Δευτέρα, 22 Δεκεμβρίου 2014

Η Χορωδία της μνημονιακής ηθικής

Του Κώστα Αργυρού

Φέτος την Πρωτοχρονιά θα απολαύσουμε δύο μεγάλα μουσικά γεγονότα. Την παραδοσιακή συναυλία της Φιλαρμονικής της Βιέννης, από το “Σπίτι των φίλων της μουσικής” και την πρωτότυπη παράσταση από την Χορωδία της Ηθικής ένα νέο και ανοικτό σχήμα, από τον “Οίκο των φίλων του μνημονίου”. Την ώρα, που και οι τελευταίες ψευδαισθήσεις για την επιτυχία του προγράμματος “προσαρμογής”, που έχουν στο μεταξύ “αποκληρώσει” οι ίδιοι οι γονείς του κορυφώνονται διεθνώς (βλέπε δηλώσεις στελεχών ΔΝΤ), εδώ στην Ελλάδα συστάθηκε με συνοπτικές διαδικασίες αυτή η ετερόκλητη χορωδία, που πραγματικά μπορείς να την πεις και “των χρωμάτων”, αφού συγκεντρώνει μοναδικά ταλέντα από πολλούς και διάφορους χώρους. Το τραγούδι της πιο μονότονο και από τις διαφημίσεις των Jambo (αυτά τουλάχιστον έχουν και παραλλαγές): “χωρίς το μνημόνιο δεν πάμε πουθενά”.
Μερικά μόνο ενδεικτικά παραδείγματα για να φρεσκάρουμε τη μνήμη:
Πρώην υπουργοί και βουλευτές του δικομματισμού, που τους ξέβρασε η πολιτική την οποία ταλαιπώρησαν επί σειρά ετών, αλλά συνεχίζουν να σχολιάζουν τα πάντα.
Διαφημιστές του lifestyle, που απέκτησαν χλιδή και δόξα, αφού μας κατακρεούργησαν τον εγκέφαλο επί δεκαετίες με τις διαρκώς ανανεούμενες “εφευρέσεις” τους.
Δημοσιογράφοι”, που έχτισαν καριέρες χάρις στην “υποκλιτική” τους ικανότητα μπροστά στην εξουσία ή χάρις στην παράδοση του νεοέλληνα “Θεού” που ακολουθεί το σίγουρο επάγγελμα του μπαμπά.
Τηλεστάρ, που τελειοποίησαν την ευκαμψία του “ανθρώπου χωρίς ιδιότητες” ή του “κοριτσιού-λάστιχο” και βρίσκονταν πάντα στην σωστή πλευρά τη σωστή στιγμή.
Συμβουλάτορες-Επικοινωνιολόγοι, που χαριεντίζονταν με πρωθυπουργούς και πολυεκατομμυριούχους διαπλεκόμενους επιχειρηματίες ταυτόχρονα.
Καθηγητές, που εκμεταλλεύτηκαν την “πασοκίλα” στο χώρο της Παιδείας και απέκτησαν έδρες, θαυμάστριες και κύρος.
Μεγαλοδικηγόροι, που ξέπλυναν ότι χειρότερο υπήρχε στην ελληνική κοινωνία, έχοντας πάντα πρόσφορο τηλεοπτικό βήμα να εξηγήσουν το γιατί.
Συγγραφείς και διανοούμενοι” που αναρριχήθηκαν και ανακηρύχτηκαν μαϊντανοί-θεματοφύλακες της συνείδησης του έθνους, επειδή είπαν δύο εξυπνάδες που “ξέφευγαν” από τα τετριμμένα σε κάποιο κανάλι, κάποια βραδιά με υψηλή τηλεθέαση .
Ολα αυτά τα “ταλέντα”, που φυσικά δεν θίχτηκαν καθόλου ή ελάχιστα από τη συνταγή αντιμετώπισης της κρίσης ανακάλυψαν ξαφνικά την ομορφιά του ενάρετου βίου... για τους άλλους. Και έστησαν στα γρήγορα τη χορωδία, που λέγαμε για να μας ψέλνουν κάθε τόσο την ανάγκη να τα αλλάξουμε όλα, να κάνουμε μεταρρυθμίσεις, να ξεχάσουμε την ψεύτικη ευμάρεια, ναι να κάνουμε το μνημόνιο ευαγγέλιο.
Θα μπορούσα να δεχτώ την καλή πρόθεση τους και να την εκλάβω και σαν ένα είδος προσωπικής μετάνοιας. Ελα όμως που κανείς από αυτούς δεν έδειξε όλα αυτά τα χρόνια πρόθυμος να αλλάξει ζωή. Και ούτε τώρα δείχνει φυσικά. Εντάξει μπορεί να έχουν ρίξει λίγο το “κασέ” τους, αλλά την ίδια αλλαζονεία δείχνουν, με τον ίδιο τρόπο κινούνται, τις ίδιες παρέες κάνουν, τις ίδιες μεθόδους χρησιμοποιούν.
Σε κάποιες περιπτώσεις μάλιστα όλοι αυτοί οι οπαδοί της επανεκκίνησης (restart) μας καλούν συχνά να μην “χαλάμε το κλίμα” ξύνοντας πληγές (σκάνδαλα και αρπαχτές εννοούν) του παρελθόντος. Αυτό συμβαίνει συνήθως, όταν τους απευθύνει κάποιος αφελής πολίτης το απλό ερώτημα: “Κι εσύ που ήσουν και τι έκανες όλα αυτά τα χρόνια;”. Οι πιο θρασείς φτάνουν μάλιστα να πουν “εγώ τα έλεγα αλλά κανείς δε με άκουγε”. Μερικές φορές φτάνεις να αναρωτιέσαι πώς γίνεται όλοι αυτοί οι “διαμορφωτές της κοινής γνώμης” να τα έλεγαν και πάλι όλοι να μην τα άκουγαν.
Εχουν βεβαίως και φιλόξενο βήμα να ηθικολογούν αλλά και εμπειρία δεκαετιών από σκηνική παρουσία. Εκεί που υστερούν είναι στη μελωδία. Γιατί είναι πραγματικά κακόηχη και προκλητική αυτή η τρομο-χορωδία για τους άνεργους επιστήμονες, την υπάλληλο γραφείου των 350 ευρώ, τους κατασυκοφαντημένους υπαλλήλους, τη γιαγιά, που δεν έχει να δώσει χαρτζιλίκι στα εγγόνια για τα κάλαντα. Είναι κακόγουστο, αυτοί που κάθονται ακόμα πάνω στα κεκτημένα και που δεν πειράχτηκαν καθόλου από τα μνημόνια να δαιμονοποιούν ως “λαϊκίζοντες” αυτούς, που έχουν χάσει σχεδόν τα πάντα και βλέπουν ότι τίποτα δεν αλλάζει επί της ουσίας. Αλλά βεβαίως όταν η “προσαρμογή” δεν σε αγγίζει γιατί να μην ξιφουλκείς εναντίον του “απροσάρμοστου λαουτζίκου”;
Θα υπήρχε βεβαίως μια περίπτωση να μας πείσουν για την αγνότητα των προθέσεων τους για την αλήθεια της μετανοίας τους, οι υμνητές των μνημονίων, αλλά μάλλον δεν “παίζει”.
Να μηδενίζαμε δηλαδή το κοντέρ, να τα “μοιράζαμε” πάλι από την αρχή όλα αυτά που “έβγαλαν” στα χρόνια της “πλαστής χλιδής”, αξιώματα, χρήμα, βίλες, σκάφη, τζιπ, καταθέσεις στο εξωτερικό, επιχειρήσεις, off shore και όλα τα παρελκόμενα. Πώς κάνεις στη Monopoly αν το παιχνίδι έχει κολλήσει; Τα μοιράζεις όλα από την αρχή και ξαναρχίζεις το παιχνίδι. Τη δόξα και τη φήμη δεν μπορούμε να τους την πάρουμε πίσω, αλλά ας την κρατήσουν ως δικαίωση των... σοφών προειδοποιήσεων τους. Γιατί είναι μάλλον απίθανο να τα απέκτησαν όλα αυτά, που δεν έχουν καμιά διάθεση να μοιραστούν, με τόσο αξιοκρατικό, ηθικό, “μνημονιακό” τρόπο, όλοι αυτοί που κατακεραυνώνουν την πλαστή ευμάρεια, τις στρεβλώσεις του παρελθόντος και όλα τα “ελληνικά κουσούρια” γενικώς.
Ας έδιναν λοιπόν το παράδειγμα για να ξαναμοιραστούν πράγματι τα “χαρτιά”. Ετσι θα είχαν και το πιο ακλόνητο επιχείρημα, που θα μας έκανε να τα υπογράφαμε όλοι μαζί τα μνημόνια της ηθικής και της αξιοκρατίας, που τόσο τους έχουν συγκινήσει... Αλλά είπαμε, τέτοια εξέλιξη δεν φαίνεται να “παίζει”.
Γιατί έτσι ήταν πάντα και έτσι θα είναι, όπως έλεγε και ο Μπρεχτ:
Αυτοί που αρπάνε το φαΐ απ’ το τραπέζι
Κηρύχνουν τη λιτότητα
Αυτοί που παίρνουν όλα τα δοσήματα
Ζητάνε θυσίες
Οι χορτάτοι μιλάνε στους πεινασμένους
Για τις μεγάλες εποχές που θα’ρθουν
Αυτοί που τη χώρα σέρνουνε στην άβυσσο
Λεν πως η τέχνη να κυβερνάς το λαό
Είναι πολύ δύσκολη για τους ανθρώπους του λαού”



Σάββατο, 20 Δεκεμβρίου 2014

Ανταγωνιστές στην κτηνωδία...

Η σφαγή της Πεσαβάρ δεν είναι άσχετη με τα “κατορθώματα” του Ισλαμικού Στρατού σε Συρία και Ιράκ και θυμίζει τα λάθη της κυβέρνησης του Πακιστάν αλλά και της Δύσης στην αντιμετώπιση των Ταλιμπάν.

Του ΚΩΣΤΑ ΑΡΓΥΡΟΥ, από την "Επένδυση"

Μάθημα “πρώτων βοηθειών” έκαναν σε μια από τις τάξεις του σχολείου της Πεσαβάρ...
«Είναι μια αηδιαστική και δειλή πράξη». Η Μαλάλα Γιουσαφσάι, η νεαρή Πακιστανή μαθήτρια, που το 2012 γλύτωσε ως εκ θαύματος από την επίθεση των Ταλιμπάν και φέτος τιμήθηκε με το βραβείο Νομπέλ ειρήνης δεν χρειάστηκε πολλά λόγια για να σχολιάσει το γεγονός. Η επίθεση των Πακιστανών Ταλιμπάν στο σχολείο της Πεσαβάρ την περασμένη Τρίτη ήταν πραγματικά κτηνώδης. Αυτή τη φορά τα μικρά παιδιά και οι έφηβοι δεν ήταν “παράπλευρες απώλειες” κάποιου ακόμα πολέμου. Δεν ήταν θύματα μιας κατάστασης ομηρίας που είχε κάποιον άλλο στόχο. Ηταν αυτά τα ίδια ο στόχος.
Πολλά έχουν γραφτεί από εκείνη τη στιγμή για τις εσωτερικές έριδες των Ταλιμπάν, για την καταδίκη της συγκεκριμένης πράξης ακόμα και από τους Αφγανούς ομοϊδεάτες τους. Στην πλειοψηφία του ο δυτικός τύπος συμφωνεί, ότι ένα από τα λάθη της ίδιας της κυβέρνησης στο Ισλαμαμπάντ, αλλά και κάποιων ξένων συμβούλων της ήταν να πιστέψει ότι υπάρχουν και “καλοί” ή αλλιώς μετριοπαθείς Ταλιμπάν, που απλά θέλουν να αποτρέψουν την επιβολή του δυτικού τρόπου ζωής στη χώρα. Μάλιστα κάποιοι πολιτικοί της χώρας πίστεψαν ότι θα μπορούσαν να εκμεταλλευτούν τις έριδες μέσα στις τάξεις της οργάνωσης για να μπορέσουν να την καταπολεμήσουν πιο αποτελεσματικά.
Το λάθος αυτό αποδείχτηκε για μια ακόμα φορά μοιραίο, όπως πάμπολλες φορές έχει αποδειχτεί και στο παρελθόν, από την εποχή ακόμα που για τη Δύση οι ταλιμπάν ήταν υποτίθεται οι “μαχητές της ελευθερίας”.
Είναι προφανές ότι μέσα στις τάξεις τους έχει επικρατήσει πλέον η λογική των πιο φανατικών εξτρεμιστών, που δείχνουν να έχουν μπει σε μια λογική ανταγωνισμού με τον Ισλαμικό Στρατό και τα “κατορθώματά” του στη Συρία και στο Ιράκ. “Τα αδέρφια μας κατακτούν ολόκληρες χώρες και πολεμούν τους άπιστους. Εμείς τι κάνουμε; Κρυβόμαστε στα βουνά και δεν προχωράμε βήμα” έλεγε προ ημερών σε γερμανική εφημερίδα ένας από τους οπλαρχηγούς της περιοχής κοντά στην Πεσαβάρ.
Ο στρατός του Πακιστάν απάντησε προς το παρόν με αεροπορικούς βομβαρδισμούς στα προπύργια της οργάνωσης Tehrik-e-Taliban Pakistan (TTP) η οποία και θεωρείται υπεύθυνη για την βάρβαρη σφαγή. Ομως είναι σαφές ότι με μεμονωμένες πολεμικές επιχειρήσεις το πρόβλημα δεν θα λυθεί ποτέ. Χρειάζεται και η πολιτική αντιμετώπισή του. Τα γεγονότα της περασμένης Τρίτης διέψευσαν άλλωστε τις κατά καιρούς δηλώσεις του αρχηγού του πακιστανικού στρατού Ραχέλ Σαρίφ, που επέμενε ότι έχει καταφέρει σημαντικά πλήγματα εναντίον της TTP, που θα περιορίσουν τις δυνατότητες δράσης τους. Ούτε φυσικά η επαναφορά της θανατικής ποινής για πράξεις τρομοκρατίας που ανακοίνωσε την Τετάρτη ο πρωθυπουργός Ναουάζ Σαρίφ θα τους αποθαρρύνει στο μέλλον από τέτοιες πράξεις.

