του εαυτού σου». Ο Γιούχα Σίπιλε επικεφαλής του φιλελεύθερου Κόμματος του Κέντρου έπεισε ένα μεγάλο μέρος του εκλογικού σώματος με το σύνθημα «ξέρω πως μπορείς να διαχειριστείς μεγάλες δομικές αλλαγές σε μια εταιρεία» και οι συμπατριώτες του αποφάσισαν να του δώσουν 49 έδρες στην νέα Βουλή των 200 θέσεων και την ευκαιρία να αποδείξει ότι η πατρίδα μπορεί να αναδιοργανωθεί όπως μια Ανώνυμη Εταιρεία.
Για να το πετύχει αυτό ο 53χρονος Σίπιλε θα χρειαστεί πάντως και την υποστήριξη άλλων κομμάτων για να μπορέσει να σχηματίσει κυβέρνηση συνασπισμού. Η εμπειρία του προκατόχου του, ο οποίος ωμά δήλωσε ότι δεν θέλει να βρεθεί «ποτέ ξανά» σε αυτή τη θέση δείχνει ότι τα πράγματα δεν θα είναι καθόλου απλά.
Αυτό δεν έχει να κάνει μόνο με το γεγονός, ότι στην δεύτερη θέση του πίνακα με τα εκλογικά αποτελέσματα φιγουράρουν με 38 έδρες οι ευρωφοβικοί «(Αληθινοί) Φινλανδοί» του Τίμο Σόινι, τους οποίους όλοι έχουμε μάθαμε εξαιτίας της …συμπάθειας που εκφράζουν για εμάς τους Ελληνες και οι οποίοι πάντως σημείωσαν μια ελαφρά κάμψη σε σχέση με το 2011. Το πρόβλημα είναι ότι η νέα κυβέρνηση θα πρέπει να είναι τουλάχιστον τρικομματική, ζητώντας την στήριξη ενός από τα άλλοτε μεγάλα κόμματα, δηλαδή είτε του κεντροδεξιού Εθνικού Συνασπισμού του Αλεξάντερ Στουμπ, που θα έχει 37 έδρες ή των Σοσιαλδημοκρατών με 36 έδρες και κάποιας ακόμα από τις μικρότερες κοινοβουλευτικές ομάδες (Πράσινοι 15 έδρες, Αριστερή Συμμαχία 12, Σουηδικό Κόμμα 9, Χριστιανοδημοκρατία 5). Όλα αυτά σημαίνουν επίπονες και πιθανώς μακρόχρονες συνομιλίες, όταν ο Σίπιλε μίλαγε για γρήγορες λύσεις. Στο πλευρό του, πιθανότατα σε κάποιο υπουργείο κλειδί θα βρεθεί ο «Μίστερ Λιτότητα», όπως τον φωνάζουν και οι ίδιοι οι συμπατριώτες του, ο παλιός μας γνώριμος Ολι «Κουράγιο Ελληνες» Ρεν. Το πόστο του θα εξαρτηθεί πάντως και από την συνολικότερη σύνθεση μιας κυβέρνησης συνασπισμού.
Πάντως όσο καλός μάνατζερ και αν είναι ο Σίπιλε, κανείς δεν έχει ουσιαστικά καταλάβει σε τι θα διαφοροποιηθεί από τον προκάτοχό του για να γιατρέψει τα τραύματα από τα τρία μεγάλα σοκ των τελευταίων ετών, που ήρθαν να προστεθούν στα υπόλοιπα προβλήματα ενός κράτους που επί δεκαετίες πληρούσε όλες τις προδιαγραφές του αξιοζήλευτου σκανδιναβικού μοντέλου.
Η κατάρρευση της ΝΟΚΙΑ, σημαίας του νεωτερισμού στην τεχνολογία, η τεράστια πτώση του κύκλου εργασιών της βιομηχανίας χάρτου στυλοβάτη της οικονομίας και οι κυρώσεις της ΕΕ απέναντι στην Ρωσία, που αποτελούσε παραδοσιακά ένα σημαντικό εταίρο των Φινλανδών ήταν τρία απανωτά χτυπήματα, που καμιά χώρα δεν θα μπορούσε να ξεπεράσει ανώδυνα.
Σε ότι αφορά τη στάση απέναντι στην κρίση της ευρωζώνης και την Ελλάδα οι περισσότερες εκτιμήσεις λένε ότι δεν θα αλλάξει ιδιαίτερα. Η γραμμή θα είναι περίπου εκείνη που είχε χαράξει ο επίσης συντηρητικός Γίρκι Κάταϊνεν, ο οποίος παραιτήθηκε για να μεταβεί στην πολύ πιο …ξεκούραστη θέση του Ευρωπαίου Επιτρόπου. «Ακόμα και ο πρωθυπουργός εγκατέλειψε τη χώρα» του είχαν γράψει τότε κάποιοι σε μια χώρα που υπάρχει ακόμα ελευθερία Τύπου. Αλλά ο κ. Κάταϊνεν δεν ενοχλήθηκε, ούτε θεώρησε ότι η αποτυχία του ως πρωθυπουργός του περιορίζει τις δυνατότητες να ασκεί κριτική σε άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Τον απολαύσαμε άλλωστε αυτές τις ημέρες και στην Αθήνα.


