Κυριακή, 3 Μαΐου 2015

Μια Ελιά άνθησε στο ψευδοκράτος

Η εντυπωσιακή επικράτηση του Μουσταφά Ακιντζί στις εκλογές στο ψευδοκράτος έδωσε και πάλι τροφή για αισιόδοξα σενάρια για πρόοδο στο Κυπριακό.

Του Κώστα Αργυρού

Ο μόνος που ανοιχτά εξέφρασε την δυσφορία του για αυτό το αποτέλεσμα την περασμένη Κυριακή ήταν ο πρόεδρος της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν. Ο 67χρονος Μουσταφά Ακιντζί ηγέτης του συνασπισμού της Ελιάς ήταν ο μεγάλος θριαμβευτής των εκλογών στο ψευδοκράτος και αυτός που ως ηγέτης της τουρκοκυπριακής κοινότητας θα κληθεί τώρα να συνομιλήσει με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Αναστασιάδη. Η επίσημη Αγκυρα είχε ανοιχτά προσπαθήσει να εμποδίσει την επικράτησή του και στο πρώτο του μήνυμα ο Ταγίπ Ερντογάν, απλά του υπενθύμισε ότι το μεγάλο αφεντικό παραμένει η «μητέρα Τουρκία», η οποία δεν είναι έτοιμη να δεχτεί λύση στο Κυπριακό με «οποιοδήποτε κόστος».
Είναι προφανές ότι για τον Ερντογάν ο ομιλών άριστα τα ελληνικά μετριοπαθής πολιτικός, ο οποίος διατηρεί παραδοσιακά καλές σχέσεις με τους περισσότερους Ελληνοκύπριους συναδέλφους του ήταν η… χειρότερη επιλογή. Οπαδός μιας ομόσπονδης λύσης μέσω διαλόγου των δύο κοινοτήτων ο Ακιντζί δέχτηκε επιθέσεις κάτω από τη ζώνη, που ξεπέρασαν τα όρια της κινδυνολογίας και άγγιξαν αυτά της συκοφαντίας.
Αλλά προφανώς αυτό δεν ήταν κάτι το καινούριο για τον ίδιο. Από το 1976 όταν σε ηλικία μόλις 28 ετών αναδείχτηκε «δήμαρχος» της κατεχόμενης Λευκωσίας, θέση στην οποία παρέμεινε μέχρι το 1990 ακολούθησε μια πολιτική συμφιλίωσης και συνεργασίας με τον ιστορικό δήμαρχο του ελεύθερου τμήματος της πόλης Λέλλο Δημητριάδη. Αποκορύφωμα η επεξεργασία ενός «master plan» για την πόλη, αλλά και η δημιουργία ενός κοινού αποχετευτικού συστήματος, που ξεπερνούσε το τείχος της διαίρεσης και τους απέφερε διεθνείς κοινές βραβεύσεις.
Ο Ακιντζί παρέμεινε πάντα υπέρ του διαλόγου, υποστήριξε μια σειρά από πρωτοβουλίες για μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης μίλησε για άνοιγμα της κλειστής πόλης των Βαρωσίων και επιστροφή στους νόμιμους κατοίκους της. «Σαράντα ένα χρόνια αφέθηκαν τα Βαρώσια στα ποντίκια, δεν είναι πιο ανθρώπινη η πρόταση, πιο ειρηνική, πιο λογική να δοθούν στους ανθρώπους;». Αρχίσαμε την αλλαγή από την κορυφή, δήλωσε πανευτυχής το βράδυ της περασμένης Κυριακής, επισημαίνοντας πώς ό,τι δήλωσε κατά την προεκλογική εκστρατεία θα το τηρήσει. «Θα ενεργήσουμε επικεντρωμένοι στη λύση με όραμα λύσης που θα στηρίζεται με ΜΟΕ».
Καλή θεωρείται η προσωπική του σχέση με τον Νίκο Αναστασιάδη, ο οποίος χαιρέτισε το συγκεκριμένο αποτέλεσμα κάνοντας λόγο για εξελίξεις που «δημιουργούν την ελπίδα η ελιά να επικρατήσει σε ολόκληρο το νησί, η ειρήνη να επικρατήσει για να επιτρέψει σε Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους να ξαναζήσουν μαζί ειρηνικά, όπως για αιώνες έπραξαν». Το πρώτο ραντεβού καθαρά ενημερωτικού και άτυπου χαρακτήρα μεταξύ των δύο ανδρών είναι προγραμματισμένο για αυτή την εβδομάδα. Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας θα ανακοινώσει Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) που αφορούν τους Τουρκοκύπριους πολίτες, βήμα που εκτιμά ότι θα λειτουργήσει ενισχυτικά προς τη διαπραγματευτική διαδικασία. Συγκεκριμένα, προτίθεται να δώσει στον Μουσταφά Ακιντζί τους χάρτες και στοιχεία που αφορούν 28 ναρκοπέδια κατά προσωπικού στην περιοχή του Πενταδακτύλου.
Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτή την περίοδο γίνεται προσπάθεια, που βρίσκεται σε εξέλιξη για ενοποίηση του κυπριακού ποδοσφαίρου.

Η συνάντηση θεωρείται σημαντική όπως και η άφιξη την ερχόμενη εβδομάδα στο νησί του απεσταλμένου του ΓΓ του ΟΗΕ, Νορβηγού πρέσβη Εσπεν Μπαρθ Αϊντα, ο οποίος έχει στην ατζέντα του την προετοιμασία για επανέναρξη των συνομιλιών μεταξύ των δύο πλευρών. Η στάση του πάντως ως τώρα δεν έχει προκαλέσει και ρίγη ενθουσιασμού.

Αυτό που επισημαίνουν ψύχραιμοι παρατηρητές είναι ότι ανεξάρτητα από το καλό κλίμα που διαμορφώνεται τώρα, οι προσδοκίες θα πρέπει να είναι χαμηλές, αφού και στο παρελθόν είχαν ποντάρει πολλοί σε καλές προσωπικές σχέσεις όπως για παράδειγμα του διδύμου Χριστόφια-Ταλάτ, προσδοκία που αποδείχθηκε εσφαλμένη.

Η πρόοδος στο Κυπριακό θα μπορούσε να αποτελέσει και κινητήρα ανάκαμψης της κυπριακής οικονομίας, που αυτή την περίοδο κάνει τα πρώτα της δειλά βήματα για επιστροφή στις αγορές. Οι αναβαθμίσεις από τους ξένους οίκους αξιολόγησης έχουν βελτιώσει το κλίμα αλλά δεν έχουν «περάσει» ακόμα στην αγορά.

Υπάρχουν πάντως και οι πιο καχύποπτοι, που επιμένουν ότι ένας από τους λόγους στασιμότητας στο Κυπριακό εκτός από την αδιάλλακτη στάση της Αγκυρας είναι και το γεγονός ότι το ψευδοκράτος αποτελεί ένα «βασίλειο της παραοικονομίας και μαύρου χρήματος» που εξυπηρετεί πολλούς διεθνώς και δεν θα ήθελαν να το χάσουν… Κι αυτοί είναι σήμερα οι καλύτεροι σύμμαχοι του Ερντογάν.

Ο γρίφος του Γουεστμίνστερ

Οι Συντηρητικοί φαίνεται να έχουν ένα μικρό προβάδισμα για τις εκλογές της ερχόμενης Πέμπτης στη Βρετανία, αλλά τα γραφεία στοιχημάτων θεωρούν ως πιθανότερο μελλοντικό πρωθυπουργό τον υποψήφιο των Εργατικών Εντ Μίλιμπαντ, λόγω συγκυρίας.

Του ΚΩΣΤΑ ΑΡΓΥΡΟΥ, «Επένδυση»

Με δεδομένη τη μανία των Βρετανών να ...ποντάρουν στο κάθε τι, ένας ασφαλής τρόπος για να πάρει κανείς μια ιδέα για το τι θα συμβεί στις εκλογές της ερχόμενης Πέμπτης για την ανάδειξη των μελών της Βουλής των Κοινοτήτων είναι να μελετήσει λίγο τις διαδικτυακές σελίδες των γραφείων στοιχημάτων του «Νησιού». Oι αστρονομικές αποδόσεις για το ενδεχόμενο να προκύψει κάποια μονοκομματική πλειοψηφία είτε των Εργατικών (33 λίρες για 1) είτε των Συντηρητικών (13 λίρες για 2) δείχνουν πώς κανείς δεν περιμένει κάτι τέτοιο.
Ο λόγος είναι απλός. Κανένα από τα δύο παραδοσιακά μεγάλα κόμματα δε μπόρεσε να πείσει για το πρόγραμμά του και να πάρει σαφές προβάδισμα. Σε όλες τις δημοσκοπήσεις εδώ και αρκετές εβδομάδες πηγαίνουν στήθος με στήθος με ποσοστά μεταξύ 32 και 34% έκαστο. Οι ηγέτες τους Ντέιβιντ Κάμερον για τους Τόρις και Εντ Μίλιμπαντ για τους Εργατικούς δε μπόρεσαν να εμπνεύσουν την κοινή γνώμη, όπως επιβεβαιώνει και το ερευνητικό κέντρο «yougov» το πιο έγκυρο της χώρας στο κομμάτι των σφυγμομετρήσεων. Αντίθετα και οι δύο όπως και ο Νικ Κλεγκ, αρχηγός των Φιλελευθέρων συγκεντρώνουν περισσότερους αρνητικούς παρά θετικούς χαρακτηρισμούς.
Ο Μίλιμπαντ δε μπόρεσε να εκμεταλλευτεί το γεγονός ότι ήταν περισσότερο παρών ως «εικόνα» στα μέσα ενημέρωσης, όπως επίσης και την εκτίμηση που έχουν οι ψηφοφόροι ότι είναι περισσότερο «πεινασμένος» από τον αντίπαλό του. (ποσοστά 43% έναντι 25%).
Το ζήτημα είναι λοιπόν ποιός θα μπορούσε να είναι ο κατάλληλος συνασπισμός του μέλλοντος με δεδομένο ότι ο μέχρι τώρα των Συντηρητικών με τους Φιλελευθέρους δεν φαίνεται να λειτούργησε και πολύ καλά. Αυτό θα εξαρτηθεί βεβαίως και από την κατανομή των 650 εδρών, η οποία με τη σειρά της δεν εξαρτάται απαραιτήτως από τα ποσοστά, αφού οι θέσεις στην αίθουσα του παλαιτιού του Γουέστμίνστερ δε μοιράζονται αναλογικά, αλλά με απλό πλειοψηφικό σύστημα σε κάθε μια από τις αντίστοιχες κοινότητες (εκλογικές περιφέρειες) στις οποίες χωρίζεται η χώρα.
Το περίεργο είναι πάντως ότι τα προαναφερθέντα γραφεία στοιχημάτων δίνουν περισσότερες πιθανότητες σε μια κυβέρνηση μειοψηφίας των Εργατικών από ότι σε μια αντίστοιχη των Συντηρητικών. Το κλειδί σε μια τέτοια εξέλιξη θα το κρατάει πιθανότατα η ηγέτις του Σκωτσέζικου Εθνικού Κόμματος (SNP) Νίκολα Στάρτζεον, η οποία έχει δηλώσει την ...αποστροφή της σε μια κυβέρνηση των Τόρις και έχει προσφέρει στήριξη στους Εργατικούς ακόμα και αν είναι δεύτερο κόμμα, αρκεί να υπάρχει μια «αντί-Τόρις» πλειοψηφία στο νέο σώμα. Στη Σκωτία μοιράζονται συνολικά 59 έδρες και το πόσες από αυτές θα κατακτήσει το SNP μπορεί να αποδειχθεί πραγματικά καθοριστικό. Πάντως και οι Εργατικοί έχουν προσπαθήσει να αποφύγουν τουλάχιστον τώρα κάθε είδους δέσμευση για συνεργασία μαζί του. Ολα αυτά πάντως θα τα ξέρουμε πολύ καλύτερα μετά την ερχόμενη Πέμπτη.
Μερικά συμπεράσματα μπορούν πάντως να εξαχθούν ήδη από τώρα:
  • Η επόμενη Βουλή θα είναι σίγουρα πολύ πιο πολύχρωμη, πολύ πιο απομακρυσμένη από τον παλιό κλασσικό δικομματισμό, αφού εκτός από τους φιλελεύθερους και το SNP θα έχει εντονότερη παρουσία και το Κόμμα Ανεξαρτησίας του Νάιτζελ Φάραντζ UKIP, αλλά μάλλον και οι Πράσινοι.
  • Το UKIP παρά τις απεγνωσμένες προσπάθειες του αρχηγού του να ...προκαλέσει με κάθε τρόπο δεν φαίνεται ικανό να κάνει το μεγάλο άλμα που πολύ προσδοκούσαν μετά τις τελευταίες ευρωεκλογές. Το ποσοστό του περιορίζεται από 12 έως 14%, αλλά οι έδρες του θα είναι πιθανότατα μονοψήφιες.
  • Η προπαγάνδα του Φάρατζ αλλά και ο σαφής αντιευρωπαϊσμός του πρωθυπουργού Ντέιβιντ Κάμερον αντιμετωπίστηκαν σθεναρά από το τραπεζικό και χρηματοπιστωτικό λόμπι του Σίτυ, που τάχθηκε ανοικτά κατά ενός Brexit, το οποίο κοστολογεί σε μερικές εκατοντάδες δισεκατομύρια λίρες και αυτό φαίνεται να οδήγησε σε μια συνολικότερη ενίσχυση των φιλοευρωπαϊκών τάσεων στη χώρα. Η πλειοψηφία των Βρετανών δηλώνει σήμερα ότι δεν θέλει έξοδο από την ΕΕ.
  • Οι τελευταίες προβλέψεις για την ανάπτυξη της οικονομίας είναι ...πενιχρές και αυτό φαίνεται ότι πήρε τον αέρα από τα πανιά της σημερινής κυβέρνησης, που επέμενε για την ορθότητα της οικονομικής της πολιτικής. Οι Εργατικοί κράτησαν μέχρι τέλους το ζήτημα της Υγείας ως κεντρικό της προεκλογικής τους εκστρατείας αλλά οι πολίτες αμφιβάλουν για το αν θα είναι σε θέση να μπορέσουν να χρηματοδοτήσουν τα σχέδια τους.
  • Τους πιο ...διανοούμενους κύκλους ανησυχεί το πρόβλημα της μείωσης του παγκόσμιου κύρους και του ρόλου της χώρας, ο οποίος θεωρείται σαφώς υποβαθμισμένος σε σχέση με το παρελθόν. Για παράδειγμα οι εικόνες του Βλάντιμιρ Πούτιν να διαπραγματεύεται με την Ανγκέλα Μέρκελ και τον Φρανσουά Ολάντ για την Ουκρανία ενόχλησαν τους νοσταλγούς της παλιάς αίγλης της αυτοκρατορίας, πολλοί από τους οποίους επιρρίπτουν στον Ντέιβιντ Κάμερον τάσεις εσωστρέφειας.. Αλλά αυτό μάλλον δεν αγγίζει ως θέμα προεκλογικής αντιπαράθεσης τον μέσο ψηφοφόρο.
ΙΝΦΟ
Η Βουλή των λόρδων απαρτίζεται από 650 εκλεγμένους αντιπροσώπους από όλη τη χώρα, που εκλέγονται με σχετική πλειοψηφία σε περιφέρειες που μοιράζονται ως εξής:
Αγγλία 533,
Σκωτία 59,
Ουαλία 40,
Βορ. Ιρλανδία 18