Διχασμένοι αλλά αδίστακτοι
Οι Ταλιμπάν στο Πακιστάν είναι διχασμένοι. Από το 2007 υποτίθεται ότι έχουν συνενωθεί περίπου 30 διαφορετικές ομάδες υπό την σκέπη της οργάνωσης Tehrik-e-Taliban (TTP). Η οργάνωση έχασε πάντως κάποιους από τους “στρατηγούς” στα πεδία των μαχών και σήμερα επικεφαλής της θεωρείται ο σχετικά “αδύναμος” Μουλάχ Φαζλουλάχ. Κάποιοι κουρασμένοι από τις πολυετείς μάχες τάσσονται υπέρ της περιχαράκωσής τους σε μια συγκεκριμένη περιοχή στο Δυτικό Πακιστάν, όπου θα εφάρμοζαν το νόμο της Σαρία. Οι πιο σκληροπυρηνικοί πάντως, οι οποίοι και επηρεάζουν όπως φαίνεται το Μαζλουλάχ επιμένουν ότι στόχος τους είναι η “εφαρμογή του νόμου του Αλλάχ σε ολόκληρη τη χώρα”. Η μεγάλη τους διαφορά σε σχέση με τους “συναγωνιστές” τους στο γειτονικό Αφγανιστάν είναι ότι δεν πολεμούν μόνο τους “απίστους” αλλά στρέφουν τα όπλα τους και εναντίον μουσουλμάνων. Οι πληροφορίες λένε ότι οι ένοπλοι μαχητές του Ισλαμικού Στρατού λειτουργούν πλέον ως πρότυπο για πολλούς νέους Πακιστανούς ταλιμπάν, μερικοί μάλιστα από τους οποιους έχουν ήδη στρατολογηθεί από τον IS.

Τι εστί PEGIDA
Γεγονότα, όπως αυτά της Πεσαβάρ φουσκώνουν τα πανιά αντιισλαμικών κινημάτων στην Ευρώπη, σαν το “Pegida” στη Γερμανία, που ξεφύτρωσε από το πουθενά και προχωρά σε διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα με αποκορύφωμα, αυτή που έγινε στη Δρέσδη την περασμένη Δευτέρα. Οι αυτοχαρακτηριζόμενοι «Ευρωπαίοι πατριώτες κατά του εξισλαμισμού της Εσπερίας» κατάφεραν να κινητοποιήσουν 15.000 πολίτες στους δρόμους της πρωτεύουσας της Σαξονίας, παρά τις επικριτικές δηλώσεις εκπροσώπων της γερμανικής πολιτικής.

Πότε είναι πρόωρες οι εκλογές;

Του Κώστα Αργυρού, από το news247

Αφήνω στην άκρη το πολύ παράξενο εύρημα των δημοσκοπήσεων, που λέει ότι περίπου ...οκτώμιση στους δέκα Ελληνες πιστεύουν ότι η χώρα πηγαίνει σε λάθος κατεύθυνση, αλλά οι έξι στους δέκα δεν θέλουν εκλογές. Προφανώς οι αγέρωχοι και αδούλωτοι πολίτες αυτής της χώρας, απλά περιμένουν το έναυσμα για μια επανάσταση, που θα μας αλλάξει ρότα ή την έλευση ενός από “μηχανής Θεού”, αφού δεν πιστεύουν στις ανατροπές μέσω της εκλογικής διαδικασίας.
Αναρωτιέμαι όμως με κάποιους, που υστερικά κραυγάζουν ότι οι “πρόωρες εκλογές” θα είναι καταστροφικές για τη χώρα. Οπου “πρόωρες εκλογές” αποκαλούνται αυτές του Φεβρουαρίου αλλά όχι εκείνες του Σεπτεμβρίου. Εντάξει οι κυβερνητικοί βουλευτές, που βλέπουν ότι μάλλον θα χαθεί το μπόνους των 50 εδρών, άρα τα έδρανα θα ...λιγοστέψουν, και οι υπουργοί, που σκέφτονται πόσο άδεια και ανούσια θα είναι η ζωή μετά την... καρέκλα, έχουν κάθε λόγο να ανησυχούν. Ομως κάποιοι άλλοι βουλευτές, που υποτίθεται ότι δεν συμφωνούν με την πολιτική της κυβέρνησης, ειδικά αυτή στον τομέα της οικονομίας, τι άλλη αγωνία μπορεί να έχουν πέραν της διατήρησης της έδρας τους και των προνομίων τους και φωνασκούν στα ραδιόφωνα; Η Δημοκρατία στην υπηρεσία της μπακαλικής: “Αφήστε με να μείνω έστω μερικούς μήνες ακόμα στη Βουλή...”
Δηλαδή αν οι εκλογές γίνουν τον ερχόμενο Σεπτέμβριο ή Οκτώβριο δεν θα είναι πρόωρες; Δεν θα ασχολείται από τώρα ήδη η κυβέρνηση με αυτές; Θα είναι ισχυρή και απερίσπαστη για να διαπραγματευτεί καλύτερα από ότι μέχρι τώρα; Το παράδειγμα του περασμένου χρόνου είναι ενδεικτικό. Από τις αρχές του 2014 οι “εγκέφαλοι-πομποί” και οι δημοσιογραφικοί “αναμεταδότες” των θεωριών του Μεγάρου Μαξίμου το μόνο στο οποίο αναφέρονταν ήταν οι “δυσκολίες της προεδρικής εκλογής” και το ενδεχόμενο των πρόωρων εκλογών που μπλοκάρουν τα περιθώρια ελιγμών τους. Ειδικά από τις ευρωεκλογές και μετά, οι “διαρροές” από την κυβέρνηση προς τα φιλικά της ΜΜΕ γέμιζαν δεκάδες σελίδες πολιτικού ρεπορτάζ με “αποκλειστικό θέμα” τους σχεδιασμούς και τους αιφνιδιασμούς του Μαξίμου για το θέμα του προέδρου. Κάθε Κυριακή μετρούσαν και ξαναμετρούσαν τα κουκιά για να τα βγάλουν 180.
Ταυτόχρονα όμως το επιχείρημα “μας πιέζει η αντιπολίτευση με την προεδρική εκλογή και γι' αυτό δεν μπορούμε να υιοθετήσουμε νέα μέτρα” κούρασε και τους συνομιλητές του κυρίου Σαμαρά στο εξωτερικό. Ιδιαίτερα στις επισκέψεις του στο Βερολίνο ο Ελληνας πρωθυπουργός εκνεύρισε την κυρία Μέρκελ με την επανάληψη αυτού του επιχειρήματος, όπως ακριβώς έκαναν και στο Παρίσι οι διαπραγματευτές της ελληνικής πλευράς, όταν κλήθηκαν να απαντήσουν για τις καθυστερήσεις στην υλοποίηση των μέτρων, που είχαν συμφωνήσει με την Τρόικα. Η εύκολη καραμέλα (εξωτερικού) ήταν πάντοτε “δεν μας αφήνει να το κάνουμε η αντιπολίτευση”. Η καραμέλα εσωτερικού ήταν “βρήκαμε πολύ σκληρούς τους δανειστές μας”.
Ακόμα και αν δεχτούμε το μονάδικο και πρωτάκουστο για ευρωπαϊκά δεδομένα επιχείρημα, να αποδίδει δηλαδή μια κυβέρνηση τις αδυναμίες της στην... αντιπολίτευση, υπάρχει κανείς εχέφρων άνθρωπος εντός και εκτός Ελλάδας που να πιστεύει, ότι η κυβέρνηση θα “πάρει μπροστά” και θα κάνει τις περιβόητες μεταρρυθμίσεις, όταν θα αρχίσει να σκέφτεται πώς θα μπορούσε να κερδίσει τις “μη πρόωρες εκλογές” του ερχόμενου φθινοπώρου; Θα κάνει ξαφνικά ανένδοτο αγώνα ή θα κοιτάει και πάλι μόνο τις εικόνες και τις κατευθυνόμενες διαρροές, προς τα φιλικά της ΜΜΕ; Θα είναι πιο ισχυρός ο δικομματικός συνασπισμός, πιο συμπαγής η κοινοβουλευτική πλειοψηφία; Γιατί αν ως τώρα η ελπίδα ότι μπορεί τελικά να “επιβιώσουν” για κανένα χρόνο ακόμα, τους κρατούσε με το ζόρι ενωμένους, όταν πια η ημερομηνία των εκλογών θα είναι γνωστή ο καθένας θα κοιτάει να προβληθεί έναντι των “συναγωνιστών” του. Ας αφήσουν λοιπόν τα εθνοσωτήρια κηρύγματα και άλλα τέτοια μελοδραματικά και ας κοιτάξουν να μην τραυματίζουν άλλο την εικόνα και το μέλλον της χώρας με την τερατολογία.

Είναι προφανές ότι όπως κάποτε ο κ. Σαμαράς ενδιαφερόταν απλώς να “ρίξει” τον κ. Παπανδρέου, τώρα το μόνο που τον απασχολεί εμμονικά είναι να μην ηττηθεί από τον Αλέξη Τσίπρα. Αυτός και κανένας άλλος είναι ο “εθνικός στόχος”, που κρύβεται πίσω από την κινδυνολογία για τις πρόωρες εκλογές. Ολα τα άλλα είναι για τα πολύχρωμα εκείνα πτηνά, που συνήθως επιβιώνουν μόνο σε κλουβιά.

Τρίτη, 16 Δεκεμβρίου 2014

GREXIT OR GΕXIT ?