Κυριακή, 19 Απριλίου 2015

Ψαρεύοντας στο μεσαίο χώρο

Η Χίλαρυ Κλίντον έμαθε προφανώς από τα λάθη που της στέρησαν το χρίσμα της υποψήφιας προέδρου των ΗΠΑ το 2008 και αυτή τη φορά έχει τα προγνωστικά με το μέρος της

Του ΚΩΣΤΑ ΑΡΓΥΡΟΥ, από την «Επένδυση»

Οι Ευρωπαίοι ζηλεύουν τους δείκτες ανάπτυξης της οικονομίας των ΗΠΑ, το δολάριο συνεχώς ενισχύεται απέναντι στο ευρώ, η ανεργία είναι σε επίπεδα που κάποιοι οικονομολόγοι θεωρούν ιδανικά και το ΔΝΤ χαρακτηρίζει την οικονομία της χώρας ως ατμομηχανή για την ανάπτυξη του πλανήτη. Κι όμως οι ίδιοι οι Αμερικανοί δηλώνουν ότι δεν αισθάνονται τίποτα από όλα αυτά. Αντίθετα ένα μεγάλο μέρος τους δηλώνει ανασφαλές.
Και μάλιστα το κομμάτι εκείνο της κοινωνίας, που θεωρείται η ραχοκοκαλιά της. Η περίφημη μεσαία τάξη. Συνεπώς ήρθε η ώρα να εκλέξουν πάλι ένα δικό τους πρόεδρο. Όχι έναν Μπαράκ Ομπάμα, που διέψευσε σε μεγάλο βαθμό τις ελπίδες για περισσότερη κοινωνική δικαιοσύνη και άρση των τεράστιων ανισοτήτων αλλά έναν πρόεδρο, που θα κάνει ένα γενναίο λίφτινγκ στο μύθο της χώρας των απεριόριστων ευκαιριών. Εναν πρόεδρο που θα προσπαθήσει να απαντήσει στο φαινόμενο, που ολοένα και συχνότερα απασχολεί τις σελίδες του Τύπου. Ότι δηλαδή η υπέρβαση της κρίσης είδε το 1% των «σούπερ-πλούσιων» να βελτιώνουν και άλλο τη θέση τους, την ώρα που οι μέσοι μισθοί έμειναν καθηλωμένοι.
Και ίσως ο καλύτερος πρόεδρος με τέτοιες προδιαγραφές να είναι μια γυναίκα. Η άλλοτε πρώην κυρία και πρώην υπουργός Εξωτερικών Χίλαρυ Ρόδαμ Κλίντον ανακοίνωσε το περασμένο Σαββατοκύριακο την απόφασή της να συνεχίσει από εκεί που άδοξα την …διέκοψαν το 2008. Από τη διεκδίκηση δηλαδή του χρίσματος της υποψήφιας των Δημοκρατικών για την προεδρία των ΗΠΑ. Και ο πρώτος που υποστήριξε αυτή της την απόφαση ήταν ο άνθρωπος που της είχε κόψει σύριζα τα φτερά πριν 7 χρόνια. Ο σημερινός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα, ο οποίος δεν δίστασε να προβλέψει ότι κατά τη γνώμη του θα είναι μια «εξαιρετική πρόεδρος».