Ο μισθός του βουλευτή είναι 57.485 λίρες στερλίνες ετησίως αλλά υπολογίζεται ότι ο καθένας λαμβάνει άλλες 100 έως 150 χιλιάδες για έξοδα γραφείου, συνεργατών, ταξιδίων κλπ.

Η σημερινή σύνθεση έχει ως εξής
Συντηρητικοί 302
Εργατικοί 256
Φιλελεύθεροι 56
SNP 6
UKIP 2
Πράσινοι 1
Διάφοροι 27

Η αίθουσα συνεδριάσεων διαθέτει πάντως μόλις 427 καθίσματα για αυτό και σε κρίσιμες συνεδριάσεις κάποιοι βρίσκονται όρθιοι στις εισόδους.
Στη διάρκεια των συνεδριάσεων απαγορεύνται τα χειροκροτήματα και οι παρεμβάσεις. Η επιδοκιμασία εκφράζεται με ένα βουητό «hear, hear» (ακούστε) ή «aye» (ναι) και η αποδοκιμασία με το μουγκρητό από τα πολλά... «no».

Ο πρόεδρος της Βουλής των κοινοτήτων είναι ο «speaker», που κάθεται σε ένα είδος θρόνου φορώντας ένα μάυρο μανδύα και έχει διευρυμένες αρμοδιότητες. Μπορεί για παράδειγμα να διακόψει μια συνεδρίαση όταν κρίνει ότι αυτή γίνεται φλύαρη αφού κανονικά δεν υπάρχει χρονικό πλαίσιο ούτε περιορισμός χρόνου για τους ομιλητές. Σημερινός πρόεδρος - από το 2009 – είναι ο Συντηρητικός Τζον Σάιμον Μπέρκοου.

Σάββατο, 25 Απριλίου 2015

Κλειστές πόρτες στη Ρίγα

Η Μέρκελ είπε τον «καλό λόγο» που προσδοκούσε το Μαξίμου αλλά το εξαιρετικά βαρύ κλίμα στο Eurogroup στη Λετονία αποκάλυψε τις αδυναμίες που έχει το αισιόδοξο σενάριο για πολιτική λύση στο αδιέξοδο ρευστότητας της Αθήνας

Του ΚΩΣΤΑ ΑΡΓΥΡΟΥ, από την «Επένδυση»

Την ώρα που στην Αθήνα ο Αντιπρόεδρος της Κομισιόν Γιούρκι Κατάινεν απαντώντας σε σχετική ερώτηση της «Ε» έδινε το σύνθημα για μια νέα αρχή στην… συμπεριφορά μας απέναντι στους δανειστές, έτσι ώστε να διορθωθούν όσα πήγαν σε «λάθος κατεύθυνση» τους τελευταίους μήνες, στις Βρυξέλλες ο Αλέξης Τσίπρας ετοιμαζόταν για το κρίσιμο ραντεβού με την Ανγκέλα Μέρκελ. Αρκούσε το παρασκήνιο του ορισμού του για να κατανοήσει κανείς ότι στην πλάστιγγα των προσδοκιών το βάρος έπεφτε αποκλειστικά στην ελληνική πλευρά.
Και σε αυτή την περίπτωση η κυβέρνηση Τσίπρα έλπιζε σε μια νέα αρχή, που θα έθαβε πίσω της τις ανορθογραφίες του περασμένου τριμήνου. Το ραντεβού αυτό, που σε κάθε περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί θεσμικό και σίγουρα δεν ευθυγραμμίζεται με τις προεκλογικές δηλώσεις του τύπου «δεν αποφασίζει μόνο η Μέρκελ αλλά και οι υπόλοιποι της Ευρωζώνης» εκτιμήθηκε ότι «πήγε καλά». Ο Αλέξης Τσίπρας δήλωσε ότι αισθάνεται «πιο κοντά σε μια συμφωνία σε σχέση με το προηγούμενο διάστημα», ενώ η γερμανίδα καγκελάριος έστειλε το πολυπόθητο σήμα, όταν συμφωνούσε ότι πρέπει να γίνει ότι είναι δυνατό για να μην ξεμείνει η Αθήνα από ρευστό. Κάποιοι βιάστηκαν να πανηγυρίσουν, λησμονώντας προφανώς ότι από τις 25 Ιανουαρίου και μετά η κυρία Μέρκελ ποτέ δεν επέλεξε για τον εαυτό της το ρόλο της «κακιάς».


Με βάση όμως κάποιες διαρροές, που έσπασαν το «σύμφωνο εμπιστευτικότητας» η κυρία Μέρκελ εξέφρασε την δυσαρέσκειά της για τον τρόπο που διαπραγματεύεται ο Γιάνης Βαρουφάκης και διακριτικά ζήτησε την αντικατάστασή του. 
Αυτό που δεν διέρρευσε γιατί τελικά δεν συνέβη, είναι αν το Βερολίνο συμφώνησε με την άποψη ότι η Αθήνα έχει κάνει ό,τι έπρεπε από την πλευρά της και η συμφωνία μπορεί να επιτευχθεί εντός Απριλίου. Ετσι θα ξεκλείδωνε η εκταμίευση ενός μέρους της δόσης πριν προχωρήσουν οι συνομιλίες για τη «μεγάλη διαπραγμάτευση» του Ιουνίου.

Την απάντηση την έδωσε έμμεσα το επόμενο πρωί στη Ρίγα ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, όταν προσερχόμενος στο Εurogroup, προειδοποίησε τους δημοσιογράφους να μην περιμένουν ότι θα βγει λευκός καπνός και τους προέτρεψε να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία για «να απολαύσουν τις ομορφιές της Λετονίας».
Αλλου είδους «ομορφιές» συνέβησαν στην συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών, όπου σύμφωνα με το πρακτορείο Bloomberg o Ελληνας υπουργός Οικονομικών άκουσε χαρακτηρισμούς που δεν είναι και οι πιο συνηθισμένοι: «ερασιτέχνη και τζογαδόρο» τον αποκάλεσαν κάποιοι συνάδελφοί του και ο ίδιος φέρεται να απάντησε σε έντονο ύφος. Το πνεύμα της αντιπαράθεσης εκφράστηκε από τον εκνευρισμό του Αυστριακού υπουργού οικονομικών ο οποίος είχε δημόσια δηλώσει ότι «δε μπορεί κάθε μήνα να έχουμε την ίδια ιστορία και πρέπει επιτέλους να καταλήξουμε σε συμφωνία». Διαβάζοντας κανείς την ταυτόχρονη …ανάλυση του Γιάνη Βαρουφάκη στο blog του, που αναφερόταν πάλι στα λάθη αντιμετώπισης της κρίσης εύκολα συνειδητοποιούσε ότι εδώ συνεχίζεται μια διαδικασία παραλλήλων διαλόγων που δε μπορεί να γεννήσει λύση. Πάντως ο κ. Βαρουφάκης μίλησε μετά τη συνάντηση για σύγκλιση απόψεων, κάνοντας κάποιους να αναρωτιούνται για το πώς εννοεί τον όρο. Παραδέχτηκε πάντως ότι του ζητήθηκαν τρία τουλάχιστον πράγματα που δε μπορεί να δεχτεί: απελευθέρωση πλειστηριασμών, μείωση επικουρικών συντάξεων, πρωτογενές πλεόνασμα υψηλότερο του 1,5%.
O επίτροπος Πιέρ Μοσκοβισί έκανε λόγο για «ανεπαρκή πρόοδο» και ο Γερούν Ντάισλμπλουμ ξεκαθάρισε ότι δεν θα υπάρξει μερική συμφωνία και μερική εκταμίευση, ούτε έκτακτο Eurogroup. Οι ελπίδες μετατίθενται για το επόμενο προγραμματισμένο στις 11 Μαϊου.

Είναι χαρακτηριστικό, ότι οι όποιες συγκλίσεις έχουν σημειωθεί το τελευταίο διάστημα έχουν συμβεί ερήμην του υπουργού Οικονομικών. Από το δημοσίευμα της Frankfurter Allgemeine την περασμένη Κυριακή για την «ομάδα δείπνου της Φρανκφούρτης» μέχρι την αποκάλυψη του Bloomberg,την Πέμπτη ότι στις τέσσερις άκρες αυτής της «κόκκινης γραμμής» για απευθείας επαφή βρίσκονται ο υπουργός Επικρατείας Νίκος Παπάς,ο οικονομικός σύμβουλος του Γιούνκερ Luc Tholoniat, ο Benoit Coeure της ΕΚΤ και ο Poul Thomsen, διευθυντής Ευρώπης του ΔΝΤ όλα συνηγορούν στο ότι η πολιτική λύση που επιδιώκει το Μαξίμου παρακάμπτει το υπουργείο Οικονομικών.

Το ερώτημα πάντως που πλανάται και στην Αθήνα είναι αν μετά τη «δημιουργική ασάφεια» η κυβέρνηση προσπαθεί να επενδύσει τώρα σε κάτι που μπορεί να χαρακτηριστεί «πολιτική ασάφεια».

Γιατί η συντήρηση κλίματος ρήξης και εκλογολογίας από κυβερνητικά στελέχη συνεχίζει να προκαλεί ερωτηματικά και προβληματισμό στην αγορά και έδωσε την αφορμή για ένα εξαιρετικά πολωτικό κλίμα χθες στη Βουλή, όπου οι μεν κατηγόρησαν τους δε για δουλοπρέπεια και αυτοί τους επέρριψαν κρυφές σκέψεις περί εσκεμμένου Grexit.