Του Κώστα Αργυρού, news247

Στο ιδιαίτερα ενδιαφέρον βιβλίο με τίτλο «Το Τέλος του Ευρώ» (“Mεταίχμιο, 2012) ο Γιόχαν φαν Οφερτφελντ, αφού ανέλυε όλες τις …παρασπονδίες, που συνόδευσαν το κοινό νόμισμα, από την ημέρα της γέννησης του, ως ιδέας και μόνο, κατέληγε σε ένα ξεκάθαρο συμπέρασμα: “Αν η διαχείριση του ευρώ δεν ευθυγραμμιστεί περισσότερο με την κουλτούρα σταθερότητας της Γερμανίας, οι Γερμανοί θα επιφέρουν το τέλος του ευρώ όπως το γνωρίζουμε σήμερα”.
Είναι μια διαπίστωση, που καλό θα είναι να την έχουν στο μυαλό τους όσοι εύκολα ξεστομίζουν κραυγές περί GREXIT τις τελευταίες ημέρες. Είναι περιττό να θυμίσω ότι η Γερμανία ήταν από την αρχή επιφυλακτική για την ΟΝΕ και τη δέχτηκε μόνο σαν αντάλλαγμα της συμφωνίας επανένωσής της τον Οκτώβριο του 1990. Τον Ιανουάριο του 1991 ο τότε επικεφαλής της Μπούντεσμπανκ, Οτο Πελ, ο οποίος αργότερα παραιτήθηκε, διαφωνώντας με την πολιτική του Χέλμουτ Κολ, μιλώντας στο ευρωκοινοβούλιο είχε αποκαλέσει τη νομισματική ένωση ως «καταστροφή». (Ναι στη Γερμανία οι κεντρικοί τραπεζίτες δεν χορεύουν απαραίτητα με το νταούλι ή το ζουρνά κανενός πολιτικού και προτιμούν να λένε τα πράγματα με το όνομά τους.)
Ο Ζακ Ντελόρ είχε πει κάποτε ότι «μπορεί να μην πιστεύουν όλοι οι Γερμανοί στο Θεό αλλά όλοι πιστεύουν στο μάρκο». Οσο όμως και αν η Βόννη αρχικά και το Βερολίνο στην συνέχεια επέμειναν ότι το ευρώ θα πρέπει να είναι ένα «μεταλλαγμένο» μάρκο, ποτέ δεν κατάφεραν να κάνουν τους πολίτες της χώρας να το αγαπήσουν.
Όπως δεν το αγάπησαν και πολλοί οικονομολόγοι, που από την αρχή έλεγαν ότι η έλλειψη κοινής οικονομικής πολιτικής θα οδηγήσει στην καταστροφή. Οι πολιτικοί τους αγνόησαν, μεθυσμένοι από την ευφορία νεοφιλελεύθερων ιδεών για το “τέλος της ιστορίας”. Ομως σήμερα αυτός, ο τότε προδιαγεγραμμένος αλλά φαινομενικά “μακρινός θάνατος” μοιάζει για πάρα πολλούς οικονομολόγους να απέχει πια μερικές ανάσες. Και πολλοί πολιτικοί έχουν ανοίξει τα αυτιά τους για να ακούσουν τις νέες προειδοποιήσεις. Οπως «μαρτύρησαν» πρόσφατα και οι Ολλανδοί τα σενάρια για αποχώρηση των ισχυρών ή για εκδίωξη των ασθενών οικονομιών από την Ευρωζώνη, πάντα βρίσκονταν αν όχι πάνω στο τραπέζι, τουλάχιστον στο επάνω συρτάρι πολλών γραφείων πρωθυπουργών και υπουργών οικονομικών στο Βορρά. Και το συρτάρι σήμερα είναι κάτι παραπάνω από μισάνοιχτο
Το 2010 ο σχολιαστής των Financial Times ο Γκίντεον Ράχμαν προέβλεπε ότι “το κοινό νόμισμα θα πάρει τέλος και ο εκτελεστής θα είναι η Γερμανία. Οι Γερμανοί δεν θα κάνουν αυτό το βήμα εύκολα ή γρήγορα... αλλά αν πειστούν ότι είναι αδύνατο να συνεννοηθούν με τους εταίρους τους... μπορεί να αποφασίσουν να το εγκαταλείψουν”.
Και αν οι Γερμανοί ήταν επιφυλακτικοί για το κοινό νόμισμα στα πρώτα του βήματα, σήμερα, μετά από πέντε χρόνια κρίσης είναι στην πλειοψηφία τους αρνητικοί απέναντί του. Μια ματιά σε ένα μεγάλο βιβλιοπωλείο σε οποιαδήποτε γερμανική πόλη θα σας πείσει. Οι τίτλοι βιβλίων, που προβλέπουν την διάλυση της ευρωζώνης και εξηγούν γιατί αυτό θα είναι καλό για την Γερμανία, είναι πολύ περισσότεροι από εκείνους που μιλούν για ευρωπαϊκά οράματα. «Η Εναλλακτική για τη Γερμανία», το κόμμα του μάρκου όπως το αποκαλούν «λαϊκότερα» έχει ουσιαστικά καθορίσει την πολιτική ατζέντα και έχει φέρει σε κάθε «stammtisch», το τραπέζι που συναντιούνται κάθε βδομάδα οι παρέες για μπύρες, τα στοιχήματα για το «πότε θα ξεφορτωθούμε το ευρώ». Και μαζί έχει προκαλέσει πολλές τριβές μέσα στη γερμανική Χριστιανοδημοκρατία.
Η ιδέα διάσπασης της ευρωζώνης δεν παραμένει έγκλειστη σε συζητήσεις στα καφενεία. Την περασμένη εβδομάδα η «ντι Βελτ» επανέφερε βεβαίως κυνικά το θέμα του GREXIT. Όμως κορυφαίοι οικονομολόγοι επιμένουν ότι το πρόβλημα της Ελλάδας είναι πολύ μικρό, σε σχέση με αυτά που μπορεί να προκύψουν μέσα στο 2015, με το χρέος της Ιταλίας και της Γαλλίας. Κάποιοι προκρίνουν σενάρια για ευρώ του Βορρά και ευρώ του Νότου, κάτι όμως που μάλλον δεν θα βοηθούσε τους Νότιους, αφού κατ’ αρχήν κανείς δεν θα ήθελε να μπει σε μια νομισματική Β’ Εθνική και αφετέρου καμιά χώρα δεν θα είχε και πάλι αυτονομία στην νομισματική της πολιτική.
Πρέπει επιτέλους να συνειδητοποιήσουμε κάτι. Όσοι μιλούν για διάσπαση της Ευρωζώνης δεν το κάνουν επειδή απαραίτητα έχουν κάποια προσωπικά απωθημένα με τη χώρα μας. Πολλές φορές αυτή η πρόταση αποτελεί απλά αποτέλεσμα της ψυχρής εκτίμησης, ότι το Βερολίνο δεν είναι διατεθειμένο να σηκώσει το βάρος, που του αναλογεί για να σώσει το κοινό νόμισμα.
Για την “εξαιρετικά καταστροφική δύναμη των κακών ιδεών” έκανε λόγο επικρίνοντας τη γερμανική στάση ο Πολ Κρούγκμαν. Ο Γιόζεφ Στίγκλιτς εκτιμούσε ότι το ευρώ μπορεί να σωθεί, όμως “αν η Γερμανία και άλλες χώρες δεν είναι πρόθυμες να κάνουν ότι χρειάζεται…. τότε το ευρώ θα πρέπει να εγκαταλειφθεί για να μπορέσει να σωθεί το ευρωπαϊκό οικοδόμημα”.
Ας αφήσουμε τους συναισθηματισμούς και ας διαβάσουμε μια δεύτερη φορά, αυτό που από τον ον Οκτώβριο του 2012 κιόλας έγραφε ο γνωστός αναλυτής Βόλφγκανγκ Μύνχαου στο Σπίγκελ: « Χωρίς την αποδοχή της μεταφοράς κονδυλίων και της διαγραφής του χρέους οι χώρες της περιφέρειας δε μπορούν να παραμείνουν στην Ευρωζώνη…. Βλέπω δύο ρεαλιστικά σενάρια για το μέλλον του ευρώ. Το διαχωρισμό σε ένα βόρειο και σε ένα νότιο ευρώ. Η πρόταση μονομερούς αποχώρησης της Γερμανίας από την Ευρωζώνη εμπίπτει οικονομικά στην ίδια κατηγορία. Mια νομισματική ένωση χωρίς πολιτική ένωση δεν μπορεί να λειτουργήσει σε βάθος χρόνου και μια πολιτική ένωση δεν είναι σήμερα υλοποιήσιμη”.
Μήπως λοιπόν όλη αυτή η σκληρότητα των δανειστών, οι υπερβολικές απαιτήσεις του διδύμου Βερολίνου-Βρυξελλών αποτελούν προοίμιο, όχι για το GREXIT αλλά για το GEXIT (GE=Germany);
Βεβαίως υπάρχουν πολλοί, που αντιτείνουν ότι υπάρχουν και δυνάμεις εκτός Ευρώπης, που δεν θα αφήσουν τη Γερμανία να κάνει αυτό το βήμα. Αλλά και εδώ θα μπορούσε να θυμηθεί κανείς μια ιστορική ατάκα του αείμνηστου πρώτου προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, του Ολλανδού Βιμ Ντόιζενμπεργκ: «H Mπούντεσμπανκ είναι σαν τη σαντιγί. Όσο πιο πολύ την κτυπάς τόσο πιο πολύ σκληραίνει.»
Απόδειξη αυτής της σκλήρυνσης στάσης ήταν και αυτό, που είχαν γράψει τον περασμένο Σεπτέμβριο, με άρθρο τους στους Financial Times ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε και ο θεωρητικός της χριστιανοδημοκρατίας Καρλ Λάμερς, επαναφέροντας την ιδέα τους από το 1994 για μια “Ευρώπη-Πυρήνα” (Kerneuropa): “Για να επιτευχθεί πρόοδος σε όλους αυτούς τους τομείς, θα πρέπει να συνεχίσουμε να χρησιμοποιούμε την προσέγγιση, που απέδειξε την ισχύ της από το 1994: Να δημιουργηθούν πυρήνες συνεργασίας εντός της ΕΕ, που δίνουν τη δυνατότητα σε μικρότερες ομάδες πρόθυμων κρατών- μελών να προχωρήσουν.”
Μήπως λοιπόν έχει έρθει η ώρα η σημερινή «σιδηρά κυρία της Ευρώπης» να δικαιώσει αυτό που πριν από τρεις περίπου δεκαετίες είχε πει η «σιδηρά κυρία της Βρετανίας» η νεοφιλελεύθερη Μάργκαρετ Θάτσερ; «Είναι βέβαιο ότι το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα θα αποτύχει, οικονομικά, πολιτικά και κοινωνικά αν και ο χρόνος που θα συμβεί αυτό είναι αδύνατο να προσδιοριστεί ακόμα.»
Μήπως όσα βλέπουμε τις τελευταίες εβδομάδες είναι μια απλή πρόγευση ενός μελλοντικού GEXIT, που απλά χρειάζεται κάποιους «λαγούς» για να αποκτήσει την απαραίτητη επιτάχυνση;

Μήπως δεν είμαστε τελικά εμείς οι πρωταγωνιστές μιας νέας μεγάλης κρίσης της ευρωζώνης, όπως γράφουν κάποιες μεγάλες εφημερίδες σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, αλλά απλοί κομπάρσοι, που με βάση το υπάρχον σενάριο σύντομα θα βρεθούν εκτός σκηνής χωρίς καλά-καλά να το καταλάβουν;

Σάββατο, 13 Δεκεμβρίου 2014

Όχι ενωμένοι αλλά καταχρεωμένοι

Το «κρυφό» χρέος, που δημιουργούν οι τεράστιες δεσμεύσεις για μελλοντικές κρατικές κοινωνικές παροχές δημιουργεί ωρολογιακές βόμβες χρέους σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Του ΚΩΣΤΑ ΑΡΓΥΡΟΥ, από την Επένδυση plus

Στην τελευταία της έκθεση για τη βιωσιμότητα των χρεών των κρατών μελών της ΕΕ η Κομισιόν προσπαθούσε να δώσει μια νότα αισιοδοξίας, μιλώντας για μια συνολικότερη σταθεροποίηση και εκτιμώντας ότι οι συνολικότερες προσπάθειες δημοσιονομικής προσαρμογής έχουν αρχίσει να αποδίδουν. Αυτή όμως είναι η φωτεινή πλευρά του φεγγαριού, γιατί όπως συχνά συμβαίνει με τις στατιστικές υπάρχει και η αθέατη, που δεν είναι πάντα τόσο ευχάριστη. Εδώ και χρόνια μελετητές σε όλοι την Ευρώπη μιλούν για το «κρυφό» χρέος, αυτό δηλαδή που δεν φαίνεται στα επίσημα στοιχεία και έχει συνήθως να κάνει με τις υποχρεώσεις του κάθε κράτους για την χρηματοδότηση του κοινωνικού του συστήματος. Σε αυτό το κομμάτι του κρυφού χρέους συνυπολογίζονται μελλοντικές δεσμεύσεις του κράτους απέναντι στους πολίτες για ασφαλιστικούς, ιατροφαρμακευτικούς και συνταξιοδοτικούς σκοπούς. Εδώ τα νούμερα εκτοξεύονται στην κυριολεξία στα ύψη, έτσι ώστε μερικοί από τους θεωρητικά πιο καλούς μαθητές της ΕΕ να μοιάζουν καταδικασμένοι σε χρεωκοπία αν δεν αποφασίσουν να πάρουν κάποια δραστικά μέτρα για να αδειάσουν κάπως οι σχετικές φούσκες.

Στην τελευταία σχετική μελέτη, που υπογράφουν οι δύο Γερμανοί οικονομολόγοι από το Φράιμπουργκ Μπερντ Ράφελχουσχεν και Στέφαν Μόογκ γίνεται κατανοητό πόσο θα επηρεάσουν οι δημογραφικές εξελίξεις τα δημοσιονομικά της Ευρώπης τα επόμενα χρόνια, αφού μόνο μια και μοναδική χώρα έχει συνολικό χρέος, δηλαδή αυτό που προκύπτει αν προσθέσουμε το επίσημο με το «κρυφό», που να βρίσκεται κάτω από το 100% του ΑΕΠ. Πρόκειται για τη Λετονία με συνολικό χρέος 55% (38+17%) του ΑΕΠ.

Χειρότερο όλων είναι το πολυακουσμένο, για άλλους λόγους, τελευταία Λουξεμβούργο, το οποίο ενώ εμφανίζει επίσημο χρέος μόλις 24% έχει να διαχειριστεί μια βόμβα κρυφού χρέους, που φτάνει το 1.020% (δεν κάναμε τυπογραφικό λάθος). Σύνολο 1044% του ΑΕΠ του. Αυτό σημαίνει ότι οι πλούσιες κοινωνικές παροχές, που ισχύουν στο Μεγάλο Δουκάτο δεν θα μπορούν να χρηματοδοτηθούν για πολύ ακόμα. Άλλη …τραγική περίπτωση είναι αυτή της Ιρλανδίας, της οποίας το συνολικό χρέος φτάνει το 875% του ΑΕΠ και στην τρίτη χειρότερη θέση είναι η Κύπρος με σύνολο 694%. Για τη χώρα μας οι υπολογισμοί μιλούν για 175% + 356% που μας δίνει ένα 531% του ΑΕΠ και μας φέρνει (ως ποσοστιαία αναλογία) στην όγδοη χειρότερη θέση στην Ευρώπη.
Σε απόλυτους αριθμούς στη χειρότερη θέση είναι η Μεγάλη Βρετανία αν σκεφτούμε το μέγεθος της οικονομίας της. Ως ποσοστό του ΑΕΠ της το συνολικό της χρέος φτάνει το 600% περίπου και αποδεικνύει αυτό, που πολλοί τονίζουν εδώ και καιρό, ότι δηλαδή και το «μεγάλο νησί» θα πονέσει κάποια στιγμή, όταν θα σκάσει με πάταγο η δική του φούσκα. Το πρόβλημα των Βρετανών πάντως δεν είναι η ιδιαίτερη γενναιοδωρία στις κοινωνικές παροχές, αλλά ότι έχουν χαμηλά έσοδα.
Η Γερμανία βρίσκεται στην 5η καλύτερη θέση με επίσημο χρέος 77% και κρυφό 81% του ΑΕΠ και σύνολο 158%. Εντυπωσιακό είναι πάντως ότι Πορτογάλοι και Ιταλοί βρίσκονται σε καλύτερη θέση γιατί οι κοινωνικές δεσμεύσεις τους είναι εξαιρετικά χαμηλές. Ο μέσος όρος του συνολικού χρέους για τις 27 χώρες της ΕΕ (δεν έχει ακόμα υπολογιστεί η Κροατία) φτάνει το 341% του ΑΕΠ, με το κρυφό χρέος να είναι ακριβώς τριπλάσιο του φανερού (254 έναντι 87).