Για να φτάσει ως εκεί θα χρειαστεί ακόμα πολύς δρόμος. Η Χίλαρυ δεν είναι απαραίτητα και η πιο δημοφιλής πολιτικός. Στην προηγούμενη καμπάνια της είχε προκαλέσει αρνητική εντύπωση ότι κυριαρχούσε η λέξη «εγώ». Ετσι τώρα στο παρθενικό προεκλογικό της βίντεο, που ανέβηκε στο διαδίκτυο προτίμησε να εμφανιστεί μόνο προς το τέλος, και αφού επί ενάμιση λεπτό είχε δείξει όλους αυτούς στους οποίους και απευθύνεται: Λευκούς, μαύρους, λατινοαμερικάνους, άντρες, μπόλικες γυναίκες, ένα ομοφυλόφιλο ζευγάρι, εργάτες, συνταξιούχους και υπαλλήλους. Η δεξαμενή του μεσαίου χώρου είναι τεράστια και εξίσου φαρδιά πρέπει να είναι και η απόχη, όταν ένας πολιτικός επιθυμεί μια «καλή ψαριά». Ωστόσο η υπόσχεση που δίνει, ότι θέλει «να είναι η πρωταθλήτρια που καθημερινά χρειάζεται η Αμερική» δεν μπορεί να χαρακτηριστεί και ως αποκορύφωμα της μετριοφροσύνης.
Πάντως οι πρώτες εκτιμήσεις λένε ότι και το μήνυμά της αλλά και το πολύ πιο νεαρό επιτελείο της είναι αυτή τη φορά πιο σωστά επιλεγμένα και ιδανικά να της δώσουν το προβάδισμα.
Αρκετούς ενοχλεί πάντως και το …επώνυμό της. Κάποιοι ειρωνεύτηκαν ήδη το γεγονός ότι οι δυναστείες Κλίντον και Μπους θα συνεχίσουν να μονοπωλούν την πολιτική αντιπαράθεση. Ειδικά αν απέναντί της βρεθεί ο επόμενος της οικογενείας των Μπους, ο Τζεμπ πρώην κυβερνήτης της Φλόριντα, ο οποίος πάντως ακόμα διστάζει να ανακοινώσει επίσημα την πρόθεσή του να είναι υποψήφιος. Οι ρεπουμπλικάνοι έχουν πάντως να αντιμετωπίσουν και την αιμορραγία προς το ακραία συντηρητικό tea party, το οποίο θα τους δυσκολέψει να κινηθούν στο μεσαίο χώρο, που μπορεί να γοητευτεί πολύ πιο εύκολα από το «κλιντονικό» σύνθημα περί κοινωνικής δικαιοσύνης.
Βεβαίως η προεκλογική μάχη θα είναι μακρά και κάποιοι αναρωτιούνται αν η 67χρονη πια Χίλαρυ θα έχει την αντοχή για να ανταπεξέλθει και κυρίως αν θα δίνει και την εντύπωση ότι αντέχει χωρίς να λαχανιάζει. Και επειδή όλοι θυμόμαστε ότι στην προεκλογική περίοδο η πολιτική ορθότητα μπαίνει συχνά στο …ντουλάπι για να βγουν από αυτό οι σκελετοί, το ερώτημα είναι πόσα πιθανά σκάνδαλα μπορεί να έχει ακόμα θαμμένα η οικογένεια Κλίντον. Μια οικογένεια που φημίζεται και για τους στενούς δεσμούς της με τη Γουόλ Στρητ. Εκεί που η κοινωνική συνείδηση δεν θεωρείται αρετή αλλά ιάσιμη ανθρώπινη αδυναμία.