Φινλανδία Α.Ε.

Ενας 53χρονος Φιλελεύθερος επιχειρηματίας, ο Γιούχα Σίπιλε έπεισε τους συμπατριώτες του ότι μπορεί να «αναδιαρθρώσει» την πατρίδα όπως έκανε και με τις εταιρείες του και αναζητεί τώρα κυβερνητικούς εταίρους

Του ΚΩΣΤΑ ΑΡΓΥΡΟΥ, από την «Επένδυση»

Ο Μπέρτολντ Μπρεχτ είχε κάποτε χαρακτηρίσει τους Φινλανδούς ως «λαό που σιωπά σε δύο γλώσσες» (Φινλανδικά και Σουηδικά, που αποτελούν την δεύτερη επίσημη γλώσσα στη χώρα). Αλλά οι σύγχρονοι Φινλανδοί μόνο σιωπηρά δεν αντέδρασαν την περασμένη Κυριακή, απέναντι στην μέχρι τώρα κυβέρνηση συνασπισμού υπό τον συντηρητικό Αλεξάντερ Στουμπ. Αντίθετα το μήνυμά τους ήταν ηχηρό και έδειξε ότι θέλουν μια αλλαγή πλεύσης, για μια χώρα που εδώ και τρία περίπου χρόνια ζει σε συνθήκες οικονομικής ύφεσης με την ανεργία να ξεπερνά το 10% και τα ελλείμματα να ξεπερνούν τα όρια που θεωρούνται αποδεκτά στις Βρυξέλλες.
Οι εκλογές έδωσαν το προβάδισμα στον άνθρωπο, που ενσαρκώνει με τον καλύτερο τρόπο το φιλελεύθερο αφήγημα, που λέει ότι ένας επιχειρηματίας μπορεί να τα καταφέρει εξίσου καλά και στην πολιτική. Όχι με τον χυδαίο τρόπο του Σίλβιο Μπερλουσκόνι αλλά με τον… ηθικό και ενάρετο, που διαφημίζει το κατά κάποιους ξεπερασμένο μοντέλο «γίνε μάνατζερ του εαυτού σου». Ο Γιούχα Σίπιλε επικεφαλής του φιλελεύθερου Κόμματος του Κέντρου έπεισε ένα μεγάλο μέρος του εκλογικού σώματος με το σύνθημα «ξέρω πως μπορείς να διαχειριστείς μεγάλες δομικές αλλαγές σε μια εταιρεία» και οι συμπατριώτες του αποφάσισαν να του δώσουν 49 έδρες στην νέα Βουλή των 200 θέσεων και την ευκαιρία να αποδείξει ότι η πατρίδα μπορεί να αναδιοργανωθεί όπως μια Ανώνυμη Εταιρεία.
Για να το πετύχει αυτό ο 53χρονος Σίπιλε θα χρειαστεί πάντως και την υποστήριξη άλλων κομμάτων για να μπορέσει να σχηματίσει κυβέρνηση συνασπισμού. Η εμπειρία του προκατόχου του, ο οποίος ωμά δήλωσε ότι δεν θέλει να βρεθεί «ποτέ ξανά» σε αυτή τη θέση δείχνει ότι τα πράγματα δεν θα είναι καθόλου απλά.
Αυτό δεν έχει να κάνει μόνο με το γεγονός, ότι στην δεύτερη θέση του πίνακα με τα εκλογικά αποτελέσματα φιγουράρουν με 38 έδρες οι ευρωφοβικοί «(Αληθινοί) Φινλανδοί» του Τίμο Σόινι, τους οποίους όλοι έχουμε μάθαμε εξαιτίας της …συμπάθειας που εκφράζουν για εμάς τους Ελληνες και οι οποίοι πάντως σημείωσαν μια ελαφρά κάμψη σε σχέση με το 2011. Το πρόβλημα είναι ότι η νέα κυβέρνηση θα πρέπει να είναι τουλάχιστον τρικομματική, ζητώντας την στήριξη ενός από τα άλλοτε μεγάλα κόμματα, δηλαδή είτε του κεντροδεξιού Εθνικού Συνασπισμού του Αλεξάντερ Στουμπ, που θα έχει 37 έδρες ή των Σοσιαλδημοκρατών με 36 έδρες και κάποιας ακόμα από τις μικρότερες κοινοβουλευτικές ομάδες (Πράσινοι 15 έδρες, Αριστερή Συμμαχία 12, Σουηδικό Κόμμα 9, Χριστιανοδημοκρατία 5). Όλα αυτά σημαίνουν επίπονες και πιθανώς μακρόχρονες συνομιλίες, όταν ο Σίπιλε μίλαγε για γρήγορες λύσεις. Στο πλευρό του, πιθανότατα σε κάποιο υπουργείο κλειδί θα βρεθεί ο «Μίστερ Λιτότητα», όπως τον φωνάζουν και οι ίδιοι οι συμπατριώτες του, ο παλιός μας γνώριμος Ολι «Κουράγιο Ελληνες» Ρεν. Το πόστο του θα εξαρτηθεί πάντως και από την συνολικότερη σύνθεση μιας κυβέρνησης συνασπισμού.
Πάντως όσο καλός μάνατζερ και αν είναι ο Σίπιλε, κανείς δεν έχει ουσιαστικά καταλάβει σε τι θα διαφοροποιηθεί από τον προκάτοχό του για να γιατρέψει τα τραύματα από τα τρία μεγάλα σοκ των τελευταίων ετών, που ήρθαν να προστεθούν στα υπόλοιπα προβλήματα ενός κράτους που επί δεκαετίες πληρούσε όλες τις προδιαγραφές του αξιοζήλευτου σκανδιναβικού μοντέλου.
Η κατάρρευση της ΝΟΚΙΑ, σημαίας του νεωτερισμού στην τεχνολογία, η τεράστια πτώση του κύκλου εργασιών της βιομηχανίας χάρτου στυλοβάτη της οικονομίας και οι κυρώσεις της ΕΕ απέναντι στην Ρωσία, που αποτελούσε παραδοσιακά ένα σημαντικό εταίρο των Φινλανδών ήταν τρία απανωτά χτυπήματα, που καμιά χώρα δεν θα μπορούσε να ξεπεράσει ανώδυνα.
Σε ότι αφορά τη στάση απέναντι στην κρίση της ευρωζώνης και την Ελλάδα οι περισσότερες εκτιμήσεις λένε ότι δεν θα αλλάξει ιδιαίτερα. Η γραμμή θα είναι περίπου εκείνη που είχε χαράξει ο επίσης συντηρητικός Γίρκι Κάταϊνεν, ο οποίος παραιτήθηκε για να μεταβεί στην πολύ πιο …ξεκούραστη θέση του Ευρωπαίου Επιτρόπου. «Ακόμα και ο πρωθυπουργός εγκατέλειψε τη χώρα» του είχαν γράψει τότε κάποιοι σε μια χώρα που υπάρχει ακόμα ελευθερία Τύπου. Αλλά ο κ. Κάταϊνεν δεν ενοχλήθηκε, ούτε θεώρησε ότι η αποτυχία του ως πρωθυπουργός του περιορίζει τις δυνατότητες να ασκεί κριτική σε άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Τον απολαύσαμε άλλωστε αυτές τις ημέρες και στην Αθήνα.


Κυριακή, 19 Απριλίου 2015

Ψαρεύοντας στο μεσαίο χώρο

Η Χίλαρυ Κλίντον έμαθε προφανώς από τα λάθη που της στέρησαν το χρίσμα της υποψήφιας προέδρου των ΗΠΑ το 2008 και αυτή τη φορά έχει τα προγνωστικά με το μέρος της

Του ΚΩΣΤΑ ΑΡΓΥΡΟΥ, από την «Επένδυση»

Οι Ευρωπαίοι ζηλεύουν τους δείκτες ανάπτυξης της οικονομίας των ΗΠΑ, το δολάριο συνεχώς ενισχύεται απέναντι στο ευρώ, η ανεργία είναι σε επίπεδα που κάποιοι οικονομολόγοι θεωρούν ιδανικά και το ΔΝΤ χαρακτηρίζει την οικονομία της χώρας ως ατμομηχανή για την ανάπτυξη του πλανήτη. Κι όμως οι ίδιοι οι Αμερικανοί δηλώνουν ότι δεν αισθάνονται τίποτα από όλα αυτά. Αντίθετα ένα μεγάλο μέρος τους δηλώνει ανασφαλές.
Και μάλιστα το κομμάτι εκείνο της κοινωνίας, που θεωρείται η ραχοκοκαλιά της. Η περίφημη μεσαία τάξη. Συνεπώς ήρθε η ώρα να εκλέξουν πάλι ένα δικό τους πρόεδρο. Όχι έναν Μπαράκ Ομπάμα, που διέψευσε σε μεγάλο βαθμό τις ελπίδες για περισσότερη κοινωνική δικαιοσύνη και άρση των τεράστιων ανισοτήτων αλλά έναν πρόεδρο, που θα κάνει ένα γενναίο λίφτινγκ στο μύθο της χώρας των απεριόριστων ευκαιριών. Εναν πρόεδρο που θα προσπαθήσει να απαντήσει στο φαινόμενο, που ολοένα και συχνότερα απασχολεί τις σελίδες του Τύπου. Ότι δηλαδή η υπέρβαση της κρίσης είδε το 1% των «σούπερ-πλούσιων» να βελτιώνουν και άλλο τη θέση τους, την ώρα που οι μέσοι μισθοί έμειναν καθηλωμένοι.
Και ίσως ο καλύτερος πρόεδρος με τέτοιες προδιαγραφές να είναι μια γυναίκα. Η άλλοτε πρώην κυρία και πρώην υπουργός Εξωτερικών Χίλαρυ Ρόδαμ Κλίντον ανακοίνωσε το περασμένο Σαββατοκύριακο την απόφασή της να συνεχίσει από εκεί που άδοξα την …διέκοψαν το 2008. Από τη διεκδίκηση δηλαδή του χρίσματος της υποψήφιας των Δημοκρατικών για την προεδρία των ΗΠΑ. Και ο πρώτος που υποστήριξε αυτή της την απόφαση ήταν ο άνθρωπος που της είχε κόψει σύριζα τα φτερά πριν 7 χρόνια. Ο σημερινός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα, ο οποίος δεν δίστασε να προβλέψει ότι κατά τη γνώμη του θα είναι μια «εξαιρετική πρόεδρος».
Για να φτάσει ως εκεί θα χρειαστεί ακόμα πολύς δρόμος. Η Χίλαρυ δεν είναι απαραίτητα και η πιο δημοφιλής πολιτικός. Στην προηγούμενη καμπάνια της είχε προκαλέσει αρνητική εντύπωση ότι κυριαρχούσε η λέξη «εγώ». Ετσι τώρα στο παρθενικό προεκλογικό της βίντεο, που ανέβηκε στο διαδίκτυο προτίμησε να εμφανιστεί μόνο προς το τέλος, και αφού επί ενάμιση λεπτό είχε δείξει όλους αυτούς στους οποίους και απευθύνεται: Λευκούς, μαύρους, λατινοαμερικάνους, άντρες, μπόλικες γυναίκες, ένα ομοφυλόφιλο ζευγάρι, εργάτες, συνταξιούχους και υπαλλήλους. Η δεξαμενή του μεσαίου χώρου είναι τεράστια και εξίσου φαρδιά πρέπει να είναι και η απόχη, όταν ένας πολιτικός επιθυμεί μια «καλή ψαριά». Ωστόσο η υπόσχεση που δίνει, ότι θέλει «να είναι η πρωταθλήτρια που καθημερινά χρειάζεται η Αμερική» δεν μπορεί να χαρακτηριστεί και ως αποκορύφωμα της μετριοφροσύνης.
Πάντως οι πρώτες εκτιμήσεις λένε ότι και το μήνυμά της αλλά και το πολύ πιο νεαρό επιτελείο της είναι αυτή τη φορά πιο σωστά επιλεγμένα και ιδανικά να της δώσουν το προβάδισμα.
Αρκετούς ενοχλεί πάντως και το …επώνυμό της. Κάποιοι ειρωνεύτηκαν ήδη το γεγονός ότι οι δυναστείες Κλίντον και Μπους θα συνεχίσουν να μονοπωλούν την πολιτική αντιπαράθεση. Ειδικά αν απέναντί της βρεθεί ο επόμενος της οικογενείας των Μπους, ο Τζεμπ πρώην κυβερνήτης της Φλόριντα, ο οποίος πάντως ακόμα διστάζει να ανακοινώσει επίσημα την πρόθεσή του να είναι υποψήφιος. Οι ρεπουμπλικάνοι έχουν πάντως να αντιμετωπίσουν και την αιμορραγία προς το ακραία συντηρητικό tea party, το οποίο θα τους δυσκολέψει να κινηθούν στο μεσαίο χώρο, που μπορεί να γοητευτεί πολύ πιο εύκολα από το «κλιντονικό» σύνθημα περί κοινωνικής δικαιοσύνης.
Βεβαίως η προεκλογική μάχη θα είναι μακρά και κάποιοι αναρωτιούνται αν η 67χρονη πια Χίλαρυ θα έχει την αντοχή για να ανταπεξέλθει και κυρίως αν θα δίνει και την εντύπωση ότι αντέχει χωρίς να λαχανιάζει. Και επειδή όλοι θυμόμαστε ότι στην προεκλογική περίοδο η πολιτική ορθότητα μπαίνει συχνά στο …ντουλάπι για να βγουν από αυτό οι σκελετοί, το ερώτημα είναι πόσα πιθανά σκάνδαλα μπορεί να έχει ακόμα θαμμένα η οικογένεια Κλίντον. Μια οικογένεια που φημίζεται και για τους στενούς δεσμούς της με τη Γουόλ Στρητ. Εκεί που η κοινωνική συνείδηση δεν θεωρείται αρετή αλλά ιάσιμη ανθρώπινη αδυναμία.