Οι δύο Γερμανοί μελετητές, που ανήκουν στη «σχολή της λιτότητας» βλέπουν στην έκθεση την επιβεβαίωση της ανάγκης για να συνεχιστεί αυτή η πορεία στην Ευρώπη. Απλά προτείνουν στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να εκμεταλλευτούν τη συγκυρία των φτηνών επιτοκίων και να μετακυλίσουν τα δάνεια τους για το μέλλον, κάτι που έκανε ήδη η Βρετανία.

Η εταιρία που αγαπάει τα... ρομπότ


Οι απεργίες των εργαζομένων στο γερμανικό παρακλάδι της Amazon επιβεβαιώνουν, ότι πίσω από τη λαμπερή βιτρίνα της «ανταγωνιστικότητας» υπάρχουν και πολλές σκοτεινές πλευρές, που δημιουργούν διαρκώς εστίες πιθανής ανάφλεξης.

Του Κώστα Αργυρού
Μπορεί να την θαυμάζουν όλοι για τους οικονομικούς της δείκτες και την ανταγωνιστικότητα της, αλλά αποτελεί κοινό μυστικό πια στην Ευρώπη, ότι η Γερμανία κάθε άλλο παρά «παράδεισος» είναι για τους εργαζόμενους. Πρόσφατα δημοσιεύματα επιβεβαίωναν, ότι περίπου 7 εκατομμύρια άνθρωποι εξαρτώνται από διαφόρων ειδών επιδόματα, προκειμένου να μπορέσουν να επιβιώσουν. Ανάμεσά τους είναι φυσικά και πάρα πολύ εργαζόμενοι, που αμείβονται με «χαρτζιλίκι». Δεν είναι λοιπόν τυχαίο, που μεγάλες εταιρείες επιλέγουν την Γερμανία για να μεταφέρουν εκεί δραστηριότητες τους.
Μια κλασσική περίπτωση είναι και η Amazon, ο γίγαντας του ηλεκτρονικού εμπορίου, κυρίως στο χώρο του βιβλίου, ο οποίος έχει απασχολήσει κατ’ επανάληψη τα γερμανικά μέσα ενημέρωσης για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει τους εργαζομένους της. Στις αρχές του 2013 το πρώτο κανάλι της δημόσιας γερμανικής τηλεόρασης, ARD είχε παρουσιάσει ένα συγκλονιστικό ρεπορτάζ, που έκανε πάταγο στη χώρα με αφορμή τις χριστουγεννιάτικες συνθήκες εργασίας στα κέντρα διανομής της εταιρείας. Εκείνη την περίοδο περίπου 5.000 εποχιακοί εργάτες είχαν προσληφθεί για να καλύψουν τις αυξημένες παραγγελίες των εορτών. Δεν ήταν μόνο οι απαράδεκτες συνθήκες εργασίας και οι ιδιαίτερα χαμηλές αμοιβές. Αυτό που προκάλεσε σάλο ήταν η παρουσίαση των συνθηκών διαβίωσης των εργατών σε φτηνά μοτέλ και παράγκες… θερινών προδιαγραφών και υπό την αυστηρή επιτήρηση των ανθρώπων μιας ιδιωτικής εταιρείας ασφαλείας, η οποία μάλιστα φερόταν να στρατολογεί υπαλλήλους από ακροδεξιές οργανώσεις. Η amazon.de αντέδρασε, καταγγέλλοντας τη σύμβαση με τη συγκεκριμένη εταιρεία φύλαξης, αλλά δεν είπε κουβέντα για την άρνησή της να υπογράψει συλλογικές συμβάσεις εργασίας και να πληρώσει αξιοπρεπή μεροκάματα.
Την περασμένη Δευτέρα το συνδικάτο ver.di του τομέα της παροχής υπηρεσιών προκήρυξε απεργίες στα κέντρα διανομής της εταιρείας στη Γερμανία, ζητώντας να υπογραφούν συλλογικές συμβάσεις και να σταματήσουν να αντιμετωπίζονται οι υπάλληλοί της ως …ρομπότ. Το συνδικάτο ζητά να κατοχυρωθεί ελάχιστο βασικό ωρομίσθιο 10,98 ευρώ, την ώρα που η amazon.de ισχυρίζεται ότι δίνει 9,55. Ζητά επίσης να τηρούνται και όλες οι αρχές και κατευθύνσεις για την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων.  Αυτό που έχει προκαλέσει ιδιαίτερη ανησυχία είναι ότι ενώ το 2013 με βάση τα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας το 3,8% των εργαζομένων απουσίασε από την εργασία του λόγω ασθενείας το αντίστοιχο ποσοστό στην amazon.de ξεπερνούσε το 11%, φτάνοντας μάλιστα σε κάποιες μονάδες της όπως αυτή της Λειψίας το 20-25%. Η μόνη εταιρεία που κάπως τη συναγωνίζεται είναι η DHL με ποσοστά ασθένειας το 2013 στο 8,4%. Τα υψηλά ποσοστά ασθενειών δε μπορεί να είναι τυχαία και είναι σίγουρα απαράδεκτα δήλωνε η εκπρόσωπος του συνδικάτου Στεφανί Νούτσενμπέργκερ. Είναι η πίεση, η εντατικοποίηση, η έλλειψη μέτρων προστασίας και το άγχος που αρρωσταίνουν τους υπαλλήλους και αυτό θα πρέπει κάποια στιγμή να σταματήσει, λένε οι απεργοί. Αλλά η εταιρεία από το Σηάτλ συνεχίζει να σφυρίζει αδιάφορα. Και επεκτείνει τις δραστηριότητες της (καλού-κακού) και στη γειτονική Πολωνία με τα ακόμα χαμηλότερα μεροκάματα.

Ανθρωποι ρομπότ
Μέχρι να φτιάξουν τα ρομπότ, που κατά καιρούς ονειρεύονται για να κάνουν εντελώς αχρείαστη την ανθρώπινη παρέμβαση για την διεκπεραίωση των παραγγελιών οι εγκέφαλοι της amazon προτιμούν να αντιμετωπίζουν σαν ρομπότ τους απανταχού εργαζόμενους. Στην Αμερική είχαν καταγγελθεί οι συνθήκες εργασίας που ανάγκαζαν εργαζόμενους να δουλεύουν συχνά στους 40 βαθμούς Κελσίου και να διανύουν μέχρι και 20 χιλιόμετρα τη μέρα.
Το Νοέμβριο του 2013 δημοσιογράφοι του BBC κατέγραψαν με κρυφή κάμερα ανάλογες απάνθρωπες συνθήκες εργασίας στο amazon.uk. «Δε μας φέρονται σαν σε ανθρώπους αλλά σαν σε μηχανές, ίσως γιατί μας θεωρούν ανίκανους να σκεφτόμαστε» έλεγε ένας «ωρομίσθιος» της εταιρείας. «Δεν έχω ξαναδεί κάτι τέτοιο» είπε ο Πολ Κέννυ γενικός γραμματέας της Ομοσπονδίας των Βρετανικών Συνδικάτων, όταν χρειάστηκε να σχολιάσει δημόσια το συγκεκριμένο ντοκυμαντέρ. «Όλα αυτά συμβαίνουν μπροστά στην πόρτα μας, για να κερδίσουν μερικές πένες παραπάνω». Η amazon.uk κατηγορείται και για φοροδιαφυγή, αφού ενώ είχε το 2013 ένα τζίρο 4,3 δισ. λιρών στερλινών, πλήρωσε μόλις 4 εκατομύρια φόρους, επειδή με διάφορα κόλπα κατόρθωσε να …ρίξει τα επίσημα κέδη της μόλις στα 17 εκατ. Κάτι που οδήγησε ακόμα και βουλευτές των συντηρητικών Τόρις να εξοργιστούν και να μιλήσουν για πρόκληση απέναντι στο δημόσιο αίσθημα.
Ανάλογο ρεπορτάζ έκανε και στη Γαλλία ο δημοσιογράφος Ζαν Μπατίστ Μαλέ, ο οποίος μεταμφιέστηκε σε περιστασιακό εργαζόμενο και έγραψε ένα βιβλίο όπου περιγράφει τις μεθόδους της εταιρείας. Εκεί δεν είχαν να αντιμετωπίσουν τον καύσωνα (όπως στις ΗΠΑ) αλλά το κρύο και αναγκάζονταν να δουλεύουν με γάντια και κασκόλ, μέχρι που αποφάσισαν να απεργήσουν για να φιλοτιμηθεί η πολυεθνική επιχείρηση να ανάψει τα καλοριφέρ…

Παρασκευή, 12 Δεκεμβρίου 2014

Ο “φανταστικός” κύριος Γιούνκερ

Του Κώστα Αργυρού

Δεν ξέρω ποιές είναι οι οικείες φάτσες, που θα ήθελε να βλέπει γενικώς μπροστά του ο κύριος Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ. Πιθανώς οι κύριοι της Amazon και του Skype, που τώρα παραδέχτηκε ότι τους συνάντησε στο Λουξεμβούργο, όταν ήταν ακόμα πρωθυπουργός, αλλά συζήτησαν “περί ανέμων και υδάτων” και όχι -όπως διατείνεται- για το πώς θα τους παράσχει κάποιες διευκολύνσεις στις πολυεθνικές τους, ώστε να μπορούν να φοροαποφεύγουν.
Ο πρόεδρος της Κομισιόν παραδέχτηκε ότι έγιναν λάθη στο θέμα της φορολογικής πολιτικής επί της πρωθυπουργίας του, μετά τις αποκαλύψεις των περιβόητων LuxLeaks, αλλά τώρα είναι σε άλλο πόστο και δεν έχει νόημα να μιλά για το παρελθόν και έτσι ξεμπέρδεψε. Ο πολιτικός, που η σύγχρονη μνημομνιακή μυθολογία μας χρειάτηκε να μας παρουσιάσει ως φανατικό φιλέλληνα αποφάσισε να στηρίξει τώρα την κυβέρνηση που ξέρει... και εμπιστεύεται. Ισως επειδή ξέρει πόσο άσχημο είναι να πέφτεις... πριν την ώρα σου, όπως συνέβη και με τον ίδιο το 2013, όταν και πάλι με μισόλογα πίστεψε ότι μπορεί να ξεμπερδέψει με το σκάνδαλο κατασκοπείας, που συντάραξε το μικρό χαρούμενο Δουκάτο του και για το οποίο αποδεδειγμένα είχε γνώση αλλά έκανε την “πάπια”. Η κυβέρνηση του κατέρρευσε, όμως το σκάνδαλο δεν διαλευκάνθηκε ποτέ, όπως προφανώς θα συγκαλυφθούν τώρα και οι ευθύνες του για την υπόθεση της φοροαποφυγής, που κοστίζει άγνωστο ακριβώς πόσα δισεκατομύρια στις κοινωνίες της Ευρώπης.

Ο άνθρωπος, που κάποιοι αποκαλούν “Μακιαβελιστή” αλλά ο ίδιος φρόντισε να καλλιεργεί πάντα το προφίλ του “ευρωπαϊστή” έχει -είναι η αλήθεια- μια περίεργη σχέση με την αλήθεια. Πριν από ένα κρίσιμο Γιούρογκρουπ είχε πει κάποτε “όταν ζορίζουν τα πράγματα λέμε και κανένα ψεματάκι”. Οταν πάλι τον είχαν ρωτήσει τι θα γίνει αν αρνηθούν οι Γάλλοι το “Ευρωσύνταγμα” την εποχή του σχετικού τους δημοψηφίσματος το 2005, είχε απαντήσει κυνικά: “Αν ψηφίσουν Ναι θα πούμε ότι προχωράμε, αν ψηφίσουν Οχι θα πούμε ότι συνεχίζουμε”. Ολα αυτά είναι ενδεικτικά προφανώς των απόψεων που έχει για αυτό που οι “αφελείς” αποκαλούν “λαϊκή βούληση”.
Το πρόβλημα του κυρίου Γιούνκερ είναι λοιπόν ότι προφανώς υποτιμά τους πολίτες και την κρίση τους, ενώ θεωρεί ότι ο ίδιος δεν χρειάζεται να απολογηθεί ποτέ και για τίποτα. Αντίθετα οι πολίτες είναι αυτοί που πρέπει να κληθούν σε απολογία (θα υπάρξει άραγε και τιμωρία;) αν αποφασίσουν να ψηφίσουν ενάντια στα γούστα του. Αλλά μια και μιλάμε για γούστα. Ο πολιτικός καθωσπρεπισμός απαγόρευε μέχρι τώρα να μιλάει κανείς για τη συνήθεια του να πίνει και κανένα ποτηράκι παραπάνω. Μόνο κάποιοι κυνικοί Αγγλοσάξωνες έχουν κατά καιρούς τολμήσει ανοικτά να αναφερθούν στο πρόβλημα του.