Αναζητώντας… αριστερούς τεχνοκράτες

Γιατί ο επικεφαλής του Σώματος Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων, Γιώργος Χουλιαράκης κάνει ορισμένους στην κυβέρνηση να αισθάνονται άβολα

Tου ΚΩΣΤΑ ΑΡΓΥΡΟΥ

Οποιος έτυχε να γνωρίσει τον Γιώργο Χουλιαράκη την εποχή που ήταν ακόμα καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ δε μπορεί παρά να είχε καταλάβει ότι η τοποθέτησή του ως επικεφαλής του Σώματος Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων (ΣΟΕ) δεν μπορεί να ήταν επιλογή του Γιάνη Βαρουφάκη αλλά μάλλον το αντίβαρο στον χαρακτήρα του εκρηκτικού υπουργού. Οι δύο οικονομολόγοι είναι εντελώς διαφορετικοί μεταξύ τους και αυτό γίνεται ολοφάνερο από την πρώτη ολιγόλεπτη συνομιλία μαζί τους.
Ο Γιάνης Βαρουφάκης μπορεί να περιγραφεί με τη φράση που είχε χρησιμοποιήσει ένας άλλος συνάδελφός του καθηγητής: «Στα προφορικά τα πάει άριστα, αλλά στα γραπτά δυσκολεύεται». Λατρεύει τις δημόσιες εμφανίσεις, τις δηλώσεις, ει δυνατόν τις προκλητικές, του αρέσει να είναι στο επίκεντρο ρίχνοντας… ιδέες.
Ο Γιώργος Χουλιαράκης λέκτορας στο ινστιτούτο Ζαν Μονέ για την Ευρωπαϊκή Οικονομική Ολοκλήρωση, ποτέ δεν ήταν ο τύπος που του άρεσε η δημοσιότητα. Θεωρεί ότι ήρθε στο υπουργείο για να κάνει μια συγκεκριμένη δουλειά, να βοηθήσει σε μια κρίσιμη περίσταση και όχι να ασχοληθεί με την επικοινωνία, η οποία είναι «καθήκον άλλων». Οσοι τον ξέρουν τον αποκαλούν διαβασμένο, ακριβολόγο και ρεαλιστή. Και προσθέτουν ότι και τα γραπτά του είναι εξίσου αξιόπιστα και συγκεκριμένα, όπως τα λίγα που λέει.
Το όνομα και μόνο του Ινστιτούτου στο οποίο εργαζόταν αποκαλύπτει και την κοσμοθεωρία του. Ο Χουλιαράκης είναι ευρωπαϊστής και θεωρεί ότι η Ελλάδα θα πρέπει να παραμείνει στη ζώνη του ευρώ, υιοθετώντας όμως μια αντι-υφεσιακή πολιτική, όπως άλλωστε επίμονα τονίζει και ο πρωθυπουργός.
Ο τρόπος του αλλά και οι απόψεις του κέρδισαν αν όχι την συμφωνία, τουλάχιστον την προσοχή της «απέναντι πλευράς», όταν ο Χουλιαράκης ανέλαβε κεντρικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις με τους θεσμούς. Θεσμικός και χαμηλών τόνων αναζήτησε τρόπους να εξηγήσει τις ελληνικές θέσεις και να γεφυρώσει τις διαφορές. Δεν ήταν τυχαίο ότι ήταν ο μοναδικός οικονομολόγος, που συνόδεψε τον Αλέξη Τσίπρα στην «ιστορική του επίσκεψη» στο Βερολίνο. Τότε έδωσε την ευκαιρία σε μέσα που είχαν δημοσιεύσει φωτογραφίες… άλλων ως δικές του να τον ανακαλύψουν. Ο πρωθυπουργός τον εμπιστεύεται, συνομιλεί μαζί του τακτικά και συμμερίζεται την άποψη του, ότι η Ελλάδα μπορεί να οδηγηθεί σε έναν έντιμο συμβιβασμό. Αλλωστε και στις Βρυξέλλες πιστεύουν ότι αν ξεπεραστούν οι χρηματοδοτικές δυσκολίες του 2015, και επέλθει μια σχετική σταθερότητα, τότε η Ελλάδα θα εισέλθει σε ένα πολύ πιο διαφορετικό τοπίο, όπου θα μπορέσει να εκμεταλλευτεί και τα πλεονεκτήματα της ποσοτικής χαλάρωσης του Ντράγκι αλλά και του επενδυτικού πακέτου Γιούνκερ. Το σημερινό κλίμα πολιτικής αβεβαιότητας απειλεί να την κρατήσει εκτός και των δύο.