Αναζητώντας… αριστερούς τεχνοκράτες

Γιατί ο επικεφαλής του Σώματος Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων, Γιώργος Χουλιαράκης κάνει ορισμένους στην κυβέρνηση να αισθάνονται άβολα

Tου ΚΩΣΤΑ ΑΡΓΥΡΟΥ

Οποιος έτυχε να γνωρίσει τον Γιώργο Χουλιαράκη την εποχή που ήταν ακόμα καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ δε μπορεί παρά να είχε καταλάβει ότι η τοποθέτησή του ως επικεφαλής του Σώματος Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων (ΣΟΕ) δεν μπορεί να ήταν επιλογή του Γιάνη Βαρουφάκη αλλά μάλλον το αντίβαρο στον χαρακτήρα του εκρηκτικού υπουργού. Οι δύο οικονομολόγοι είναι εντελώς διαφορετικοί μεταξύ τους και αυτό γίνεται ολοφάνερο από την πρώτη ολιγόλεπτη συνομιλία μαζί τους.
Ο Γιάνης Βαρουφάκης μπορεί να περιγραφεί με τη φράση που είχε χρησιμοποιήσει ένας άλλος συνάδελφός του καθηγητής: «Στα προφορικά τα πάει άριστα, αλλά στα γραπτά δυσκολεύεται». Λατρεύει τις δημόσιες εμφανίσεις, τις δηλώσεις, ει δυνατόν τις προκλητικές, του αρέσει να είναι στο επίκεντρο ρίχνοντας… ιδέες.
Ο Γιώργος Χουλιαράκης λέκτορας στο ινστιτούτο Ζαν Μονέ για την Ευρωπαϊκή Οικονομική Ολοκλήρωση, ποτέ δεν ήταν ο τύπος που του άρεσε η δημοσιότητα. Θεωρεί ότι ήρθε στο υπουργείο για να κάνει μια συγκεκριμένη δουλειά, να βοηθήσει σε μια κρίσιμη περίσταση και όχι να ασχοληθεί με την επικοινωνία, η οποία είναι «καθήκον άλλων». Οσοι τον ξέρουν τον αποκαλούν διαβασμένο, ακριβολόγο και ρεαλιστή. Και προσθέτουν ότι και τα γραπτά του είναι εξίσου αξιόπιστα και συγκεκριμένα, όπως τα λίγα που λέει.
Το όνομα και μόνο του Ινστιτούτου στο οποίο εργαζόταν αποκαλύπτει και την κοσμοθεωρία του. Ο Χουλιαράκης είναι ευρωπαϊστής και θεωρεί ότι η Ελλάδα θα πρέπει να παραμείνει στη ζώνη του ευρώ, υιοθετώντας όμως μια αντι-υφεσιακή πολιτική, όπως άλλωστε επίμονα τονίζει και ο πρωθυπουργός.
Ο τρόπος του αλλά και οι απόψεις του κέρδισαν αν όχι την συμφωνία, τουλάχιστον την προσοχή της «απέναντι πλευράς», όταν ο Χουλιαράκης ανέλαβε κεντρικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις με τους θεσμούς. Θεσμικός και χαμηλών τόνων αναζήτησε τρόπους να εξηγήσει τις ελληνικές θέσεις και να γεφυρώσει τις διαφορές. Δεν ήταν τυχαίο ότι ήταν ο μοναδικός οικονομολόγος, που συνόδεψε τον Αλέξη Τσίπρα στην «ιστορική του επίσκεψη» στο Βερολίνο. Τότε έδωσε την ευκαιρία σε μέσα που είχαν δημοσιεύσει φωτογραφίες… άλλων ως δικές του να τον ανακαλύψουν. Ο πρωθυπουργός τον εμπιστεύεται, συνομιλεί μαζί του τακτικά και συμμερίζεται την άποψη του, ότι η Ελλάδα μπορεί να οδηγηθεί σε έναν έντιμο συμβιβασμό. Αλλωστε και στις Βρυξέλλες πιστεύουν ότι αν ξεπεραστούν οι χρηματοδοτικές δυσκολίες του 2015, και επέλθει μια σχετική σταθερότητα, τότε η Ελλάδα θα εισέλθει σε ένα πολύ πιο διαφορετικό τοπίο, όπου θα μπορέσει να εκμεταλλευτεί και τα πλεονεκτήματα της ποσοτικής χαλάρωσης του Ντράγκι αλλά και του επενδυτικού πακέτου Γιούνκερ. Το σημερινό κλίμα πολιτικής αβεβαιότητας απειλεί να την κρατήσει εκτός και των δύο.
Η αναγνώριση στο εξωτερικό έφερε προφανώς κάποια προβλήματα στο εσωτερικό, σε δικαίωση του περιβόητου ρητού «ουδείς προφήτης στον τόπο του». Κάποιοι του βρήκαν ως ψεγάδι την εξέλιξη του εκτός… κομματικού σωλήνα, άλλοι τον εχθρεύονται για την σχέση του με τον Γιάννη Στουρνάρα, ο οποίος του είχε προσφέρει μια τριετή θέση συνεργάτη στην Τράπεζα της Ελλάδας. Προσπάθησαν να τον βαφτίσουν μνημονιακό και εισηγήθηκαν μάλιστα τον εκτοπισμό του από τη διαπραγματευτική ομάδα. Εκμεταλλεύθηκαν και μια ίωσή του για να διαρρεύσουν την… απόλυση του. Ο ίδιος απέφυγε τις εντάσεις, ακόμα και όταν του ανακοινώθηκε ότι δεν θα ταξιδέψει στις Βρυξέλλες για τις συναντήσεις του Brussels Group ή εσχάτως Euroworking Group.
Η απουσία του πάντως πρέπει να προκάλεσε αίσθηση. Αλλιώς είναι δύσκολο να εξηγηθεί η διαρροή της περασμένης Κυριακής στην «Frankfurter Allgemeine», η οποία χρησιμοποίησε απαξιωτικές περιγραφές για τον κ. Νίκο Θεοχαράκη, γράφοντας ότι αυτός συμπεριφέρθηκε ως «ταξιτζής», που απλά θέλει να βάλει τα λεφτά στην τσέπη και να φύγει. Ο γενικός γραμματέας δημοσιονομικής πολιτικής, που προφανώς χαίρει μεγαλύτερης εμπιστοσύνης από τον κ. Βαρουφάκη είχε και στο παρελθόν απασχολήσει τον διεθνή τύπο, όταν είχε δημοσιευτεί δήλωσή του, όπου χαρακτήριζε «ανίκανα» τα στελέχη της άλλης πλευράς σε τηλεδιάσκεψη με τους δανειστές. Τότε όπως και τώρα το Μαξίμου είχε αναγκαστεί να προβεί σε διαψεύσεις.
Είναι προφανές, ότι και στην συγκεκριμένη περίπτωση η κυβέρνηση δείχνει να αντιμετωπίζει προβλήματα συνοχής. Όπως λένε γνώστες των παραδόσεων στο υπουργείο Οικονομικών «αν ήταν άλλος στη θέση του Χουλιαράκη» θα δημιουργούσε πρόβλημα. Αντίθετα αυτός απέφυγε να σχολιάσει ακόμα και δημοσίευμα, που τον έφερε να έχει «επεισόδιο» με την άλλη «έμπιστη» του κ. Βαρουφάκη, την κυρία Ελενα Παναρίτη και το οποίο όσοι καταλαβαίνουν από «συμφραζόμενα» το απέδιδαν σε δική της διαρροή. Οι διαπραγματευτικές ικανότητες της τελευταίας επίσης αμφισβητούνται, ειδικά από όσους θυμούνται τη θητεία της κοντά στο Γιώργο Παπανδρέου. «Καλή κοπέλα, αλλά ως εκεί. Εμείς στο ΠαΣοΚ την είχαμε για να εμψυχώνει την κοινοβουλευτική μας ομάδα, όταν έπρεπε να ψηφίσουμε νέα μέτρα» έλεγε γελώντας ένας από τους επιζώντες του ναυαγίου ΠαΣοΚ στη Βουλή.
Αλλά και κύκλοι της Κομισιόν έχουν αρχίσει να πιστεύουν ότι το στυλ Βαρουφάκη φαίνεται να έχει δημιουργήσει σχολή σε ολόκληρο το υπουργείο Οικονομικών. «Αν τους βρεις στα τηλέφωνα θα σου μιλήσουν ειρωνικά, αλαζονικά, απρόθυμα» έλεγε υψηλόβαθμο κοινοτικό στέλεχος. Αναρωτιούνται επίσης εσχάτως αν η προσπάθεια παραμερισμού του Χουλιαράκη επιβεβαιώνει το κρυφό όνειρο του κυρίου Βαρουφάκη «να μην πάρει άλλα λεφτά από τους δανειστές», όπως πομπωδώς έλεγε στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες τις πρώτες μέρες της θητείας του.
Στις Βρυξέλλες θεωρούν παράλογη αυτή τη στάση, αφού επισημαίνουν ότι «δε μπορεί να μιλάς συνέχεια ενάντια στην ύφεση και από την άλλη να την ταΐζεις, αφήνοντας να στεγνώνει μέρα τη μέρα όλο και περισσότερο η αγορά».
Προσθέτουν ότι η εχθρότητα κομματικών μηχανισμών απέναντι σε ανθρώπους όπως ο Γιώργος Χουλιαράκης φανερώνει ένα συνολικότερο πρόβλημα. Η κυβέρνηση για να «τρέξει» σε όλα τα επίπεδα και ειδικά σε ότι αφορά τη στελέχωση τομέων κλειδιών για την οικονομία έχει ανάγκη «προοδευτικούς τεχνοκράτες». Για παράδειγμα η ταχεία εκταμίευση των 2 δισ. για την απασχόληση, που συμφώνησαν πρόσφατα οι κύριοι Τσίπρας και Γιούνκερ προϋποθέτει να εκπονηθούν άμεσα προγράμματα, για τα οποία θα πρέπει να υπάρξουν κάποιοι υπεύθυνοι. Και τέτοιοι άνθρωποι αναζητούνται με το… ντουφέκι.

Το «τείχος Σόιμπλε»

Πολιτικοί, μέσα ενημέρωσης, τραπεζικά και βιομηχανικά λόμπις από τη Γερμανία πριονίζουν συστηματικά και με αγγλοσαξωνική συνδρομή κάθε προσπάθεια εξεύρεσης του έντιμου συμβιβασμού, που έχει ανάγκη η Ελλάδα αλλά και η ΕΕ

Του ΚΩΣΤΑ ΑΡΓΥΡΟΥ. Aπό την «Επένδυση»

Η «Wirtschaftswoche» είχε από 
το Μάιο του 2010 κηδέψει το ευρώ.