“Don’t Drink & Drive the Euro Zone του είχε γράψει ειρωνικά πριν από ένα χρόνο περίπου η Wall Street Journal, ενώ η Daily Telegraph αναφερόταν στον προβληματισμό αρκετών ευρωπαίων ηγετών να τοποθετήσουν στο τιμόνι της Κομισιόν έναν άνθρωπο, που ξεκινάει “με κονιάκ για πρωινό”, αναγκάζοντας τον να δηλώσει δημόσια “δεν έχω πρόβλημα με το αλκοόλ”. Οποιος θυμάται πάντως την εμφάνιση του στο τηλεοπτικό ντιμπέιτ του Euronews πριν τις Ευρωεκλογές, μάλλον δικαιούται να έχει αμφιβολίες για αυτή τη δήλωση. Εκεί ο εκλεκτός της Χριστιανοδημοκρατίας είχε όλες αυτές τις χαρακτηριστικές αντιδράσεις του ανθρώπου, που δεν είναι και τόσο νηφάλιος, έχει αρχίσει να ...χαλαρώνει και θυμίζει τα super slow motion, που απολαμβάνουμε σε βραδιές Champions League. Αλλά βεβαίως κανείς από τους αντιπάλους του δεν τόλμησε ποτέ να αναφερθεί ανοιχτά στο πρόβλημα. Μόνο του διαδόχου του στην ηγεσία του Γιούρογκρουπ, του Ολλανδού Γερούν Ντάιζελμπλομ του είχε ξεφύγει κάποτε η φράση ότι ο “κ.Γιούνκερ είναι γερός καπνιστής και πότης”. Aλλά και τότε ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε έσπευσε να τον υποστηρίξει, λέγοντας ότι δεν τον έχει δει ποτέ μεθυσμένο. “Ο καλός ο φίλος στη φουρτούνα φαίνεται” που λέει και η παροιμία...

Αυτός είναι ο πολιτικός κ.Γιούνκερ. Ενας άνθρωπος, που προφανώς έχει αρκετές αδυναμίες, και γκρίζες σελίδες στο πολιτικό του παρελθόν, που γεννούν την υποψία ότι είναι μάλλον ευάλωτος σε πιέσεις, ειδικά τώρα που έχει παρουσιάσει ένα “επενδυτικό πρόγραμμα” για την Ευρώπη που στηρίζεται σε υποθέσεις, εικασίες και μπόλικη καλή θέληση κάποιων ισχυρών. Ενας πολιτικός που του άρεσε πάντα να βλέπει “οικεία” πρόσωπα τραπεζιτών, λομπιστών, εκπροσώπων πολυεθνικών και γενικώς όλων αυτών, που έχουν αναγάγει σε επιστήμη τη ρήση που κάποτε ξεκίνησε σαν ανέκδοτο “όταν οι ενέργειες μας δεν αρέσουν στο λαό, τότε κάτι θα πρέπει να αλλάξουμε: το λαό”.

ΥΓ. Ως τώρα, μια φορά στην ιστορία έτυχε να παραιτηθεί πρόωρα μια ολόκληρη Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μετά από αποκαλύψεις για ένα δίκτυο διαπλοκής, κακοδιαχείρισης, διασπάθισης χρήματος και νεποτισμού. Κατά σύμπτωση πρόεδρος της ήταν ο Ζακ Σαντέρ, ο οποίος προηγουμένως είχε διατελέσει πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου...


Τα οικεία πρόσωπα

Τελικά έτσι όπως την έχουν κάνει αυτή την Ευρώπη ο Γιούνκερ και η παρέα του (τα οικεία του πρόσωπα) σε λίγο καιρό δεν θα την θέλει κανείς...

Τετάρτη, 10 Δεκεμβρίου 2014

Αν ήμασταν φυσιο-λογική χώρα

Konstantinos Tsakalidis / SOOC

Του Κώστα Αργυρού, από το news247

Ας υποθέσουμε ότι ζούσαμε σε μια φυσιο-λογική χώρα με φυσιο-λογικούς πολιτικούς. Ποια θα ήταν με βάση τα σημερινά δεδομένα η λογική επιλογή ενός ηγέτη, που σκέφτεται πρώτα το καλό της χώρας και μετά τον εαυτό του; Προφανώς να διασφαλίσει το καλύτερο διαπραγματευτικό πλαίσιο ανεξάρτητα του αποτελέσματος των ερχόμενων εκλογών. Πώς θα μπορούσε να γίνει αυτό; Κατ αρχήν ενημερώνοντας και την αντιπολίτευση για το ασφυκτικό πλαίσιο της διαπραγμάτευσης και τα αδιέξοδά της και δεύτερον επιδιώκοντας τη συναίνεση για τον πρόεδρο της Δημοκρατίας και για την ημερομηνία των εκλογών, έτσι ώστε η επόμενη κυβέρνηση να έχει πίσω της αυτό το θεσμικό ζήτημα και να έχει λυμένα τα χέρια για να διαπραγματευτεί την επόμενη μέρα… μετά το μνημόνιο.

Σε αυτή τη λογική θα μπορούσαμε να δεχτούμε ως χώρα την τεχνική παράταση του εξαμήνου, που πρόθυμα μας πρότειναν οι Ευρωπαίοι, να κάνουμε γιορτές σαν άνθρωποι, εθνικές εκλογές πριν τη λήξη του εξαμήνου και εκλογή ενός κοινά αποδεκτού προέδρου αμέσως μετά. Ας κέρδιζε ο καλύτερος και ας είχε την εντολή να διαπραγματευτεί, όπως νομίζει με τους δανειστές, αφού θα είχε προηγουμένως πει τι ακριβώς προτείνει στον ελληνικό λαό. Κάπως έτσι φαντάζομαι ότι θα σκεφτόταν οποιαδήποτε λογική κυβέρνηση της Ευρώπης. Ειδικά όταν έχει ξεπεράσει το μισό της θητείας της, ξέρει ότι εκκρεμούν αποφάσεις που θα δεσμεύσουν τη χώρα για χρόνια και βλέπει ότι εδώ και μήνες δεν έχει την στήριξη της πλειοψηφίας της κοινωνίας. Αν πάλι ένοιωθε τη σιγουριά ότι έχει τους 180 της προεδρικής εκλογής «στο τσεπάκι της» ποιος ο λόγος τέτοιας βιασύνης. Θα έπρεπε να έχει καταλάβει ότι οι «βιασύνες» είναι που μεταδίδουν εικόνα κατάρρευσης και τροφοδοτούν με σενάρια καταστροφής τις περιβόητες αγορές. Θα έπρεπε λοιπόν να πάει ως «ήρεμη δύναμη», που αρέσκεται να εμφανίζεται η συγκυβέρνηση συντεταγμένα και με το αρχικό χρονοδιάγραμμα, χωρίς να εκβιάζει τους πολίτες και τις εξελίξεις.

Δυστυχώς το δίδυμο Σαμαρά-Βενιζέλου δεν σκέφτηκε έτσι, αλλά προέταξε και πάλι το κομματικό συμφέρον, προσπαθώντας, όπως έλεγαν και οι σχετικές διαρροές από το «περιβάλλον» του πρωθυπουργού να «στριμώξει» σε ένα ασφυκτικό πλαίσιο το ΣΥΡΙΖΑ σε περίπτωση, που οδηγηθούμε σε πρόωρες εκλογές και επικρατήσει η σημερινή αντιπολίτευση. Η λογική των «σοφών του Μαξίμου» είναι ότι «ακόμα και αν ο Τσίπρας γίνει πρωθυπουργός κάποια στιγμή στα μέσα Φεβρουαρίου, θα του απομένουν πολύ λίγες μέρες μέχρι να λήξει η παράταση των δύο μηνών». Και θα πρέπει να επιλέξει «ή νέο μνημόνιο ή χρηματοδοτικό κενό και χρεωκοπία». Αυτή είναι η υπεύθυνη πολιτική στάση, που επέλεξε ο πρωθυπουργός μέσα σε ένα… βράδυ και αφού κατάλαβε οριστικά ότι το παραμύθι, που έλεγε μέχρι την Κυριακή το βράδυ στη Βουλή η κυβέρνησή του ότι «θα τα βρούμε με τους δανειστές» είχε οριστικά καταρρεύσει. Τώρα βεβαίως από την κυβέρνηση διαρρέεται, ότι όποια και να είναι η επόμενη κυβέρνηση η στάση των δανειστών μας θα είναι απολύτως αδιάλλακτη. (Η νέα αυτή αφήγηση μοιάζει πάντως και πιο ρεαλιστική και εξηγεί την ξαφνική πρεμούρα της κυβέρνησης.)

Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε, ποιος είναι ακριβώς ο πνευματικός πατέρας αυτού του πολιτικού σχεδιασμού, όπως δε μπορούμε να ξέρουμε τι έχουν στο μυαλό τους και αυτοί από την απέναντι όχθη, που πανηγυρίζουν για τις επερχόμενες εκλογές. Γιατί αδυνατούμε να πιστέψουμε, ότι θεωρούν εύκολο να στρίψουν μέσα σε μερικές μέρες το καράβι, που κατευθύνεται στα βράχια, όπως εκτιμούν και οι ίδιοι.

Αν ήμασταν μια φυσιολογική χώρα θα είχαμε καταλάβει ότι οι πολιτικές των μνημονίων δεν πρόκειται να τελειώσουν έτσι εύκολα και ότι οι υποχρεώσεις μας θα συνεχιστούν για αρκετά ακόμα χρόνια. Αν θέλουμε να τις αποτινάξουμε από πάνω μας θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι και για τις συνέπειες. Θα είχαμε επίσης καταλάβει, ότι το 2015 μπορεί τελικά να αποδειχτεί η χρονιά ορόσημο για το μέλλον της Ευρωζώνης και δεν χρειάζεται να γίνουμε πάλι εμείς οι βιαστικοί «εθελοντές», που μπορεί να αποδειχτούν και οι «χρήσιμοι ηλίθιοι» και να επιταχύνουν αρνητικές εξελίξεις. Αν ήμασταν όμως φυσιολογική χώρα θα είχαμε συνειδητοποιήσει ότι καλές οι πατριωτικές κορώνες περί εθνικής κυριαρχίας, αλλά η συμμετοχή μας στην ευρωζώνη, η εγκατάλειψη του εθνικού νομίσματος ήταν ήδη μια πράξη οικειοθελούς παράδοσης ενός μέρους της εθνικής κυριαρχίας. Με κάποιο αντάλλαγμα φυσικά. Αν ήμασταν μια φυσιολογική χώρα δεν θα κατεβαίναμε κάθε δύο-τρία χρόνια σε εκλογές με εκβιαστικά διλήμματα και μοναδικό κριτήριο, ποιο θα είναι το μικρότερο κακό. Αλλά βεβαίως (θα πει κανείς) αν ήμασταν μια φυσιολογική χώρα δεν θα είχαμε φτάσει εδώ που φτάσαμε.

Κυριακή, 7 Δεκεμβρίου 2014

Ο φόβος των …πέναλτι μπροστά στο Νόιερ

Γιατί θα άξιζε να πάρει τη χρυσή μπάλα ο πρωταθλητής κόσμου που μας βοήθησε να θυμηθούμε ότι και οι τερματοφύλακες είναι ποδοσφαιριστές.


Είναι η μοίρα των βιβλίων που ευτύχησαν να αποκτήσουν έναν «πιασάρικο» τίτλο, να τα πιάνουν καθημερινά στο στόμα τους άνθρωποι που δεν τα έχουν ποτέ διαβάσει. Αυτό συνέβη και στον Αυστριακό Πέτερ Χάντκε. Οταν αποφάσιζε να δώσει τίτλο «ο φόβος του τερματοφύλακα πριν από το πέναλτι», βιβλίο που αργότερα σκηνοθέτησε και ο Βιμ Βέντερς αποκλείεται να είχε φανταστεί ότι θα έδινε «ασίστ» για μια από τις πιο κουραστικές φράσεις κλισέ αθλητικογράφων, που απλά δεν το έχουν διαβάσει. Το βιβλίο δεν έχει θέμα το ποδόσφαιρο, αν εξαιρέσεις τις …δύο τελευταίες σελίδες και αν κάποιοι το πήραν στα χέρια τους, ελπίζοντας να… χορτάσουν γκολ, μάλλον δεν πρέπει να έφτασαν καν ως αυτές τις σελίδες.
Ισως να φταίει ο τερματοφύλακας και η μοίρα του να προκαλεί παρεξηγήσεις. Ξέρετε αυτή τη θέση που συνήθως κανείς δεν ήθελε να παίξει όταν ήμασταν μικροί. Αυτή τη θέση που οι οπαδοί συχνά την βλέπουν σαν αναγκαίο κακό, μια κινητή προέκταση των δοκαριών, εμπόδιο στο όνειρο της νίκης. Θυμάμαι κάποια κυρία σε πρωϊνάδικο να αναφωνεί «μα αυτός είναι τερματοφύλακας, δεν είναι ποδοσφαιριστής».