Η αναγνώριση στο εξωτερικό έφερε προφανώς κάποια προβλήματα στο εσωτερικό, σε δικαίωση του περιβόητου ρητού «ουδείς προφήτης στον τόπο του». Κάποιοι του βρήκαν ως ψεγάδι την εξέλιξη του εκτός… κομματικού σωλήνα, άλλοι τον εχθρεύονται για την σχέση του με τον Γιάννη Στουρνάρα, ο οποίος του είχε προσφέρει μια τριετή θέση συνεργάτη στην Τράπεζα της Ελλάδας. Προσπάθησαν να τον βαφτίσουν μνημονιακό και εισηγήθηκαν μάλιστα τον εκτοπισμό του από τη διαπραγματευτική ομάδα. Εκμεταλλεύθηκαν και μια ίωσή του για να διαρρεύσουν την… απόλυση του. Ο ίδιος απέφυγε τις εντάσεις, ακόμα και όταν του ανακοινώθηκε ότι δεν θα ταξιδέψει στις Βρυξέλλες για τις συναντήσεις του Brussels Group ή εσχάτως Euroworking Group.
Η απουσία του πάντως πρέπει να προκάλεσε αίσθηση. Αλλιώς είναι δύσκολο να εξηγηθεί η διαρροή της περασμένης Κυριακής στην «Frankfurter Allgemeine», η οποία χρησιμοποίησε απαξιωτικές περιγραφές για τον κ. Νίκο Θεοχαράκη, γράφοντας ότι αυτός συμπεριφέρθηκε ως «ταξιτζής», που απλά θέλει να βάλει τα λεφτά στην τσέπη και να φύγει. Ο γενικός γραμματέας δημοσιονομικής πολιτικής, που προφανώς χαίρει μεγαλύτερης εμπιστοσύνης από τον κ. Βαρουφάκη είχε και στο παρελθόν απασχολήσει τον διεθνή τύπο, όταν είχε δημοσιευτεί δήλωσή του, όπου χαρακτήριζε «ανίκανα» τα στελέχη της άλλης πλευράς σε τηλεδιάσκεψη με τους δανειστές. Τότε όπως και τώρα το Μαξίμου είχε αναγκαστεί να προβεί σε διαψεύσεις.
Είναι προφανές, ότι και στην συγκεκριμένη περίπτωση η κυβέρνηση δείχνει να αντιμετωπίζει προβλήματα συνοχής. Όπως λένε γνώστες των παραδόσεων στο υπουργείο Οικονομικών «αν ήταν άλλος στη θέση του Χουλιαράκη» θα δημιουργούσε πρόβλημα. Αντίθετα αυτός απέφυγε να σχολιάσει ακόμα και δημοσίευμα, που τον έφερε να έχει «επεισόδιο» με την άλλη «έμπιστη» του κ. Βαρουφάκη, την κυρία Ελενα Παναρίτη και το οποίο όσοι καταλαβαίνουν από «συμφραζόμενα» το απέδιδαν σε δική της διαρροή. Οι διαπραγματευτικές ικανότητες της τελευταίας επίσης αμφισβητούνται, ειδικά από όσους θυμούνται τη θητεία της κοντά στο Γιώργο Παπανδρέου. «Καλή κοπέλα, αλλά ως εκεί. Εμείς στο ΠαΣοΚ την είχαμε για να εμψυχώνει την κοινοβουλευτική μας ομάδα, όταν έπρεπε να ψηφίσουμε νέα μέτρα» έλεγε γελώντας ένας από τους επιζώντες του ναυαγίου ΠαΣοΚ στη Βουλή.
Αλλά και κύκλοι της Κομισιόν έχουν αρχίσει να πιστεύουν ότι το στυλ Βαρουφάκη φαίνεται να έχει δημιουργήσει σχολή σε ολόκληρο το υπουργείο Οικονομικών. «Αν τους βρεις στα τηλέφωνα θα σου μιλήσουν ειρωνικά, αλαζονικά, απρόθυμα» έλεγε υψηλόβαθμο κοινοτικό στέλεχος. Αναρωτιούνται επίσης εσχάτως αν η προσπάθεια παραμερισμού του Χουλιαράκη επιβεβαιώνει το κρυφό όνειρο του κυρίου Βαρουφάκη «να μην πάρει άλλα λεφτά από τους δανειστές», όπως πομπωδώς έλεγε στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες τις πρώτες μέρες της θητείας του.
Στις Βρυξέλλες θεωρούν παράλογη αυτή τη στάση, αφού επισημαίνουν ότι «δε μπορεί να μιλάς συνέχεια ενάντια στην ύφεση και από την άλλη να την ταΐζεις, αφήνοντας να στεγνώνει μέρα τη μέρα όλο και περισσότερο η αγορά».
Προσθέτουν ότι η εχθρότητα κομματικών μηχανισμών απέναντι σε ανθρώπους όπως ο Γιώργος Χουλιαράκης φανερώνει ένα συνολικότερο πρόβλημα. Η κυβέρνηση για να «τρέξει» σε όλα τα επίπεδα και ειδικά σε ότι αφορά τη στελέχωση τομέων κλειδιών για την οικονομία έχει ανάγκη «προοδευτικούς τεχνοκράτες». Για παράδειγμα η ταχεία εκταμίευση των 2 δισ. για την απασχόληση, που συμφώνησαν πρόσφατα οι κύριοι Τσίπρας και Γιούνκερ προϋποθέτει να εκπονηθούν άμεσα προγράμματα, για τα οποία θα πρέπει να υπάρξουν κάποιοι υπεύθυνοι. Και τέτοιοι άνθρωποι αναζητούνται με το… ντουφέκι.