Στα μέσα της εβδομάδας το πρακτορείο Reuters «αποκάλυπτε» ότι διαλύεται η «Task Force», η Ομάδα Δράσης για την Ελλάδα υπό τον Γερμανό Χορστ Ράιχενμπαχ. Κάποιοι αυθόρμητα πανηγύρισαν για μια ακόμα αντιμνημονιακή απόφαση της κυβέρνησης Τσίπρα. Αλλά ο στόχος του δημοσιεύματος δεν ήταν αυτός. Ουσιαστικά η Ομάδα Δράσης είχε αδρανοποιηθεί από το περασμένο καλοκαίρι, όταν και συνέταξε και την τελευταία της έκθεση με τίτλο «Οι μεταρρυθμίσεις αποδίδουν αποτελέσματα». Η εντολή της έτσι κι αλλιώς έληγε στα τέλη του 2014, είχε τυπικά παραταθεί, αλλά εδώ και μήνες όλοι γνώριζαν ότι απλά... δεν υπάρχει. Ή μάλλον ότι συνέχιζε να απασχολεί περίπου 60 υπαλλήλους σε Αθήνα και Βρυξέλλες χωρίς συγκεκριμένο λόγο. Η κατάργησή της ήταν συμφωνημένη.
Ποιός ήταν λοιπόν ο λόγος που λίγες μέρες πριν από ακόμα ένα κρίσιμο Eurogroup βγήκε αυτή η είδηση; Αν προσέξει κανείς το πώς είναι γραμμένη καταλαβαίνει και από πού διέρρευσε, αφού το πνεύμα της ήταν λίγο ως πολύ ότι η κυβέρνηση Τσίπρα διώχνει αυτούς που είναι τόσο πρόθυμοι να βοηθήσουν. Αμέσως ξεκινούσε ένα μπαράζ δημοσιευμάτων, με πηγές «ανώνυμους αξιωματούχους», που προεξοφλούσαν ότι ούτε μέσα στον Απρίλιο θα βρεθεί λύση στο ελληνικό πρόβλημα και διέρρεαν ότι το Βερολίνο ετοιμάζεται για παν ενδεχόμενο. Στις διαρροές πρωτοστατούσαν συντηρητικά γερμανικά έντυπα και ιστοσελίδες, αλλά και αρκετά του αγγλοσαξωνικού χώρου, που έτσι κι αλλιώς μοιάζουν να έχουν στοιχηματίσει για το πότε θα καταρρεύσει το ευρώ. Συχνά άλλωστε αυτές οι δύο ομάδες συμμαχούν για να επικρίνουν ή να σαρκάσουν. Και αν οι προθέσεις της δεύτερης ομάδας είναι καταγεγραμμένες από παλιά, ο ρόλος του πρώτου μπλοκ είναι πολύ πιο σύνθετος.
Στα πηγαδάκια της Πλαζ Λουξεμπουργκ μπροστά στο Ευρωκοινοβούλιο στις Βρυξέλλες αν καταλάβουν ότι είσαι Ελληνας δεν γλυτώνεις από τα πειράγματα αλλά και από το βασανιστικό ερώτημα: «Πώς θα περάσετε το γερμανικο τείχος;». Γιατί αυτό που όλοι ψιθυρίζουν, αλλά κανείς δεν λέει φωναχτά, είναι ότι μπορεί η κυρία Μέρκελ να εμφανίστηκε διαλλακτική, αλλά στο παρασκήνιο το «σύστημα Σόιμπλε» συνεχίζει συστηματικά να ροκανίζει κάθε προσπάθεια εξεύρεσης ενός έντιμου συμβιβασμού. Αυτό που κανείς δε μπορεί να πει με σιγουριά είναι ο λόγος για τον οποίο το κάνει. Κάποιοι λένε ότι απλά ακολουθεί την ιδεοληψία δεκαετιών για μια Ευρώπη με ένα σκληρό πυρήνα, που θα αφήσει εκτός τους αδύναμους με τα μαλακά νομίσματα. Συντεχνίες συμφερόντων από τους βαθιά συντηρητικούς του βαυαρικού μπλοκ μέχρι ορισμένα τραπεζικά και βιομηχανικά λόμπις υπηρετούν με συνέπεια αυτή τη γραμμή.
Και δεν χρειάζονται πάντα αφορμή για να προκαλέσουν «θέμα». Χαρακτηριστικό παράδειγμα η φιλελεύθερη οικονομική επιθεώρηση «Wirtschaftswoche», που την περασμένη Τετάρτη προειδοποιούσε ότι «Η Ελλάδα χρειάζεται μεταρρυθμίσεις και όχι σοσιαλιστικά πειράματα». Το έντυπο, που το Μάιο του 2010 είχε γράψει τον ...επικήδειο του ευρώ, ανήκει στον όμιλο της εφημερίδας Handelsblatt, που αντιμετώπισε από την πρώτη στιγμή εχθρικά την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ.
Η εφημερίδα απευθύνεται σε ένα κοινό που ψηφίζει «Εναλλακτική για τη Γερμανία» και θεωρεί ότι το «ευρώ των πολλών» είναι επιβλαβές για τη Γερμανία και θα πρέπει να γίνει «ευρώ των λίγων» ή ακόμα και μάρκο. Και δεν διστάζει να χτυπήσει σε κάθε κρίσιμη φάση της διαπραγμάτευσης με ένα τρόπο σαφώς πιο κομψό από το χοντροκομμένο της Bild. Η τελευταία συνομίλησε πάλι με «ανώνυμους» κυβερνητικούς παράγοντες μόνο και μόνο για να ανασύρει από τη... ναφθαλίνη τον κόμη φον Λάμπσντορφ, της γνωστής αριστοκρατικής οικογενείας των φιλελευθέρων του FDP, ο οποίος βρήκε απάγκιο στο ευρωκοινοβούλιο, μετά την αποτυχία του κόμματος στις εθνικές εκλογές. Ο Αλεξάντερ, ανιψιός του Οττο φον Λάμπσντορφ άλλοτε αρχηγού του κόμματος που πρωτοστάτησε στην προηγούμενη κυβέρνηση στις επιθέσεις κατά της Ελλάδας απείλησε και αυτός με Grexit. Το κόμμα του κάνει κάθε τόσο τσιμεντοενέσεις στο «τείχος Σόιμπλε», αφού έχει αποφανθεί ότι η ευρωπαϊκή ιδέα την οποία κάποτε υπηρετούσε δεν πουλάει πια και για να επιβιώσει συναγωνίζεται την «Εναλλακτική» σε σκληρότητα απέναντι στους αμαρτωλούς του Νότου.
Επειτα είναι οι πρόθυμοι ακαδημαϊκοί, που τεκμηριώνουν και επιστημονικά παρόμοιες απόψεις με δηλώσεις στα ΜΜΕ. Ο Χανς Βέρνερ Ζιν πολέμιος του ευρώ μπορεί να έχει γίνει γραφικός, αφού ουσιαστικά μιλά για Grexit από το Φεβρουάριο του 2010, στη συνέντευξη στο «ιστορικό» τεύχος του Focus με εξώφυλο την Αφροδίτη της Μήλου με το υψωμένο δάχτυλο. Ομως τώρα στην ...παρέα ήρθε να προστεθεί και ένας λιγότερο ύποπτος.
Ο Κλέμενς Φουεστ, πρόεδρος του Κέντρου Ευρωπαϊκής Οικονομικής Έρευνας του Μάνχαιμ και εκ των συμβούλων του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, κατηγόρησε την ελληνική κυβέρνηση, ότι θέλει η ίδια ένα Grexit και τη συμβούλευσε να μην περιμένει άλλο. Τυχαίο; Οχι, αν σκεφτεί κανείς ότι ο Φούεστ διεκδικεί τη διαδοχή του 67χρονου πια Ζιν ως πρόεδρος του ανώτερου ιεραρχικά Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών του Μονάχου.

Η άλλη άποψη
Φυσικά οι αρχιτέκτονες του τείχους εναντίον της Ελλάδας δεν παίζουν μόνοι τους. «Η πλειοψηφία στην Ευρώπη θέλει έναν έντιμο συμβιβασμό, παρά τις πολιτικές σκοπιμότητες όσων επιμένουν σε τιμωρητικές λογικές», όπως μας επισημαίνει και ο Δημήτρης Παπαδημούλης, εκ των αντιπροέδρων του Ευρωκοινοβουλίου και εδώ και μήνες στον άτυπο ρόλο του «κοινοβουλευτικού πρέσβη» για λογαριασμό της νέας κυβέρνησης. Ο Δ. Παπαδημούλης διατηρεί άριστες σχέσεις με συναδέλφους του, όπως ο πρόεδρος των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών Ιταλός Τζιάνι Πιτέλλα, αλλά και ο Βέλγος συμπρόεδρος των Πρασίνων Φίλιπ Λάμπερτς, όπως και με Επιτρόπους σοσιαλδημοκρατικής προέλευσης. Ολοι τους έχουν προσπαθήσει να βοηθήσουν επειδή «βλέπουν ότι μέσα στις ομάδες τους εκφράστηκαν ανοικτά πολλές συμπάθειες για την Ελλάδα». Αυτό που τονίζουν όμως είναι ότι θα πρέπει η Ελλάδα να αποκτήσει επιτέλους «νοικοκυρεμένα δημοσιονομικά».
«Πρέπει να πάμε σε μια συμφωνία και πιστεύω ότι θα πάμε» επιμένει ο Δημήτρης Παπαδημούλης, αφού όπως λέει, οτιδήποτε διαφορετικό θα ήταν καταστροφικό για όλους και αυτό το γνωρίζουν πολύ καλά και μέσα στην Κομισιόν. Αλλά η θύελλα των δημοσιευμάτων κατά της νέας κυβέρνησης δεν αφήνει κανέναν ανέγγιχτο. Ειδικά αν είσαι Γερμανός. Κλασσικό παράδειγμα η πράσινη Ρεμπέκα Χαρμς, η οποία μάλιστα είχε πρωτοστατήσει στις διεθνείς εκδηλώσεις αλληλεγγύης για το κλείσιμο της ΕΡΤ, αλλά τώρα αντιμετωπίζει με καχυποψία την κυβέρνηση Τσίπρα.

Τετάρτη, 15 Απριλίου 2015

«Σήμερα έχουν γενέθλια»

Του Κώστα Αργυρού

Δεν ήταν πραγματικά φίλη μου. Την ήξερα από τη δουλειά, ήταν συνάδελφος και έτσι γίναμε «φίλοι» στο facebook. Στενοχωρήθηκα, όταν πριν κάποιους μήνες έμαθα ότι έφυγε νικημένη από την αρρώστεια. Η ζωή συνεχίστηκε. Η πραγματική και η ψηφιακή. Μέχρι τη μέρα, που είδα ένα σωρό ανέμελους αδαείς να της εύχονται «χρόνια πολλά, με υγεία και λεφτά» και άλλα τέτοια χαριτωμένα. Και κάποια προσεκτικά υπονοούμενα. Από αυτούς που ψαρεύουν κιόλας καμιά φορά στα τυφλά. Από αυτούς, που κάθε πρωί ανοίγουν το βιβλίο με τους ψηφιακούς φίλους για να δουν ποιός έχει γενέθλια και να βγάλουν την υποχρέωση των ευχών. Μην μας πουν και άξεστους. Ευχές ειλικρινείς και ατόφιες. Από «φίλους», που στην κυριολεξία δεν ξέρουν αν ζεις ή πέθανες...
Δεν είναι απλά μακάβριο. Δεν είναι απλά σοκαριστικό. Δεν είναι απλά εξευτελιστικό. Είναι όλα αυτά μαζί και τίποτα από όλα αυτά. Είναι απλά ένα δείγμα της εποχής. Ανθρωποι που έχουν σαν στόχο ζωής να συμπληρώσουν 5.000 «φίλους» για να αποκτήσουν και το «προφίλ» Νο2. Ανθρωποι που εξαντλούν την κοινωνικότητα τους σε ψηφιακούς χαιρετισμούς, που ανταλλάσουν τα συναισθήματά τους στο ενεχυροδανειστήριο των emoticons, που ασκούν τα πολιτικά τους δικαιώματα χυδαιολογώντας εναντίον κάποιου «ιδεολογικά αντιπάλου», που γεμίζουν το ρεζερβουάρ της αυτοεκτίμησής τους μετρώντας likes. Επώνυμοι και ανώνυμοι. Με ψευδώνυμα γεμάτα φαντασία. Ή με το θάρρος που σου δίνει η έλλειψη φυσικής επαφής. Ανθρωποι που αρχίζεις να αναρωτιέσαι αν πραγματικά υπάρχουν ή είναι απλά εικονικά κατασκευάσματα για να σπάει η μονοτονία.
Θυμάμαι έναν υποψήφιο βουλευτή, που μου έλεγε ότι αρκεί να γράφεις κάθε μέρα μερικές «στοχευμένες παπαριές» στο fb για να αποκτήσεις πιστό κοινό και ψηφοφόρους. Αυτός δεν τα κατάφερε, κάποιοι άλλοι πάλι είχαν επιτυχία.