Δεν μου έκανε λοιπόν εντύπωση να ακούσω τον Ολιβερ Καν, τον άλλοτε «μανιασμένο» τερματοφύλακα της Εθνικής Γερμανίας να υπεραμύνεται της επιλογής του «διαδόχου» του, Μάνουελ Νόιερ μέσα στην τριάδα για τον καλύτερο ποδοσφαιριστή στον κόσμο τη χρονιά που μας πέρασε: «Είναι ποδοσφαιριστής, είναι πρωταθλητής κόσμου και άλλαξε τον τρόπο που βλέπαμε μέχρι τώρα την θέση του τερματοφύλακα».
Αυτό ακριβώς μας θύμισε ο 28χρονος από το Γκέλζενκίρχεν στο περασμένο Μουντιάλ. Ότι δηλαδή και ο τερματοφύλακας είναι ποδοσφαιριστής και μάλιστα στην πιο δύσκολη και «υπεύθυνη» θέση πάνω στο χορτάρι. Εκεί που κάθε λάθος είναι συνήθως απόλυτο και καθοριστικό. Ο Νόιερ ίσως να ήταν η αφορμή για να εμπνευστούν κάποιοι τον όρο «προληπτική γραμμή στήριξης». Θα προτιμούσες να μην το χρειαστείς ποτέ, παίζοντας τη μπάλα μονίμως στο μισό γήπεδο του αντιπάλου σου, αλλά νοιώθεις πιο άνετα όταν ξέρεις ότι υπάρχει εκεί.

Ισως είναι λοιπόν η κατάλληλη στιγμή να πιάσει τη χρυσή μπάλα στα χέρια του ένας παίκτης που έτσι κι αλλιώς χρησιμοποιεί πιο πολύ τα χέρια του σε ένα άθλημα, που χρωστά το όνομά του στα πόδια. Και για τον επιπρόσθετο λόγο, ότι ο Νόιερ έδειξε ότι μπορεί να παίξει και με τα πόδια. Και απέδειξε ότι μια ομάδα για να κερδίσει πρέπει να αποτελείται από 11 και όχι από 10+1. Ετσι κι αλλιώς Μέσι και Ρονάλντο έχουν ξαναπάρει αυτό το έπαθλο και δεν θα τους λείψει…

Η βράβευση του Νόιερ θα ήταν επίσης μια καλή ευκαιρία να θυμηθεί κανείς τον Ρόμπερτ Ενκε. Τον άνθρωπο, που με την προσωπική του ιστορία αποκάλυψε με τον πιο εκκωφαντικό τρόπο την πίεση, που συσσωρεύεται στις πλάτες ενός γκολκίπερ. Πριν από πέντε χρόνια, το Νοέμβριο του 2009 ο επίσης διεθνής τερματοφύλακας έφυγε από το σπίτι του λέγοντας στη γυναίκα του Τερέζα ότι πάει για προπόνηση. Αυτό που η Τερέζα δεν ήξερε ήταν ότι ο Ρόμπερτ εκείνη τη μέρα είχε ρεπό και το ραντεβού του ήταν με το θάνατο. Αφού περιπλανήθηκε οκτώ ώρες με το αυτοκίνητο του σταμάτησε σε μια γέφυρα και πήδηξε στο κενό την ώρα που από κάτω περνούσε μια υπερταχεία. Θύμα της χρόνιας κατάθλιψης που είχαν προκαλέσει όλα τα δυνατά σκαμπανεβάσματα στην καριέρα του, από την αποθέωση των οπαδών της Μπενφίκα και τη χλεύη εκείνων της Μπαρτσελόνα μέχρι την «αποκατάστασή» του στο Ανόβερο και την κλήση του ξανά στην εθνική. Αλλά όπως συχνά έλεγε σε φίλους του «δεν άντεχε όλη αυτή την πίεση». Γιατί ναι, ο φόβος του τερματοφύλακα υπάρχει αλλά δεν έχει να κάνει με τα πέναλτι. Ισα-ίσα τα πέναλτι μπορεί να φοβούνται πια κάτι τύπους σαν το Νόιερ.

Σάββατο, 6 Δεκεμβρίου 2014

Σαν μυθιστόρημα τρόμου

Το αίτημα του Ευρωκοινοβουλίου για “σπάσιμο” των υπηρεσιών της Google προϋποθέτει “πολιτικό θάρρος” και φέρνει στο νου το μπεστ σέλλερ “The Circle” για μια μελλοντική κοινωνία του απόλυτου ψηφιακού μονοπωλίου.

Δεν μπορεί κανείς να γνωρίζει πόσοι από τους Ευρωβουλευτές, που την περασμένη εβδομάδα ψήφισαν υπέρ του “σπασίματος” της Google σε δύο εταιρείες έχουν διαβάσει το βιβλίο του Dave Eggers, “The Circle”. Αλλά όσοι το έχουν διαβάσει -και δεν εννοώ μόνο τους ευρωβουλευτές- μπορούν να διεισδύσουν πολύ πιο εύκολα στο μεδούλι της απόφασης, που μόνο τεχνικού χαρακτήρα δεν είναι. Στο συγκεκριμένο μυθιστόρημα, που μάλλον δεν έγινε τυχαία “μπεστ-σέλλερ” η μια και παντοδύναμη εταιρεία “The Circle” (Ο Κύκλος) έχει πια φτάσει στο σημείο να καθορίζει μέσω της ψηφιακής και την πραγματική μας ύπαρξη. Οποιος δεν είναι στον “Κύκλο” είναι σχεδόν σαν να μην υπάρχει. Κι αυτό έχει συμβεί σταδιακά και κυρίως σε “εθελοντική” βάση. Εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με ένα “Μεγάλο Αδελφό”, που επιβλήθηκε με τα όπλα και τη σωματική βία. Εχουμε να κάνουμε με ένα τεράστιο “μάτι” που μας προσφέρει στην αρχή “ψηφιακές διευκολύνσεις” μέχρι να μας υποχρεώσει τελικά να μετατραπούμε σε απόλυτα “διαφανείς ανθρώπους”, που ότι κάνουν θα πρέπει να περνά μέσα από το δίκτυο της εταιρείας, να είναι προσβάσιμο, ελεγχόμενο και αποθηκευμένο στο ψηφιακό σύννεφο.
Είναι αυτό ένα σενάριο πολύ μακρινό από τα σχέδια των κολοσσών της ψηφιακής εποχής; Μια εταιρεία, που μας προσφέρει ένα κωδικό προκειμένου να μας “απαλλάξει” από όλους αυτούς τους κωδικούς, που αρχίζουμε να ...ξεχνάμε (emails, facebook, google+, maps, twitter, instagram, youtube, skype, stores κλπ) που έχει πρόσβαση στο ψηφιακό μας πορτοφόλι και έτσι ελέγχει όλες μας τις κινήσεις, πράξεις, επιθυμίες, συναναστροφές; Αν το καλοσκεφτεί κανείς, κάπως έτσι πρέπει να οραματίζονται το μέλλον οι “πιονιέροι” των κολοσσών της τεχνολογίας. Ενας κόσμος που όλα θα τρέχουν και διεκπεραιώνονται σε κλειστές, απολύτες ελεγχόμενες ψηφιακές λεωφόρους. Ενας κόσμος από “users” με ένα μοναδικό αύξοντα αριθμό και ένα μοναδικό “password”. Επικοινωνία, συναλλαγές, δημόσιος διάλογος, αγορές, δημοψηφίσματα, εκλογές, ιατρική παρακολούθηση, διαλεύκανση των “εγκλημάτων” και ότι άλλο μπορείτε να σκεφτείτε.
Μια άλλη ...ομοιότητα της Google με το Circle είναι ότι απασχολούν και οι δύο χιλιάδες “ευτυχισμένους” εργαζόμενους, που λειτουργούν ως πιστοί πρέσβεις μιας ψηφιακής ουτοπίας βελτίωσης του κόσμου. Οι εργαζόμενοι της Circle καταλήγουν βασιλικότεροι του βασιλέως, πιο απόλυτοι και από τον απολυταρχικό της εγκέφαλο-διευθυντή. Για τους εργαζόμενους της Google, δεν ξέρω αν ισχύει κάτι τέτοιο. Εχω διαβάσει όμως αναρίθμητα ρεπορτάζ για τις “παραδεισένιες συνθήκες εργασίας” στα εργαστήρια της, την προώθηση του “δημιουργικού πνεύματος”, τα πλεονεκτήματα και τις ευκολίες στους πανέμορφους, φουτουριστικούς χώρους δουλειάς...
Αν όλα αυτά σας φαντάζουν υπερβολικά σκεφτείτε το απλό. Μπορούσε κανείς να φανταστεί πριν από είκοσι χρόνια ότι η Apple θα κατασκευάζει κινητά ή ρολόγια. Οτι θα έλεγχε ένα μυθικό μερίδιο της μουσικής βιομηχανίας, της κινηματογραφικής παραγωγής ή του βιβλίου; Ή φανταζόταν κανείς ότι μια “μηχανή αναζήτησης” όπως η Google θα έφτανε κάποια στιγμή να ελέγχει μέσω του Android, πάνω από το 80% των λογισμικών των κινητών τηλεφώνων παγκοσμίως; Γιατί άραγε η Google να φωτογραφίζει ολόκληρο τον πλανήτη και γιατί να σκέφτεται τι άλλα “έξυπνα” προϊόντα θα μας προσφέρει στο μέλλον;
Το Ευρωκοιβούλιο στάθηκε προς το παρόν στις συνέπειες, που μπορεί να έχει η κυριαρχία μιας μηχανής αναζήτησης, μέσω της οποίας ψάχνουν 9 στις 10 φορές οι Ευρωπαίοι, όταν αυτή είναι “δικτυωμένη” με τα εμπορικά συμφέροντα της εταιρείας σε άλλους τομείς όπως διαφήμιση, υπηρεσίες σουίτας γραφείου και άλλες. Ζήτησε λοιπόν κάτι ουσιαστικά αυτονόητο, το διαχωρισμό αυτών των δύο τομέων δραστηριότητας. Με άλλα λόγια το “ψαχτήρι” οφείλει να είναι “ουδέτερο και ανεξάρτητο” από άλλα συμφέροντα. Το κατά πόσο αυτό μπορεί να γίνει και να ελεγχθεί αποτελεσματικά, σηκώνει αρκετή συζήτηση.
Οποιος έχει παίξει MONOPOLY μπορεί να το συνειδητοποιήσει πιο εύκολα. Αν για παράδειγμα έξι παίκτες αποφασίσουν να παίξουν μέχρι ...τελικής πτώσεως, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι μόνο ένα: Κάποια στιγμή ο ένας θα έχει μαζέψει “όλο το χαρτί” και οι υπόλοιποι παίκτες θα αποχωρήσουν χρεωκοπημένοι. Αν σε εκείνο το σημείο κάποιος έξωθεν “διαιτητής” παρέμβει, απαιτώντας να ξαναμοιραστούν όλα τα περιουσιακά στοιχεία των παικτών, είναι προφανές ότι ο “νικητής” θα αντιδράσει. Το πόσο άσχημα θα το κάνει εξαρτάται από το ...χαρακτήρα του. Αλλά είναι προφανές, ότι εταιρείες που επιλέγουν να επεκτείνονται σε τομείς “αχαρτογράφητους” μέχρι πρότινος για τις ίδιες, με μοναδικο κριτήριο τους να παρουσιάζουν κάθε τρίμηνο ή εξάμηνο κέρδη στους μετόχους τους, δεν θα παραδώσουν αμαχητί μονοπωλιακές θέσεις, που κατέκτησαν με προσπάθειες ετών.
Ηδη νομικοί σύμβουλοι από τις ΗΠΑ αντέδρασαν στη (μη δεσμευτική) απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου μιλώντας για “πολιτικοποίηση” ενός καθαρά “ρυθμιστικού ζητήματος”. Θα ήταν μάλλον λογικό να παραδεχτεί κανείς ότι έχουν δίκιο. Το να τα βάλεις με μια εταιρεία κολοσσό, που βρίσκεται στο κατώφλι της μονοπωλιακής θέσης είναι πριν από όλα πολιτική απόφαση. Αλλά προφανώς κάποιοι πιστεύουν ότι στο ψηφιακό μας μέλλον θα είναι όλα λυμένα και τακτοποιημένα που η πολιτική θα είναι περιττή.

Ξαναζεσταμένο μενού «Μερκοζί»

Ο Νικολά Σαρκοζί επιστρέφει με μια αλλοπρόσαλλη «ευρωπαϊκή πολιτική», που παραπέμπει σε διχασμένη προσωπικότητα: «Πατριωτικές ατάκες» σαν απάντηση στην ακροδεξιά αλλά και «αγκαλιές» με την Ανγκέλα Μέρκελ, που κάποτε θαύμαζε.