Το «τείχος Σόιμπλε»

Πολιτικοί, μέσα ενημέρωσης, τραπεζικά και βιομηχανικά λόμπις από τη Γερμανία πριονίζουν συστηματικά και με αγγλοσαξωνική συνδρομή κάθε προσπάθεια εξεύρεσης του έντιμου συμβιβασμού, που έχει ανάγκη η Ελλάδα αλλά και η ΕΕ

Του ΚΩΣΤΑ ΑΡΓΥΡΟΥ. Aπό την «Επένδυση»

Η «Wirtschaftswoche» είχε από 
το Μάιο του 2010 κηδέψει το ευρώ.

Στα μέσα της εβδομάδας το πρακτορείο Reuters «αποκάλυπτε» ότι διαλύεται η «Task Force», η Ομάδα Δράσης για την Ελλάδα υπό τον Γερμανό Χορστ Ράιχενμπαχ. Κάποιοι αυθόρμητα πανηγύρισαν για μια ακόμα αντιμνημονιακή απόφαση της κυβέρνησης Τσίπρα. Αλλά ο στόχος του δημοσιεύματος δεν ήταν αυτός. Ουσιαστικά η Ομάδα Δράσης είχε αδρανοποιηθεί από το περασμένο καλοκαίρι, όταν και συνέταξε και την τελευταία της έκθεση με τίτλο «Οι μεταρρυθμίσεις αποδίδουν αποτελέσματα». Η εντολή της έτσι κι αλλιώς έληγε στα τέλη του 2014, είχε τυπικά παραταθεί, αλλά εδώ και μήνες όλοι γνώριζαν ότι απλά... δεν υπάρχει. Ή μάλλον ότι συνέχιζε να απασχολεί περίπου 60 υπαλλήλους σε Αθήνα και Βρυξέλλες χωρίς συγκεκριμένο λόγο. Η κατάργησή της ήταν συμφωνημένη.
Ποιός ήταν λοιπόν ο λόγος που λίγες μέρες πριν από ακόμα ένα κρίσιμο Eurogroup βγήκε αυτή η είδηση; Αν προσέξει κανείς το πώς είναι γραμμένη καταλαβαίνει και από πού διέρρευσε, αφού το πνεύμα της ήταν λίγο ως πολύ ότι η κυβέρνηση Τσίπρα διώχνει αυτούς που είναι τόσο πρόθυμοι να βοηθήσουν. Αμέσως ξεκινούσε ένα μπαράζ δημοσιευμάτων, με πηγές «ανώνυμους αξιωματούχους», που προεξοφλούσαν ότι ούτε μέσα στον Απρίλιο θα βρεθεί λύση στο ελληνικό πρόβλημα και διέρρεαν ότι το Βερολίνο ετοιμάζεται για παν ενδεχόμενο. Στις διαρροές πρωτοστατούσαν συντηρητικά γερμανικά έντυπα και ιστοσελίδες, αλλά και αρκετά του αγγλοσαξωνικού χώρου, που έτσι κι αλλιώς μοιάζουν να έχουν στοιχηματίσει για το πότε θα καταρρεύσει το ευρώ. Συχνά άλλωστε αυτές οι δύο ομάδες συμμαχούν για να επικρίνουν ή να σαρκάσουν. Και αν οι προθέσεις της δεύτερης ομάδας είναι καταγεγραμμένες από παλιά, ο ρόλος του πρώτου μπλοκ είναι πολύ πιο σύνθετος.
Στα πηγαδάκια της Πλαζ Λουξεμπουργκ μπροστά στο Ευρωκοινοβούλιο στις Βρυξέλλες αν καταλάβουν ότι είσαι Ελληνας δεν γλυτώνεις από τα πειράγματα αλλά και από το βασανιστικό ερώτημα: «Πώς θα περάσετε το γερμανικο τείχος;». Γιατί αυτό που όλοι ψιθυρίζουν, αλλά κανείς δεν λέει φωναχτά, είναι ότι μπορεί η κυρία Μέρκελ να εμφανίστηκε διαλλακτική, αλλά στο παρασκήνιο το «σύστημα Σόιμπλε» συνεχίζει συστηματικά να ροκανίζει κάθε προσπάθεια εξεύρεσης ενός έντιμου συμβιβασμού. Αυτό που κανείς δε μπορεί να πει με σιγουριά είναι ο λόγος για τον οποίο το κάνει. Κάποιοι λένε ότι απλά ακολουθεί την ιδεοληψία δεκαετιών για μια Ευρώπη με ένα σκληρό πυρήνα, που θα αφήσει εκτός τους αδύναμους με τα μαλακά νομίσματα. Συντεχνίες συμφερόντων από τους βαθιά συντηρητικούς του βαυαρικού μπλοκ μέχρι ορισμένα τραπεζικά και βιομηχανικά λόμπις υπηρετούν με συνέπεια αυτή τη γραμμή.