Ισως κάποια στιγμή, όχι και τόσο μακρινή να μην υπάρχουν σε αυτό τον πλανήτη πια παρά μόνο «χρήστες». Ισως κάποια στιγμή να πρέπει να πάρουμε την έγκριση του facebook πριν εγκαταλείψουμε τα εγκόσμια. Μην μας χάσουν και από «φίλο» ορισμένοι, που τους νοιάζει η «κατάστασή μας» και πέσουν σε καμιά κατάθλιψη...

Παρασκευή, 10 Απριλίου 2015

Οικουμενικά Τροπάρια

Το σχέδιο Σόιμπλε από τις ευρωεκλογές και μετά ήταν σαφές και προέβλεπε ότι ο Αλέξης Τσίπρας θα πρέπει να ηττηθεί ως… πρωθυπουργός για να τον διαδεχτεί ένα άλλο «φιλοευρωπαϊκό σχήμα» - Συμμέτοχος στην υλοποίησή του ήταν από την πρώτη στιγμή και ο Μάρτιν Σουλτς, που ονειρεύεται να γίνει καγκελάριος

Του ΚΩΣΤΑ ΑΡΓΥΡΟΥ, Από την «Επένδυση»

Ηταν αρχές καλοκαιριού του 2014. Οι ευρωεκλογές είχαν επιβεβαιώσει το σαφές προβάδισμα του ΣΥΡΙΖΑ και την αδυναμία της συγκυβέρνησης ΝΔ-ΠΑΣΟΚ να ανατρέψει το βαρύ εναντίον της κλίμα. Υψηλόβαθμος Γερμανός διπλωμάτης, νέος στην Αθήνα, προσπαθούσε να εκμαιεύσει από δημοσιογράφους τις προβλέψεις τους για τις επόμενες πολιτικές εξελίξεις. Ολοι τους ήταν απόλυτοι. Το μνημονιακό στρατόπεδο είχε «κλατάρει». Ειδικά στο ΠαΣοΚ που είχε καταγράψει τα χειρότερα ποσοστά της ιστορίας του οι βουλευτές είχαν ξεσηκωθεί δηλώνοντας «δεν πρόκειται να υπογράψουμε άλλα μέτρα». Ο διπλωμάτης αναρωτήθηκε γιατί δεν προσπαθεί ο τότε πρωθυπουργός να φρεσκάρει την ομάδα, κάνοντας ένα άνοιγμα στο Ποτάμι. «Ξέρετε δεν έχει μπει ακόμα στη Βουλή το Ποτάμι» του επεσήμαναν κάποιοι συνομιλητές του ευγενικά. Ο διπλωμάτης δαγκώθηκε και προσπάθησε να τα μπαλώσει λέγοντας: «εννοούσα μετά τις ερχόμενες εκλογές».
Στο Βερολίνο οι αναφορές, που έφταναν από την Αθήνα έκαναν λόγο για «μεταρρυθμιστική κόπωση» και περίοδο «πολιτικής αστάθειας». Στο εκεί υπουργείο Οικονομικών άρχιζαν τους υπολογισμούς και συμπέραιναν πως το μαρτύριο της σταγόνας πρέπει να ενταθεί, «για να καταλάβουν οι Ελληνες ότι δεν παίζουμε».
Στις Βρυξέλλες ο Μάρτιν Σουλτς συνέλεγε πληροφορίες για τις εξελίξεις στην ελληνική Κεντροαριστερά. Είχε επιβεβαιωθεί στην εκτίμησή ότι το ΠαΣοΚ είναι ένα «άταφο πτώμα» και η ΔΗΜΑΡ μια «συμπαθητική παρέα γύρω από έναν αξιοσέβαστο αλλά ξεπερασμένο ηγέτη». Αισθανόταν όμως ελαφρά απογοήτευση για το γεγονός ότι το Ποτάμι δεν είχε δικαιώσει τις προσδοκίες για ένα καλύτερο ποσοστό, που θα μπορούσε να το μετατρέψει σε «πυρήνα μιας προσπάθειας για ένα νέο κεντροαριστερό σχήμα με κυβερνητικές ευθύνες».
Μετά τη θερινή ραστώνη και ενώ η Ελλάδα παρέμενε μετέωρη, αφού οι δόσεις είχαν σταματήσει και οι διαπραγματεύσεις είχαν βαλτώσει ο Αντώνης Σαμαράς αναζήτησε μια ύστατη σανίδα σωτηρίας στο Βερολίνο. Ο Αλέξης Τσίπρας είχε εξαγγείλει το «πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης» και είχε καθορίσει την πολιτική ατζέντα. Η κυβέρνηση έμοιαζε ασύνδετη και ο πρωθυπουργός και οι στενοί του συνεργάτες έλπιζε σε μια ένεση ηθικού από από την Ανγκέλα Μέρκελ.
Αυτό που συνάντησε ήταν μια ψυχρή υποδοχή. Η γερμανίδα καγκελάριος σε αυστηρό ύφος του υπενθύμισε ανεκπλήρωτες παλιότερες υποσχέσεις του για μια σειρά από ζητήματα, που θα μπορούσε και η ίδια να «πουλήσει» στους συμπατριώτες της ως «ελληνική πρόοδο». Ιδιαίτερα σκληρές ήταν οι αναφορές της στις κενές δεσμεύσεις περί αξιοποίησης της λίστας Λαγκάρντ. «Λυπάμαι Αντώνη αλλά έχεις τελειώσει» ήταν εν ολίγοις το μήνυμα της. Και δικαίωσε τον τότε Ελληνα πρέσβη στο Βερολίνο, κ.Ζωγράφο, ο οποίος είχε προειδοποιήσει ότι μια τέτοια επίσκεψη δεν ήταν σκόπιμη στη συγκεκριμένη συγκυρία.
Ο τότε Ελληνας πρωθυπουργός είχε ήδη αντιμετωπίσει τον κυνισμό του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε στις 17 Ιουνίου, στο περίφημο «τραπέζωμα» του ΕΛΚ στη Λισαβόνα, όταν ο Γερμανός ΥΠΟΙΚ ανέκφραστα αναρωτήθηκε «μήπως τελικά η μόνη λύση είναι να αφήσουμε τον Τσίπρα να κυβερνήσει;».
Αυτό που ακούστηκε τότε σαν ιδέα, το φθινόπωρο είχε μετατραπεί σε βεβαιότητα ή μέρος ενός σχεδίου, που έλεγε ότι η απομυθοποίηση του Αλέξη Τσίπρα θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια εξέλιξη «αριστερής παρένθεσης», την οποία θα ακολουθούσε ένα νέο οικουμενικό σχήμα. Εθελοντές για κάτι τέτοιο υπήρχαν στην Αθήνα.
Το πρόβλημα για τον πρώην πρωθυπουργό ήταν ότι ακόμα και στο σενάριο της αριστερής παρένθεσης η επιστροφή του ως «νικητή και τροπαιούχου» θα ήταν μάλλον αδύνατη, αφού στο Βερολίνο εκτιμούσαν πώς θα χρειαστούν νέα πρόσωπα για την εναλλακτική λύση. Οκ. Σαμαράς αποφάσισε να δώσει τη μάχη του μέχρι τέλους, δίχως τη στήριξη που είχε σε παλιότερες εποχές και με τα γνωστά αποτελέσματα.

Το ιδανικό οικουμενικό σενάριο
Στο Βερολίνο και οι δύο συνιστώσες του μεγάλου συνασπισμού περίμεναν το εκλογικό αποτέλεσμα της 25ης Ιανουαρίου. Αυτό που ως ένα βαθμό τους αιφνιδίασε ήταν η ταχύτητα με την οποία ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ σχημάτισαν κυβέρνηση, αφού θεωρούσαν ότι ο κ. Τσίπρας θα εμφανιστεί πολύ πιο ενδοτικός από ότι δήλωνε προεκλογικά, δεδομένων και των προειδοποιήσεων που του είχαν στείλει. Ο κ. Σόιμπλε ο οποίος είχε φροντίσει να κλείσει η κάνουλα της χρηματοδότησης προς την Αθήνα γνώριζε το πρόβλημα ρευστότητας και έλεγε σε συνεργάτες του ότι η τακτική που θα ακολουθήσει απέναντι στη νέα κυβέρνηση θα συνοψιζόταν στην φράση «αν δεν θέλετε να συνεχίσετε το πρόγραμμα μας είστε ελεύθεροι να φύγετε από την Ευρωζώνη». Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε υπό προϋποθέσεις να λειτουργήσει υπέρ της παλιάς του ιδέας της Ευρώπης με ένα σκληρό πυρήνα των συσπειρωμένων «προθύμων και ικανών» και με πολλούς ομόκεντρους αλλά πιο χαλαρούς κύκλους.
Από τη μεριά του ο κ. Σουλτς εκτιμούσε ότι το Ποτάμι θα αποτελούσε τη δική του πηγή εντός της κυβέρνησης εξασφαλίζοντάς του όχι μόνο πληροφόρηση αλλά και παρέμβαση στις επιλογές της ελληνικής κυβέρνησης. Ετσι ερμηνεύεται η οργισμένη αντίδρασή του τις πρώτες ημέρες μετά το σχηματισμό κυβέρνησης στην Αθήνα, όπου έκανε ανοιχτά υποδείξεις για το τι συνασπισμό θα επιθυμούσε.

Η περίπτωση Σουλτς
Η περίπτωση Σουλτς έχει βεβαίως και μια άλλη ιδιομορφία. Μετά την «ήττα» του από τον Ζαν Κλοντ Γιούνκερ στη μάχη για την προεδρία της Κομισιόν, ο γερμανός σοσιαλδημοκράτης «αρκέστηκε» στο να επιστρέψει – παρά τις αντιδράσεις των Ιταλών συντρόφων του – στην θέση του προέδρου του κοινοβουλίου για τα επόμενα δυόμιση χρόνια, όταν και με βάση τη σχετική πολιτική συμφωνία θα παραχωρήσει τη θέση του στους χριστιανοδημοκράτες. Την εποχή εκείνη, το 2017 η Γερμανία θα εισέρχεται στην τελική ευθεία για τις εκλογές και ο κ. Σουλτς δεν έχει κρύψει ότι θα ήθελε να είναι ο υποψήφιος καγκελάριος του SPD. Την υποψηφιότητά του υποστήριξε πρόσφατα δημόσια και ο Αξελ Σέφερ, αντιπρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματος. Είναι λογικό λοιπόν ο φιλόδοξος Σουλτς να ενδιαφέρεται να χτίσει ένα ηγετικό προφίλ και η ελληνική υπόθεση φαντάζει ιδανική για κάτι τέτοιο, αφού είναι κάτι που «πουλάει» στη Γερμανία.

Σόιμπλε και Σουλτς ταυτίζονται λοιπόν λίγο πολύ στην εκτίμηση ότι το καλύτερο σενάριο για την Ελλάδα αλλά και για τους …ίδιους θα ήταν μια μετατόπιση του κ.Τσίπρα προς το κέντρο, με την απαλλαγή του από τις αριστερές …συνιστώσες και συνεργασία με κεντρώες δυνάμεις. Ετσι και ο συμβιβασμός, όπως τον εννοεί ο κ. Σόιμπλε θα ήταν εφικτός και ο κ. Σουλτς θα μπορούσε να στήσει μια ελληνική σοσιαλδημοκρατία με νέα πρόσωπα. Το γεγονός ότι ένα τέτοιο σενάριο διχοτόμησης του ΣΥΡΙΖΑ διέρρευσε προς τους Financial Times στις αρχές της εβδομάδας δεν ήταν… ατύχημα αλλά ευγενική υπόδειξη.