Του Κώστα Αργυρού, από τη σημερινή "Επένδυση"

Μπορείς να ζητάς από τους συμπατριώτες σου να μοιάσουν στη… γερμανίδα Μέρκελ και να μιλάς ταυτόχρονα με μια επιχειρηματολογία για την Ευρώπη, που να θυμίζει το …Βρετανό Κάμερον; Αν είσαι Γάλλος πιστεύεις ότι μπορείς. Ειδικά αν σε λένε Σαρκοζύ. Η επιστροφή του «τρομερού παιδιού» στην ηγεσία της γαλλικής Δεξιάς εγείρει μια σειρά από ερωτήματα. Το «πολιτικότερο» όλων είναι αυτό που αφορά την αντιμετώπιση της ξέφρενης πορείας ανόδου της ακροδεξιάς με τη Μαρίν ΛεΠέν να ονειρεύεται μια είσοδο στα Ηλύσια Πεδία. Και επακόλουθα οι συνέπειες που θα έχει αυτή η αντιμετώπιση στο ρόλο της Γαλλίας στην Ευρώπη.
Σε μια πρόσφατη «προεκλογική» εσωκομματική εμφάνισή του ο νέος πρόεδρος του UMP έδειξε ότι θα χρησιμοποιήσει και αντιευρωπαϊκές κορώνες προκειμένου να πετύχει τον τελικό του στόχο. Να χρισθεί δηλαδή υποψήφιος της παράταξης στις προεδρικές εκλογές του 2017 και να επιστρέψει θριαμβευτής στο προεδρικό μέγαρο. Μίλησε λοιπόν για την ανάγκη επιστροφής αρμοδιοτήτων στα έθνη-κράτη και κατηγόρησε την ΕΕ και τα όργανά της για αδυναμία να αντιμετωπίσουν την κρίση, που γονατίζει την πατρίδα του και απειλεί τη συνοχή ολόκληρης της ηπείρου. Για αυτό και κάποιοι είπαν ότι αυτή η συνθηματολογία θυμίζει τις φραστικές επιθέσεις του βρετανού πρωθυπουργού εναντίον των Βρυξελλών, που είχαν εστιαστεί κυρίως στο μεταναστευτικό και είχαν προκαλέσει ανοικτή αντιπαράθεση με την καγκελάριο Μέρκελ.
Είναι πρόδηλο ότι ο κύριος Σαρκοζύ θέλει να αγγίξει πάλι το συναίσθημα ενός κοινού μεσοαστικού, παραδοσιακά συντηρητικού και με πίστη στον καθολικισμό, το οποίο έδειξε το τελευταίο διάστημα να βρίσκει θαλπωρή για τον πληγωμένο πατριωτισμό του στην ανοικτή αγκαλιά του Εθνικού Μετώπου. Αυτό το κοινό ήταν που του είχε γυρίσει την πλάτη το 2012 και τον οδήγησε στην ήττα. 
Τότε ο αεικίνητος πολιτικός με τους διπλούς εσωτερικούς πάτους στα παπούτσια είχε προσπαθήσει να ξυπνήσει τα πιο δεξιά αντανακλαστικά των Γάλλων με δύο πρωτοβουλίες αμφίβολης, όπως αποδείχτηκε αποτελεσματικότητας. Είχε ανοίξει μια συζήτηση περί «εθνικής ταυτότητας» των Γάλλων που εκφυλίστηκε σε ένα φεστιβάλ αοριστολογίας. Εβγαλε από το καπέλο και τον ανάλογης κοπής «διάλογο της Γκρενόμπλ», στον οποίο και ενέπλεξε ζητήματα, που αφορούν την ασφάλεια και την μετανάστευση αλλά ούτε εκεί μπόρεσε να παρουσιάσει κάτι ιδιαίτερα πειστικό. Ή τουλάχιστον κάτι που να αποτινάξει από πάνω του την πηχτή σκόνη, που είχε σηκώσει η σκανδαλολογία και η οποία σε συνδυασμό με την καταιγίδα της οικονομικής ύφεσης και της ανεργίας αποτέλεσαν τις πρώτες ύλες μιας …λάσπης από την οποία δεν μπόρεσε ποτέ να ξεκολλήσει το καθαρόαιμο της γαλλικής κεντροδεξιάς.
Εκείνη την εποχή πάντως ο Σαρκοζί φαίνεται ότι είχε καταφέρει να βρει χημεία με τη γερμανίδα καγκελάριο και ο διεθνής τύπος μιλούσε για το δίδυμο «Μερκοζί», που ήθελε πραγματικά να αλλάξει την Ευρώπη. Ο ίδιος δημόσια εκδήλωνε το θαυμασμό του για την οικονομική ευημερία «made in Germany» και η κυρία Μέρκελ δεν έκρυβε την υποστήριξη της προς αυτόν, όπως ποτέ δε μπόρεσε να συγκαλύψει την αντιπάθεια, που φαίνεται να της γεννά ο πολιτικά άχρωμος, αλλά σε προσωπικό επίπεδο απροσδόκητα «τολμηρός» διάδοχός του Φρανσουά Ολάντ. 
Ο κ.Σαρκοζί ετοιμάζει τώρα βιαστικά τις βαλίτσες του για να συναντήσει την «παλιά του αγαπημένη» στο συνέδριο της γερμανικής χριστιανοδημοκρατίας στην Κολωνία την ερχόμενη Τρίτη. Κάποιοι μιλούν για επικοινωνιακό τέχνασμα προεξοφλούν ότι ούτε με θαύμα θα μπορέσει να συμφωνήσει και πολιτικά μαζί της σε μια εποχή, που οι φυγόκεντρες τάσεις στην Ευρώπη φέρνουν στο νου σκηνικό βλάβης ενός καρουσέλ σε γαλλική επαρχιακή πόλη: Την ώρα που αυτό αρχίζει να στριφογυρίζει σαν τρελό οι μισοί προσπαθούν εναγωνίως να κατέβουν όπως-όπως και οι άλλοι μισοί κρατιούνται με νύχια και με δόντια για να μην εκτοξευτούν προς άγνωστη κατεύθυνση. Το μενού είναι απλά «ξαναζεσταμένο» λένε οι επικριτές του. Και αποδεικνύει ότι η Γαλλία ακόμα ψάχνεται, την ώρα που η Ευρώπη «πνίγεται».

Τετάρτη, 3 Δεκεμβρίου 2014

Περί διαφθοράς

Του Κώστα Αργυρού, news247

Η ετήσια έκθεση της “Διεθνούς Διαφάνειας” με τα αποτελέσματα για τον δείκτη διαφθοράς σε ολόκληρο τον κόσμο, δεν παρουσιάζει μεγάλες εκπλήξεις σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Η Δανία, η Νέα Ζηλανδία και η Φινλανδία είναι οι πιο “καθαρές” χώρες στον κόσμο, συγκεντρώνοντας 90 βαθμούς με άριστα το 100, ενώ η Σομαλία και η Βόρεια Κορέα είναι με 8 μόλις βαθμούς στον πάτο του σχετικού πίνακα (175 χώρες συνολικά). Η Ελλάδα εμφανίζει μια σχετική “σταθερότητα”. Από 4ο βαθμούς πέρσι φτάνουμε τους 43 φέτος και κινούμαστε γύρω στην 70η θέση παγκοσμίως.
Αυτό που έχει σημασία να “διαβάσει” κανείς, πίσω από τους αριθμούς είναι και οι σχετικές αναλύσεις, που κάνουν οι υπέυθυνοι της οργάνωσης. Δύο σημεία αξίζει κατά τη γνώμη μου να προσεχθούν ιδιαίτερα.
  1. Για τους ερευνητές της Διεθνούς Διαφάνειας είναι σαφές ότι η διαφθορά θριαμβεύει σε χώρες όπου υπάρχει φτώχεια, κοινωνικές αντιπαραθέσεις και πόλεμοι. Στην Ευρωπαϊκή Ενωση ευτυχώς δεν έχουμε πολέμους, αλλά είναι προφανές ότι όταν οι κοινωνίες φτωχοποιούνται είναι πολύ δύσκολο να επιβληθούν και κυρίως να επιτύχουν “μεταρρυθμίσεις”, που θα χτυπήσουν τη διαφθορά και το ....παρασκήνιο. Ακούγεται λογικό σε έναν απλό παρατηρητή, αλλά οι εμμονικοί οπαδοί της σκληρής λιτότητας, που έχουν οδηγήσει εκατομμύρια Ευρωπαίους στην ανέχεια και στην αναξιοπρέπεια αρνούνται ακόμα να καταλάβουν ένα απλό πράγμα. Οσο πιο “απελπισμένος” είναι κάποιος, τόσο πιο πιθανό είναι να προσφύγει σε πλάγιες μεθόδους για να μπορέσει να επιβιώσει. Αναρωτιέμαι αν οι εγκέφαλοι των μνημονίων, που κατηγορούσαν γενικά και αόριστα τους Ελληνες για την παραοικονομία, τη διαφθορά και την φοροδιαφυγή σκέφτηκαν ποτέ ότι με την πολιτική τους ενισχύουν στην ουσία όλα αυτά τα φαινόμενα, στα οποία οι ίδιοι προσπάθησαν από την αρχή να αποδώσουν τη μερίδα του λέοντος όταν μοίραζαν ευθύνες για την κρίση.
  2. Στην αρχική σελίδα της transparency.org σημειώνεται ότι οι χώρες που είναι ψηλά στην βαθμολογία θα πρέπει να σταματήσουν να “εξάγουν” τη διαφθορά σε άλλες, που βρίσκονται στη ...ζώνη του υποβιβασμού. Θυμάμαι μια σχετική συζήτηση που είχα κάνει κάποτε με τον υπέυθυνο των γραφείων της Διεθνούς Διαφάνειας στη Γερμανία. Οι “δάσκαλοι” της Ευρώπης είναι φέτος στην 12η θέση με 79 βαθμούς και τα “νούμερά” τους ήταν πάντα υψηλά. Ομως υποθέσεις διαφθοράς μεγάλων γερμανικών εταιρειών σε ολόκληρο τον κόσμο (Siemens, MAN, Rheinmetall, Volkswagen και πάρα πολλές άλλες) δεν καταγράφονται πάντα εντός των συνόρων και ρίχνουν τη βαθμολογία χωρών όπως η Ελλάδα ή ...η Νιγηρία. Μόνο που όπως μας θυμίζει ξανά η έκθεση, όταν για παράδειγμα κάποιος λαδώνεται, φταίει και αυτός που τον λαδώνει. Και υπάρχουν αμέτρητες μελέτες αλλά και δημοσιογραφικές έρευνες στη Γερμανία και αλλού, που επιβεβαιώνουν ότι ελάχιστα ενδιαφέρεται το Βερολίνο για την πάταξη της εξαγόμενης διαφθοράς. Συνήθως προτιμά να κάνει τα στραβά μάτια.
Ετσι κάθε χρόνο έχουμε τους καλούς Βόρειους, τους μέτριους Νότιους και τους κακούς... τριτοκοσμικούς. Οι μετρήσεις δίνουν αφορμή για να επαινέσουν κάποιοι τον εαυτό τους και κάποιοι άλλοι να βγουν πάλι “αναφερόμενοι”. Κατά συνέπεια η πρόβλεψη είναι εύκολη: Και του χρόνου τα αποτελέσματα θα είναι περίπου τα ίδια. Εκτός αν κάποιοι στιγμή οι μεγάλοι αποδεχτούν και οι μικροί απαιτήσουν δύο πράγματα:
1. Να αποφασίσει ο πλανήτης ότι για να χτυπήσεις τη διαφθορά πρέπει πρώτα να χτυπήσεις τη φτώχεια.

2. Να σταματήσουν οι ισχυρές οικονομίες του πλανήτη να κρατούν καθαρή την αυλή τους πετώντας τα “σκουπίδια και τα μπάζα” στις αυλές κάποιων φτωχών γειτόνων.