Και δεν χρειάζονται πάντα αφορμή για να προκαλέσουν «θέμα». Χαρακτηριστικό παράδειγμα η φιλελεύθερη οικονομική επιθεώρηση «Wirtschaftswoche», που την περασμένη Τετάρτη προειδοποιούσε ότι «Η Ελλάδα χρειάζεται μεταρρυθμίσεις και όχι σοσιαλιστικά πειράματα». Το έντυπο, που το Μάιο του 2010 είχε γράψει τον ...επικήδειο του ευρώ, ανήκει στον όμιλο της εφημερίδας Handelsblatt, που αντιμετώπισε από την πρώτη στιγμή εχθρικά την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ.
Η εφημερίδα απευθύνεται σε ένα κοινό που ψηφίζει «Εναλλακτική για τη Γερμανία» και θεωρεί ότι το «ευρώ των πολλών» είναι επιβλαβές για τη Γερμανία και θα πρέπει να γίνει «ευρώ των λίγων» ή ακόμα και μάρκο. Και δεν διστάζει να χτυπήσει σε κάθε κρίσιμη φάση της διαπραγμάτευσης με ένα τρόπο σαφώς πιο κομψό από το χοντροκομμένο της Bild. Η τελευταία συνομίλησε πάλι με «ανώνυμους» κυβερνητικούς παράγοντες μόνο και μόνο για να ανασύρει από τη... ναφθαλίνη τον κόμη φον Λάμπσντορφ, της γνωστής αριστοκρατικής οικογενείας των φιλελευθέρων του FDP, ο οποίος βρήκε απάγκιο στο ευρωκοινοβούλιο, μετά την αποτυχία του κόμματος στις εθνικές εκλογές. Ο Αλεξάντερ, ανιψιός του Οττο φον Λάμπσντορφ άλλοτε αρχηγού του κόμματος που πρωτοστάτησε στην προηγούμενη κυβέρνηση στις επιθέσεις κατά της Ελλάδας απείλησε και αυτός με Grexit. Το κόμμα του κάνει κάθε τόσο τσιμεντοενέσεις στο «τείχος Σόιμπλε», αφού έχει αποφανθεί ότι η ευρωπαϊκή ιδέα την οποία κάποτε υπηρετούσε δεν πουλάει πια και για να επιβιώσει συναγωνίζεται την «Εναλλακτική» σε σκληρότητα απέναντι στους αμαρτωλούς του Νότου.
Επειτα είναι οι πρόθυμοι ακαδημαϊκοί, που τεκμηριώνουν και επιστημονικά παρόμοιες απόψεις με δηλώσεις στα ΜΜΕ. Ο Χανς Βέρνερ Ζιν πολέμιος του ευρώ μπορεί να έχει γίνει γραφικός, αφού ουσιαστικά μιλά για Grexit από το Φεβρουάριο του 2010, στη συνέντευξη στο «ιστορικό» τεύχος του Focus με εξώφυλο την Αφροδίτη της Μήλου με το υψωμένο δάχτυλο. Ομως τώρα στην ...παρέα ήρθε να προστεθεί και ένας λιγότερο ύποπτος.
Ο Κλέμενς Φουεστ, πρόεδρος του Κέντρου Ευρωπαϊκής Οικονομικής Έρευνας του Μάνχαιμ και εκ των συμβούλων του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, κατηγόρησε την ελληνική κυβέρνηση, ότι θέλει η ίδια ένα Grexit και τη συμβούλευσε να μην περιμένει άλλο. Τυχαίο; Οχι, αν σκεφτεί κανείς ότι ο Φούεστ διεκδικεί τη διαδοχή του 67χρονου πια Ζιν ως πρόεδρος του ανώτερου ιεραρχικά Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών του Μονάχου.