ΝΕΟ ΒΙΒΛΙΟ: «Λαμόγια στο χακί»


Οικονομικά «θαύματα» 
και θύματα της Χούντας
Διονύσης Ελευθεράτος

Σελ.: 336 • Σχήμα: 17 x 24
ISBN: 978-960-499-130• Τιμή: 15,90€
1η έκδοση: Μάρτιος 2015

Ένας δικτάτορας διαμένει στη βίλα του Ωνάση με την «ευγενική χορηγία»... της ΔΕΗ. Ένα «ιερό» Ταμείο αφήνει εκατοντάδες εκατομμύρια δραχμών να «αναληφθούν εις τους ουρανούς», ή μάλλον να παραληφθούν από «εθνοσωτήρες» κολλητούς. Μια αμερικανική εταιρεία καμαρώνει επειδή εισπράττει άφθονα χρήματα του ελληνικού κράτους, χωρίς να κάνει απολύτως τίποτε. Ελληνικές τράπεζες χρηματοδοτούν την «κατασκευή» τρακτέρ στη Θεσσαλονίκη, αλλά αυτά εισάγονται από την Αυστρία! Μαύρα κρέατα κατακλύζουν για δυο –και πλέον– χρόνια την αγορά. Τα θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα τετραπλασιάζονται, τα βιομηχανικά κέρδη πολλαπλασιάζονται, η φορολογία των πλοιοκτητών σχεδόν εκμηδενίζεται. Η «Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών», γράφει, όντως, ιστορία...       
  Την οικονομική, εισοδηματική και κοινωνική πολιτική της χούντας, από την «επίπλαστη ευημερία» του 1967-71 έως την πλήρη απομυθοποίηση του 1973-74, εξετάζει ο Διονύσης Ελευθεράτος στο νέο του βιβλίο. Σε αυτό «παρελαύνουν» όχι μόνο εύγλωττα στατιστικά στοιχεία, αλλά και σκάνδαλα όλων των ειδών, ιλιγγιώδη «θαλασσοδάνεια», κερδισμένοι και χαμένοι, «τζάκια» και «καμένοι». Συμβάσεις που κάνουν τη λέξη «χαριστική» να ηχεί ανεπαρκέστατη. Nομοθετήματα και εξαγγελίες που θαρρείς πως αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης της εργασιακής «τάξης πραγμάτων», την οποία γνώρισε –δεκαετίες αργότερα– η Ελλάδα των Μνημονίων.
  «Παρελαύνουν», επίσης, λόγια και γραπτά των ίδιων των κορυφαίων στελεχών του καθεστώτος. Βιτριολικές επιστολές προς τον Γ. Παπαδόπουλο, «αλληλομαχαιρώματα» και καταγγελίες, εκθέσεις της ΚΥΠ που «φακέλωνε» τους πρωταγωνιστές του ατελείωτου γλεντιού των «δανεικών κι αγύριστων» – τόσο τους δότες, όσο και τους παραλήπτες. Κι ακόμη, διενέξεις των οικονομικών «εγκεφάλων» της δικτατορίας, για το τι έφταιξε που θρυμματίστηκε το πολυδιαφημισμένο –από τους ίδιους– «θαύμα», προτού καν καταφθάσει στην Ελλάδα το μεγάλο ωστικό κύμα της διεθνούς κρίσης του 1973.    

  Μια έρευνα με έντονο άρωμα εποχής και συγκρίσεις των «αμέσως πριν» με τα «αμέσως μετά», μια διεισδυτική ματιά στα οικονομικά της δικτατορίας, με τρόπο που λαμβάνει υπόψη τις «συντεταγμένες» της σύγχρονης εποχής, αλλά και πολλούς από τους «πάγιους» ακροδεξιούς μύθους για την περίοδο εκείνη. 

To Brexit πάει κάλπες

Ενα μήνα πριν τις βρετανικές εκλογές τα προγνωστικά μοιάζουν αμφίρροπα όσο ποτέ και αυτό εξηγείται ίσως από το γεγονός ότι οι ψηφοφόροι δεν καλούνται να επιλέξουν απλά κόμμα αλλά... κοσμοθεωρία

Του ΚΩΣΤΑ ΑΡΓΥΡΟΥ

To άρθρο της γερμανικής «die Welt» μιας από τις εφημερίδες που έχουν ασχοληθεί με μεγάλη ένταση και συχνότητα με το «ελληνικό ζήτημα» έμοιαζε σχεδόν αυτοκριτικό. Σημείωνε ότι ενώ όλοι ασχολούνται εδώ και μήνες με το Grexit και τις πιθανές συνέπειές του για την Ευρώπη ένας άλλος κίνδυνος αυτός του Brexit φαντάζει πολύ πιθανός και το κόστος του για όλες τις πλευρές είναι μάλλον ανυπολόγιστο.
Σε λιγότερο από ένα μήνα, στις 7 Μαΐου, οι Βρετανοί καλούνται στις κάλπες για να εκλέξουν τα 650 μέλη του κοινοβουλίου τους. Αλλά αυτή η εκλογική μάχη δεν θα είναι σαν τις άλλες, επειδή ο συντηρητικός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον έχει συσχετίσει την συνέχιση του δκού του πολιτικού πλάνου με την απόφαση να διαπραγματευτεί μια άλλη σχέση με την ΕΕ, φτάνοντας αν χρειαστεί ακόμα και σε δημοψήφισμα το 2017 όπου θα θέσει το ζήτημα παραμονής ή όχι της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Ο μεγάλος αντίπαλός του Εντ Μίλιμπαντ από την μεριά των Εργατικών δεν συμφωνεί με αυτή την προοπτική. Συνεπώς το εκλογικό αποτέλεσμα πιθανώς θα αποτελέσει την απαρχή για μια άλλη πορεία του μεγάλου νησιού.
Ισως αυτή η κρισιμότητα της εκλογής να κάνει και τον «κυρίαρχο λαό» να μοιάζει τόσο αναποφάσιστος όπως επιβεβαιώνουν όλες οι δημοσκπήσεις μετά και την διεξαγωγή των πρώτων debate. Oι Εργατικοί που προηγούντο σταθερά τα τελευταία χρόνια στις δημοσκοπήσεις φαίνεται να έχουν απωλέσει αυτό το καθαρό προβάδισμα, κάτι που σχετίζεται ίσως και με την στροφή των Συντηρητικών σε πιο «ευρωκριτικές» θέσεις. Μια στροφή που έκοψη το ρεύμα του UKIP του ευρωφοβικού κόμματος Ανεξαρτησίας του Νάιτζελ Φάρατζ. Ο οποίος από τη μεριά του για να ανακέμψει εμφανίστηκε στις τελευταίες δημόσιες αντιπαραθέσεις ακόμα πιο επιθετικός. Στην κοσμοθεωρία του Φάρατζ για όλα λίγο έως πολύ ευθύνονται οι μετανάστες και αυτούς θα πρέπει να σταματήσει να δέχεται η Βρετανία. Και ο Κάμερον φαίνεται ότι εδώ και μήνες έχει υιοθετήσει αυτή τη θεωρία.
Αν λοιπόν ο σημερινός πρωθυουργός κερδίσει τις εκλογές τότε όλοι οι αναλυτές προβλέπουν δύο πολύ νευρικά χρόνια ενόψει του δημοψηφίσματος, το οποίο και έχει υποσχεθεί για το 2017. Και νευρικά στο City του Λονδίνου που παραμένει σταθερά το μεγαλύτερο κέντρο συναλλαγών με ευρώ αν και η χώρα δεν ανήκει στην Ευρωζώνη σημαίνουν πρακτικά απώλειες πολλών δισεκατομυρίων. Κάποιες τράπεζες ή αναλυτές έχουν προσπαθήσει να υπολογίσουν σε νούμερα αυτές τις απώλειες με βάση διάφορα μοντέλα. Ακόμα και το μάλλον κριτικά στεκούμενο απέναντι στην ΕΕ think tank «Open Europe» μιλούσε για 56 δισ. Αγνωστο είναι φυσικά το κόστος που θα προκαλούσε μια μακρά περίοδος αναδιαπραγμάτευσης της σχέσης με την ΕΕ. Για περίοδο παρατεταμένης ανασφάλειας μιλούν οι κορυφαίοι τραπεζίτες στο City, τουλάχιστον αυτοί που δεν έχουν αντιευρωπαϊκές ιδεοληψίες και κοιτάνε μόνο τις... δουλειές τους.
Αυτό που προκαλεί όμως εντύπωση είναι ότι ουσιαστικά ο Κάμερον είναι ο πιο πιστός σύμμαχος της πολιτικής της δημοσιονομικής προσαρμογής που ευαγγελίζεται εδώ και χρόνια και η Ανγκέλα Μέρκελ. Και στις μέχρι τώρα προεκλογικές του εμφανίσεις αυτή την πολιτική υποστηρίζει και ζητά άλλη μια διετία για να τη δει και αυτός αλλά κυρίως οι συμπατριώτες του να αποδίδει καρπούς. Γιατί λοιπόν να χάσει η Ανγκέλα Μέρκελ και ο Βόλγκανγκ Σόιμπλε τον πιο πιστό του σύμμαχο στην Ευρώπη; Η αλήθεια είναι ότι στο Βερολίνο δείχνουν να ανησυχούν πολύ περισσότερο από ότι σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για την πιθανότητα ενός Brexit. Και ίσως ακριβώς εκεί να ποντάρουν και οι Βρετανοί συντηρητικοί. Από τη μεριά τους οι Γερμανοί θεωρούν πως σε μεγάλο βαθμό όσα ακούγονται τα τελευταία χρόνια είναι για εσωτερική χρήση. Η Βρετανία έχει ανάγκη τη συμμετοχή της στην ελεύθερη αγορά της Ευρώπης. Κάτι το οποίο ομολογούσε ακόμα και η Μάργκαρετ Θάτσερ που δεν έχει περάσει στην ιστορία απαραίτητα ως καμιά μεγάλη οραματίστρια του κοινού ευρωπαϊκού μέλλοντος...


Τετάρτη, 8 Απριλίου 2015

Τι θέλει ο κύριος Σουλτς;

Του Κώστα Αργυρού

Ο Μάρτιν Σουλτς ονειρεύεται να γίνει καγκελάριος. Το 2017. Τότε που η Γερμανία θα έχει εκλογές και ο ίδιος θα πρέπει βάσει της πολιτικής συμφωνίας με τους Χριστιανοδημοκράτες να έχει παραδώσει την προεδρία του Ευρωκοινοβουλίου και προφανώς δεν θα έχει καμιά όρεξη να ασχοληθεί με το ψάρεμα ή τέλως πάντων να παραμείνει απλός ευρωβουλευτής.
Βεβαίως ο καθένας μπορεί να ονειρεύεται ότι θέλει. Αλλωστε το κόμμα του, το SPD αυτή τη στιγμή έχει για βιτρίνα δύο πολιτικούς, που είναι τόσο ανιαροί και προβλέψιμοι, όσο ο θείος που ξέρεις ότι σε κάθε οικογενειακή συγκέντρωση θα πει «εγώ θα κάτσω με τη νεολαία». Γι αυτό και το κόμμα τους δε μπορεί να ξεκολλήσει από ποσοστά μεταξύ 20 και 25%. Είναι λογικό λοιπόν ο κ.Σουλτς με την ευφράδεια και τις διεθνείς του γνωριμίες να θεωρείται από κάποιους ως το «παιδί θαύμα», που μπορεί παίρνοντας το χρίσμα του υποψηφίου καγκελάριου της σοσιαλδημοκρατίας να αλλάξει τα δεδομένα.
Το πρόβλημα δεν είναι οι φιλοδοξίες του κυρίου Σουλτς. Το πρόβλημα είναι ότι εδώ και πολλούς μήνες ουσιαστικά έχει πάψει να λειτουργεί ως εκπρόσωπος του κοινοβουλίου και ακολουθεί μια καθαρά προσωπική ατζέντα. Παρεμβαίνει στις πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα απροκάλυπτα ως μεσάζων γερμανικών ενδιαφερόντων, μιλώντας επί παντός επιστητού, διεκδικώντας το δικαίωμα που αυθαίρεται απονέμει στον εαυτό του ο κάθε πολιτικός μαϊντανός, που θέλει να ζωγραφίσει ένα όμορφο προφίλ με πινελιές, που ταιριάζουν στις σελίδες της Bild Zeitung.
Μεταξύ των άλλων ο κ. Σουλτς έχει υποδείξει ποιά κυβέρνηση θα ήθελε για την Ελλάδα, με ποιούς εταίρους, ποιά στάση θα έπρεπε να έχει ακολουθήσει η κυβέρνηση της Αθήνας απέναντι στις συνομιλίες, έχει καταδικάσει κάθε ελληνική αναφορά απέναντι στις γερμανικές επανορθώσεις και τελευταία εξέφρασε και την διαφωνία του με το ταξίδι του Ελληνα πρωθυπουργού στη Μόσχα. Ολα αυτά τα κάνει συστηματικά, σχεδόν σε καθημερινή βάση και συνήθως χωρίς να τον έχει ρωτήσει κανείς. Γιατί συνήθως όταν τον συναντούν οι άμεσα ενδιαφερόμενοι λέει... άλλα.
Είναι πασιφανές ότι ο φιλόδοξος σοσιαλδημοκράτης έχει εκτιμήσει ότι μπορεί να χτίσει μια καριέρα πάνω στο ελληνικό ζήτημα, το οποίο πληρεί όλες τις προϋποθέσεις που αναφέρουν τα εγχειρίδια επικοινωνίας για να καταστεί ένα θέμα εύπεπτο και δημοφιλές για τα ΜΜΕ: υπερβολή, επανάληψη, δραματοποίηση.
Γεννιέται επίσης η υποψία ότι ο κ. Σουλτς κατά κάποιο τρόπο θέλει να πάρει τη ρεβάνς από τον Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, από τον οποίο ηττήθηκε στις ευρωεκλογές και ο οποίος έχει δείξει μια διαφοροποίηση από τη σκληρή γερμανική γραμμή απέναντι στην Αθήνα.
Η ουσία όμως είναι ότι ο κ. Σουλτς λειτουργεί ουσιαστικά εξωθεσμικά. Οι τοποθετήσεις του δεν σημαίνει ότι εκφράζουν πάντα «το σώμα», το οποίο εκπροσωπεί. Αυτό δεν έχει συμβεί μόνο στην περίπτωση της Ελλάδας. Εκμεταλλεύεται το αξίωμά του για να φυτρώνει εκεί που δεν τον σπέρνουν, δίνει πάσες στα γερμανικά μέσα για να εξακοντίσουν βέλη εναντίον της ελληνικής πλευράς, ανακατεύει ζητήματα που είναι από τη φύση τους εύφλεκτα, προσπαθεί να προκαταλάβει γεγονότα και αποφάσεις.