Σάββατο, 29 Νοεμβρίου 2014

Μήπως τους φταίνε οι Γερμανοί;

Το περιβόητο “BREXIT”, η έξοδος της Βρετανίας από την ΕΕ, φαντάζει ολοένα και πιο πιθανή καθώς οι εθνικιστές προελαύνουν στο νησί και οι συγκρούσεις του Ντέιβιντ Κάμερον με τις Βρυξέλλες έχουν γίνει ρουτίνα. Μήπως όμως αυτή η τάση έχει να κάνει και με “αντιγερμανισμό”;

Του Κώστα Αργυρού, από την "Επένδυση"

Οταν στα τέλη του 1944 περίπου 400.000 Βρετανοί στρατιώτες, πολλοί από αυτούς αμούστακα παιδιά, έπαιρναν την εντολή να προελάσουν προς τα γερμανικά εδάφη με στόχο να δώσουν οριστικό τέλος στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο στις τσέπες τους κουβαλούσαν και ένα μικρό κόκκινο βιβλιαράκι. Εκδότης του ήταν το Υπουργείο Εξωτερικών στο Λονδίνο και ο τίτλος όσο πιο απλός και εύγλωττος αρμόζει σε ένα στρατιωτικό εγχειρίδιο: “Οδηγίες προς Βρετανούς Οπλίτες στη Γερμανία 1994”. Διαβάζοντας το σήμερα κανείς μπορεί να καταλάβει πολλά για τη σχέση των δύο χωρών. Και όσο και αν μετά από 70 χρόνια πολλά πράγματα έχουν αλλάξει, υπάρχουν φράσεις που μαρτυρούν πολλά για την άποψη των “νησιωτών” για την χώρα, που προκάλεσε δύο παγκόσμιους πολέμους.
  • Μην εντυπωσιάζεστε από πιθανές επιφανειακές ομοιότητες μεταξύ των Γερμανών και ημών”.
  • Στις συναλλαγές σας με Γερμανούς να είστε πάντα αυστηροί αλλά δίκαιοι”.
  • Κρατάτε τος Γερμανούς σε απόσταση, ακόμα και εκείνους με τους οποίους πρέπει να συναναστραφείτε επισήμως”.
  • Μη γίνεστε συναισθηματικοί. Αν οι Γερμανοί περνούν δύσκολες εποχές, η ευθύνη είναι αποκλειστικά δική τους”.
Οι συντάκτες αυτού του “οδηγού” γνώριζαν, ότι πρέπει να καθοδηγήσουν τους νεαρούς φαντάρους, που έφταναν σε μια χώρα που βρισκόταν σε καθεστώς ήττας. Ηξεραν επίσης ότι δεν πρέπει να κάνουν τα ίδια λάθη, που έκαναν μετά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, αφού δεν είχαν καταφέρει να ξεριζώσουν τη γερμανική επιθετικότητα και την τάση προς το μιλιταρισμό. Ετσι οι οδηγίες τους δεν ήταν απλά πρακτικές, αλλά αποκτούσαν και χαρακτήρα “εμβάθυνσης στη γερμανική ψυχοσύνθεση”, η οποία θα χρειαζόταν ριζικής “μετεκπαίδευσης”, όπως έλεγαν χαρακτηριστικά. Και όσο και αν κάποιοι νεαροί φαντάροι μπορεί να δυσανασχετούσαν με τις αυστηρές οδηγίες περί τήρησης των αποστάσεων όταν συναντούσαν στο δρόμο κάποιες καλοβαλμένες γερμανιδούλες, η πλειοψηφία τους φέρεται να συναινούσε με τη σκληρή γραμμή του υπουργείου, όπως δείχνουν επιστολές κατώτερων αξιωματικών, οι οποίοι και υπερθεματίζουν της άποψης ότι επειδή ακριβώς ο στόχος είναι να αποφευχθεί ένας νέος πόλεμος, οι Γερμανοί δεν θα πρέπει να ξυπνούν κανένα αίσθημα συμπόνοιας. “Ας τους αφήσουμε να υποφέρουν για καμιά δεκαριά χρόνια και τότε μπορεί το μάθημα να καταφέρει να μπει μέσα στα χοντροκέφαλά τους”.
Αν θυμηθεί κανείς τις κατά καιρούς υπερβολές του κίτρινου τύπου εκατέρωθεν, ειδικά όταν οι δύο εθνικές ομάδες τους συναντώνται σε κάποια σημαντική διοργάνωση σαν το Μουντιάλ, μπορεί να καταλάβει ότι τελικά τέτοιες προκαταλήψεις αφενός προϋπήρχαν και αφετέρου ενισχύθηκαν μετά τον πόλεμο. Και δεν μπορεί να έχουν εξαφανιστεί ακόμα και σήμερα, σε μια περίοδο που σε όλο τον πλανήτη πολλοί κάνουν λόγο για μια Ευρώπη, που γίνεται κάθε μέρα και περισσότερο “γερμανική”. Μήπως τελικά είναι και αυτός ένας λόγος που ενισχύει το στρατόπεδο της “ευρω-απόρριψης” στο νησί; Μήπως ακριβώς επειδή οι Αγγλοι βλέπουν ότι το εγχείρημα της ΕΕ ολοένα και περισότερο τραβάει προς μια κατεύθυνση, που ελάχιστα μπορούν να επηρεάσουν σκέφτονται σοβαρά να το εγκαταλείψουν; Η αλήθεια είναι ότι η αδυναμία τους για παράδειγμα να αποτρέψουν την εκλογή του Ζαν κλοντ Γιουνκέρ στη θέση του προέδρου της Κομισιόν προκάλεσε οργή στις τάξεις των Βρετανών συντηρητικών. Οπως και η απόφαση για επιστροφές κονδυλίων ύψους 2,1 δισ. από την Κομισιόν προς τα κοινοτικά ταμεία.
Το παράδοξο της υπόθεσης είναι ότι οι οι θέσεις και προθέσεις του κ. Ντέιβιντ Κάμερον ταυτίζονται σχεδόν απόλυτα με εκείνες της κυρίας Μέρκελ. Στο τελευταίο του πόνημα μετά τη σύνοδο του G20, το οποίο μάλιστα επέλεξε να δημοσιεύσει στον κεντροαριστερό “Guardian”, ο Βρετανός πρωθυπουργός καλούσε όλους να δουν τα λαμπάκια κινδύνου που αναβοσβήνουν για την οικονομία της Ευρωζώνης και με δασκαλίστικο ύφος, που θύμιζε πολύ... Βερολίνο μιλούσε για δικαίωση της δικής του μακροπρόθεσμης οικονομικής πολιτικής, που θα πρέπει να ακολουθήσουν και οι υπόλοιποι. Συστατικά στοιχεία ο περιορισμός των ελλειμμάτων μέσα από μια σφιχτή δημοσιονομική πολιτική.


Πολλοί πολιτικοί μας πρόσφεραν εύκολες λύσεις, νομίζοντας ότι μπορούμε να ξοδεύουμε, να δανειζόμαστε και να φορολογούμε για να συντηρήσουμε την πορεία μας προς την ευημερία. Αυτές ήταν λάθος απαντήσεις τότε. Παραμένουν λάθος και τώρα”. Αυτά είναι λόγια, που θα μπορούσε να συνυπογράψει ανά πάσα στιγμή το δίδυμο Μέρκελ-Σόιμπλε. Και εδώ ίσως να βρίσκεται το μεγάλο πλεονέκτημα του κυρίου Κάμερον. Ουσιαστικά με αυτόν τον τρόπο στέλνει στη γερμανική κυβέρνηση το μήνυμα, ότι η αποχώρηση της Βρετανίας από την ΕΕ θα την στερούσε από τον πιο σημαντικό και ισχυρό σύμμαχο για την ολική επιβολή της δικής της οικονομικής προσέγγισης στην Ευρώπη. Πάντως η κυρία Μέρκελ μέχρι στιγμής έχει δείξει ότι δεν είναι διατεθιμένη να υποχωρήσει απέναντι σε κανένα εκβιασμό, όπως έδειξε η πολύ σκληρή της απάντηση για το θέμα της ελεύθερης διακίνησης των Ευρωπαίων πολιτών. Και αν ο κύριος Κάμερον λέει με τόση ευκολία ότι “η Βρετανία δεν θα καταρρεύσει αν αποχωρήσει από την ΕΕ” θα πρέπει να αποδείξει ότι όντως δεν μπλοφάρει και έχει συνυπολογίσει όλες τις σχετικές συνιστώσες.

Ενας Πάπας για όλα τα γούστα

Αριστερός ή δεξιός; Ευρωπαϊστής ή απλά… πανανθρώπινος; Ο Φραγκίσκος στην ομιλία του στο ευρωκοινοβούλιο θύμισε τα αυτονόητα και «εντυπωσίασε» πολλούς ακριβώς για αυτό το λόγο

Του Κώστα Αργυρού, από την "Επένδυση"

Ο Αγιος Φραγκίσκος της Ασίζης συμμετείχε κάποτε σε μια εξέγερση κατά των ευγενών, με αποτέλεσμα να καταδικαστεί σε ένα χρόνο φυλάκιση. Αργότερα αποφάσισε να αφοσιωθεί όχι απλά στο Θεό αλλά και στον αγώνα κατά της φτώχειας και των ανισοτήτων, κηρύττοντας την ειρήνη, την ισότητα και την περιφρόνηση του πλούτου. Αυτό το βιογραφικό είχε κατά νου και ο κ. Χόρχε Μάριο Μπεργκόλιο, ο Καρδινάλιος από την Αργεντινή, όταν το Μάρτιο του 2013, μετά την εκλογή του στο ανώτατο αξίωμα της καθολικής εκκλησίας επέλεξε το όνομα «Φραγκίσκος». Από τότε πολλές δηλώσεις και πράξεις του έχουν δώσει την αφορμή για να χαρακτηριστεί ως διαφορετικός από τους προκατόχους του. Φήμη που φαίνεται να απολαμβάνει και ήρθε με στόχο να δικαιώσει την περασμένη Τρίτη στο Ευρωκοινοβούλιο, στο Στρασβούργο.
Η πρώτη ως τώρα και μοναδική φορά, που ένας Πάπας είχε εμφανιστεί εκεί ήταν το 1988, όταν η περεστρόικα έδινε σοβαρές ελπίδες για το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και ο Πολωνός Κάρολ Γιόζεφ Βοϊτίλα ή αλλιώς Πάπας Ιωάννης Παύλος ο Β’ έστρεφε τα πυρά του κατά του σοβιετικού καθεστώτος, προκαλώντας πάντως αρκετές αντιδράσεις και αποχωρήσεις από την αίθουσα της ολομέλειας. Στις πλατείες της Βαρσοβίας, της Πράγας και της Βουδαπέστης θα ξεδιπλώνονταν σύντομα διαδηλώσεις με κεντρικό αίτημα των Ανατολικοευρωπαίων την «Επιστροφή στην Ευρώπη». Τώρα, 26 χρόνια μετά, η ευρωπαϊκή ιδέα μοιάζει με παλιομοδίτικο ανέκδοτο σε πολλούς, το χάσμα μεταξύ φτωχών και πλουσιών μοιάζει ακόμα πιο αγεφύρωτο και ολόκληρες γενιές νέων μετρούν τα χαμένα μέσα στο βάλτο της ανεργίας χρόνια τους.
 Όλα αυτά δε μπορούσαν να μείνουν ασχολίαστα από τον «πνευματικό ηγέτη» του μισού πληθυσμού της Ευρώπης. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του 2010 το 46% των πολιτών της ΕΕ δηλώνουν Ρωμαιοκαθολικοί.
Μισή ώρα πριν την είσοδο του Φραγκίσκου στο «γκριζογάλαζο αμφιθέατρο», μόλις 70 από τα 751 καθίσματα ένοιωθαν το… βάρος του ενοίκου τους, σε μια συζήτηση όπου κουραζόσουν να μετρήσεις τα χασμουρητά. Μέσα σε λίγα λεπτά η αίθουσα ήταν πλήρης. Ακόμα και οι Ισπανοί κομμουνιστές, που αρχικά έλεγαν ότι θα αποχωρήσουν, έμειναν τελικά για να ακούσουν την ομιλία ενός μη Ευρωπαίου, που έδειξε να γνωρίζει καλά τις αρχές μιας Ευρώπης, που κάποτε ενέπνεε, αλλά σήμερα εμφανίζεται «γερασμένη και κουρασμένη».
Ο σημερινός Πάπας δεν είχε αυτό το σκληρό, καταγγελτικό ύφος του Γερμανού προκατόχου του Βενέδικτου, που κάθε τόσο αποφάσιζε να κάνει απόβαση στις όχθες της πολιτικής, αφήνοντας τα ήσυχα νερά του θρησκευτικού πατέρα. Ο Φραγκίσκος μίλησε πολιτικά, χωρίς να πολιτικοποιεί τη συζήτηση με θέσεις που θα μπορούσαν να εκληφθούν ως «δεξιές» ή «αριστερές». Καταμέτρησε τα αυτονόητα. Στηλίτευσε την αδιαφορία  της πολιτικής στην μετατροπή της Μεσογείου σε ένα «απέραντο νεκροταφείο» μεταναστών, κατήγγειλε την εμμονή στον καταναλωτισμό, την προσκόλληση στη λογική μέτρησης της ευτυχίας με οικονομικούς δείκτες, θύμισε την απελπισία που γεννά η ανεργία, στάθηκε στην υποχρέωση να προστατεύσουμε το περιβάλλον. Σε τέτοιες αναφορές του τα πιο θερμά χειροκροτήματα ακούστηκαν από την αριστερή πτέρυγα του κοινοβουλίου. Η απέναντι πλευρά, η δεξιά είχε την ευκαιρία να ζεστάνει τις παλάμες της σε ακούσματα, όπως «η ιερότητα της ανθρώπινης φύσης», «ο ρόλος της οικογένειας» και «η προστασία της αγέννητης ζωής».

Όταν έκλεισε την ομιλία του μπορεί να μην χειροκρότησαν όλοι, αλλά όλοι σηκώθηκαν όρθιοι. Ηταν αν μη τι άλλο ένα είδος αναγνώρισης της ικανότητας του θρησκευτικού ηγέτη να δείξει ότι τους σέβεται όλους και έχει κάτι να πει για τον καθένα. Ηταν η υποψία ότι μέσα σε ένα κόσμο που συγκλονίζεται από την κατάρρευση βεβαιοτήτων η καθολική εκκλησία έχει βρει τον κατάλληλο άνθρωπο για το δύσκολο πρότζεκτ, που προσπαθεί να υλοποιήσει εδώ και χρόνια. Να αναστρέψει δηλαδή την αιμορραγία μεγάλου μέρους του ποιμνίου της, που την έβλεπε να ταυτίζεται με όσους ακριβώς θα απεχθανόταν σήμερα και ο Φραγκίσκος της Ασίζης: ολιγάρχες, κομματάρχες και αυλικούς.