Η άλλη άποψη
Φυσικά οι αρχιτέκτονες του τείχους εναντίον της Ελλάδας δεν παίζουν μόνοι τους. «Η πλειοψηφία στην Ευρώπη θέλει έναν έντιμο συμβιβασμό, παρά τις πολιτικές σκοπιμότητες όσων επιμένουν σε τιμωρητικές λογικές», όπως μας επισημαίνει και ο Δημήτρης Παπαδημούλης, εκ των αντιπροέδρων του Ευρωκοινοβουλίου και εδώ και μήνες στον άτυπο ρόλο του «κοινοβουλευτικού πρέσβη» για λογαριασμό της νέας κυβέρνησης. Ο Δ. Παπαδημούλης διατηρεί άριστες σχέσεις με συναδέλφους του, όπως ο πρόεδρος των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών Ιταλός Τζιάνι Πιτέλλα, αλλά και ο Βέλγος συμπρόεδρος των Πρασίνων Φίλιπ Λάμπερτς, όπως και με Επιτρόπους σοσιαλδημοκρατικής προέλευσης. Ολοι τους έχουν προσπαθήσει να βοηθήσουν επειδή «βλέπουν ότι μέσα στις ομάδες τους εκφράστηκαν ανοικτά πολλές συμπάθειες για την Ελλάδα». Αυτό που τονίζουν όμως είναι ότι θα πρέπει η Ελλάδα να αποκτήσει επιτέλους «νοικοκυρεμένα δημοσιονομικά».
«Πρέπει να πάμε σε μια συμφωνία και πιστεύω ότι θα πάμε» επιμένει ο Δημήτρης Παπαδημούλης, αφού όπως λέει, οτιδήποτε διαφορετικό θα ήταν καταστροφικό για όλους και αυτό το γνωρίζουν πολύ καλά και μέσα στην Κομισιόν. Αλλά η θύελλα των δημοσιευμάτων κατά της νέας κυβέρνησης δεν αφήνει κανέναν ανέγγιχτο. Ειδικά αν είσαι Γερμανός. Κλασσικό παράδειγμα η πράσινη Ρεμπέκα Χαρμς, η οποία μάλιστα είχε πρωτοστατήσει στις διεθνείς εκδηλώσεις αλληλεγγύης για το κλείσιμο της ΕΡΤ, αλλά τώρα αντιμετωπίζει με καχυποψία την κυβέρνηση Τσίπρα.