Δυστυχώς ο πολιτικός, που κάποιοι έλπιζαν τέτοια εποχή πέρσι να σηκώσει τη σημαία για μια άλλη πολιτική στην Ευρώπη έχει μετατραπεί όχι σε παράγοντα λύσης, αλλά σε μέρος του προβλήματος, που ακούει στο όνομα άτεγκτη συντηρητική γραφειοκρατία που προσπαθεί να κρατήσει την Ευρώπη αιχμάλωτη γερμανικών ιδεοληψιών. Αυτά τα λιμάζοντα νερά ο κ.Σουλτς τα θεωρεί, όπως όλα δείχνουν πολύ πιο βολικά για να υλοποιήσει τις υπέρμετρες προσωπικές του φιλοδοξίες. Κι αν δεν τα καταφέρει να γίνει καγκελάριος, να εμφανιστεί τουλάχιστον ως ο «διασώστης» μιας παρακμάζουσας ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας. 

Παρασκευή, 3 Απριλίου 2015

Λογιστικός έλεγχος στα ...ιρλανδικά

Η επιτροπή του κοινοβουλίου στο Δουβλίνο έχει ξεκινήσει τη διαδικασία εξέτασης της τραπεζικής κρίσης, καλώντας πολιτικούς, τραπεζίτες αλλά και δημοσιογράφους να καταθέσουν, αναζητώντας την απάντηση στο ερώτημα «πού πήγαν τα λεφτά;»

Του ΚΩΣΤΑ ΑΡΓΥΡΟΥ, από την «Επένδυση»

Η Ιρλανδία παρουσιάζεται συνήθως σαν το καλό παιδί της κρίσης στην Ευρωζώνη, που ακολούθησε πιστά τις εντολές της Τρόικα από το Νοέμβριο του 2011 και μετά και μπόρεσε να ξαναβγεί στις αγορές. Η θεωρία αυτή είναι χρήζει διευκρινίσεων, αν υπολογίσει κανείς την μεγάλη αιμορραγία ανθρώπινου δυναμικού, που είχε σαν αποτέλεσμα να πέσουν τεχνητά οι δείκτες της ανεργίας, αλλά και τις διαφορετικές αιτίες της κρίσης, που οφειλόταν εκεί σε μια μεγάλη τραπεζική-κτηματομεσιτική φούσκα. Οι μέσοι Ιρλανδοί έχουν επίσης υποστεί τεράτιες απώλειες στο βιοτικό τους επίπεδο και κάθε άλλο παρά ενθουσιασμένοι είναι με την υποταγή των κυβερνήσεων τους στις αγορές, ενώ το δημόσιο χρέος έχει τροιπλασιαστεί.
Πάνω από όλα όμως φαίνεται ότι στην Ιρλανδία είναι ισχυρό το αίτημα να ερευνηθούν σε βάθος τα αίτια της κρίσης και να αποδωθούν ευθύνες σε εκείνους που την προκάλεσαν. Αλλωστε η διάσωση των τρπαεζών της χώρας υπολογίζεται ότι κόστισε περίπου 64 δισεκατομμύρια ευρώ. Λογικό να ρωτούν λοιπόν οι βουλευτές «πού πήγαν τα λεφτά;» Δείγμα αυτής της διάθεσης ήταν η απόφαση της ιρλανδικής βουλής να συστήσει μια Επιτροπή Ελέγχου της Τραπεζικής Κρίσης (Committee of Inquiry into the Banking Crisis). Στην επιτροπή αυτή έχουν κληθεί να καταθέσουν πολιτικοί, οικονομολόγοι, τραπεζίτες αλλά και εκπρόσωποι των μέσων ενημέρωσης. Η πρόθεση του προεδρείου ήταν μάλιστα η έρευνα να αποκτήσει διεθνή χαρακτήρα. Ετσι μεταξύ άλλων έχουν κληθεί να καταθέσουν ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, όταν ξέσπασε η κρίση από τα τέλη του 2008, Ζαν Κλοντ Τρισέ αλλά και ο σημερινός Μάριο Ντράγκι. Ο πρώτος έχει δηλώσει έτοιμος να ταξιδέψει υπό όρους γι' αυτό το λόγο στο Δουβλίνο, ο δεύτερος το έχει αρνηθεί, κάτι που έχει προκαλέσει αρκετές αντιδράσεις από μέλη της Επιτροπής, αφού ο κύριος Ντράγκι έχει εμφανιστεί και μιλήσει σε επιτροπή νομισματικών υποθέσεων του γερμανικού κοινοβουλίου, ενώ έχει δηλώσει ότι θα κάνει το ίδιο και στο κοινοβούλιο της πατρίδας του. Πάντως η ΕΚΤ έχει δηλώσει πρόθυμη να βοηθήσει με στοιχεία και τεχνικές λεπτομέρειες την εξεταστική στο Δουβλίνο, καθώς και με «ανταλλαγή απόψεων» σε ζητήματα που αφορούν την εντολή της.
Mε ενδιαφέρον αναμένονται φυσικά και οι καταθέσεις πολιτικών, όπως του πρώην πρωθυπουργού Μπέρτι Αχερν, από το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα Φιάνα Φάιλ, ο οποίος είχε παραιτηθεί το 2008 εξαιτίας ενός σκανδάλου αλλά και του διαδόχου του Μπράιαν Κόουεν, ο οποίος υπέστη δεινή ήττα στις εκλογές του 2011 εξαιτίας και της κρίσης. O κ.Κόουεν έχει πάντως δηλώσει ότι εταιρείες που συμβούλευαν την κυβέρνησή του είχαν υπολογίσει το κόστος ενός ατυχήματος για τις τράπεζες σε κάτι παραπάνω από 10 δισ. και όχι στα 64. Η Ιρλανδία χρειάστηκε τελικά στήριξη ύψους 90 δισ.
Να σημειωθεί ότι η Τράπεζα της Ιρλανδίας έχει αποστείλει πάνω από 6.000 φακέλους προς την εξεταστική επιτροπή. Οπως δήλωσε ο εκτελεστικός της πρόεδρος Ρίτσι Μπούτσερ «δεν αποκρύψαμε τίποτα αφού θέλουμε να συμβάλουμε εποικοδομητικά στις έρευνες». Ο κύριος Μπούτσερ όπως και προκάτοχοι του θα καταθέσουν επίσης στην επιτροπή, οι εργασίες της οποίας πάντως θα κρατήσουν για μήνες.

Κλειδί ο ρόλος του Τύπου
Μια από τις πτυχές που έχει κληθεί να ερευνήσει η εξεταστική αφορά το ρόλο των μέσων ενημέρωσης της Ιρλανδίας πριν και κατά τη διάρκεια της κρίσης. Στελέχη της δημόσιας τηλεόρασης αλλά και των μεγάλων εφημερίδων Irish Times και Irish Independent έχουν ήδη κληθεί και θα κληθούν να καταθέσουν για το ρόλο τους.
Εντυπωσιακή ήταν πάντως η σχετική κατάθεση του Χάρρυ Μπράουν από το Ινστιτούτο Τεχνολογίας του Δουβλίνου (DIT) ο οποίος αναφέρθηκε στην συμβολή που είχε ο Τύπος έντυπος και ηλεκτρονικός στο ξεχείλωμα της κτηματομεσιτικής φούσκας. Το μήνυμα που περνούσε μέσα από τα ΜΜΕ τα χρυσά χρόνια, τότε που όλοι μιλούσαν για τον κέλτικο τίγρη ήταν ότι «πρέπει να σκέφτεται κανείς πώς θα ανέβει ακόμα πιο ψηλά στην κοινωνική κλίμακα. Πώς θα αποκτήσει μεγαλύτερο σπίτι, πώς θα το διακοσμήσει ή πώς θα αποκτήσει κάποιο εξοχικό». Ο πρώην δημοσιογράφος των Irish Times αναφέρθηκε και στη στενή σχέση Τύπου και τραπεζών αλλά και κατασκευαστικών εταιρειών, την οποία ευνοεί και το καθεστώς συγκέντρωσης του Τύπου στη χώρα. Με μια δόση σαρκασμού μάλιστα ο Μπράουν τόνισε ότι εδώ δε μπορεί να γίνεται λόγος για «σύγκρουση συμφερόντων αλλά μάλλον για σύγκλιση συμφερόντων μεταξύ των συγκροτημάτων των ΜΜΕ και τους κατασκευαστές και τους χρηματοδότες τους» οι οποίοι από κοινού κερδοσκοπούσαν αξιοποιώντας τη φούσκα.
Ο καθηγητής Ζουλιέν Μερσίλ εξέφρασε ανάλογη άποψη λέγοντας μάλιστα με γλαφυρό τρόπο ότι «πολλοί δημοσιογράφοι λειτούργησαν σαν cheerleaders του κτηματομεσιτικού τομέα». Η σχέση αυτή και τα αλληλοσυνδεδεμένα συμφέροντα ήταν που δεν επέτρεψαν στον τύπο να ασκήσει το καθήκον του ελεγκτή αυτών των καταστάσεων. Τα ΜΜΕ έβγαζαν χρήματα από την εκτόξευση των διαφημίσεων από το χώρο των κατασκευών ενώ και κάποιες μεγάλες εφημερίδες έστησαν ολόκληρες ιστοσελίδες με άξονα αυτόν τον τομέα.

Αυτός ήταν και ο λόγος που πολλοί δημοσιογράφοι «αγνόησαν» τις δυσοίωνες προβλέψεις για το σκάσιμο της φούσκας. Το κλίμα άλλαξε φυσικά όταν ξεκίνησε η κρίση και κανείς δε μπορούσε να κάνει ότι δεν την βλέπει. Αξιοπρόσεκτη ήταν όμως και η στάση των μεγάλων μέσων στην παρουσίαση της τραπεζικής κρίσης όπου επίσης επέδειξαν μια ομοιομορφία που είχε κοινό παρονομαστή την κινδυνολογία. Εκφράσεις όπως «κατακλυσμός», «συντέλεια του κόσμου» και «αποκάλυψη» έγιναν πλέον κοινός τόπος ενώ από ένα σημείο και μετά με εντυπωσιακό τρόπο υιοθετήθηκε από το σύνολο σχεδόν του Τύπου η φρασεολογία και επιχειρηματολογία στήριξης της λιτότητας. «Μετά το κραχ τα ΜΜΕ παρουσίασαν με ένα ιδαίτερα ευνοϊκό τρόπο τις κυβερνητικές επιλογές αντιμετώπισης της κρίσης, ταυτιζόμενες με τις απόψεις συγκεκριμένων ελίτ, εγχώριων και ξένων» οι οποίες από την πρώτη στιγμή παρουσίασαν τη λιτότητα ως τη μοναδική σωτηρία.