Τρίτη, 9 Φεβρουαρίου 2016

Πάρε τα λεφτά και τρέχα


Οι υπουργοί οικονομικών Σόιμπλε και Σαπέν θέλουν λέει να περιορίσουν τις συναλλαγές με μετρητά εντός της Ευρώπης. Τις άλλες συναλλαγές αυτές με το ψηφιακό χρήμα δεν θέλουν ούτε και μπορούν να τις περιορίσουν. Τα δισεκατομμύρια που χάνονται μέσα σε λίγα λεπτά όταν καταρρέουν μετοχές σαν της Deutsche Bank δεν μπορούν να τα αναπληρώσουν. Ή μήπως υπάρχει τρόπος;  Μαζεύντας  για παράδειγμα «φραγκοδίφραγκα» από τον κοσμάκη και «κλειδώνοντας» τα λεφτά του, που στην πραγματικότητα τα έχουν «παίξει», στα λογιστικά τους βιβλία.
Το χάσμα μεταξύ εικονικού και φυσικού χρήματος είναι πια τόσο τερατώδες που πρέπει να μην τους αφήνει και αυτούς να κοιμηθούν. Το ίδιο δεν έγινε και με τη Lehmann Brothers; Πού είναι όλα αυτά τα τρισεκατομμύρια που χάθηκαν τότε;  Πού πάνε λοιπόν αυτά τα αμύθητα ποσά που μας λένε ότι εξαϋλώνονται; 
Ευτυχώς τουλάχιστον αυτές τις μέρες, που όλα τα χρηματιστήρια του κόσμου δείχνουν να ξαναζούν σε φάση πανικού δεν έχει βρεθεί ακόμα κανείς να πει ότι φταίει η Ελλάδα, που «αποσταθεροποιεί» την παγκόσμια οικονομία.
Η αίσθηση που μπορεί να αποκομίσει κάποιος λίγο πιο καχύποπτος είναι ότι ο πλανήτης δείχνει να ακροβατεί πια διαρκώς στα πρόθυρα ενός παγκόσμιου bank run, που οι  νεοφιλελεύθεροι «αλχημιστές» προσπαθούν κάθε τόσο να το αποτρέψουν με «μαγικά» και μπαλώνοντας τρύπες. Τη μια συγκροτούν ταμεία εγγυήσεων χωρίς να έχουν πραγματικά κεφάλαια, την άλλη βρίσκουν κάποιον «φταίχτη» για να πετάξουν τη  μπάλα στην εξέδρα. Την τρίτη μαζεύουν τα «ψιλά» δηλαδή τα πεντακοσάευρα για να κλείσουν καμιά τρύπα. Και την άλλη σχεδιάζουν ένα πανευρωπαϊκό capital control για να προλάβουν τα χειρότερα. Η υπόθεση αρχίζει να γίνεται απειλητικά δύσοσμη...

Αλλο κίνημα, άλλο δίκτυο

Και ο Γιάνης που αποφάσισε να «σώσει την Ευρώπη»


Τα κινήματα δεν ιδρύονται μέσα από κάποια «λαμπερή» παρουσίαση. Το έγραψε μια γερμανίδα συνάδελφος, που κλήθηκε στην παρουσίαση του «Diem25» από το Γιάνη Βαρουφάκη στο Βερολίνο. Το έζησαν και κάποιοι, που ανακοίνωσαν βαρύγδουπα στο παρελθόν τις δικές τους φιλοδοξίες για κινήματα πέρα από το παλιό κομματικό πλαίσιο. Το πλήρωσαν, όσοι ονειρεύτηκαν «επαναστάσεις» μετά από κάποια λαϊκή «έκρηξη αγανάκτησης», που ξεθώριασε με τα πρωτοβρόχια.

Τα «κινήματα» απλά γεννιούνται την κατάλληλη στιγμή, αντανακλούν και στηρίζονται πάνω σε κάποια κοινωνικά δεδομένα. Ούτε να τα παραγγείλεις, ούτε να τα διατάξεις μπορείς. Η αφορμή μπορεί καμιά φορά να είναι και τραγική, όπως η αυτοπυρπόληση του διαδηλωτή της αραβικής άνοιξης ή η οργή για τη δολοφονία κάποιου  νέου παιδιού από το χέρι της εξουσίας. Η πορεία τους όμως είναι άδηλη και καθόλου προκαθορισμένη, ειδικά όταν δε μπορεί να στηριχτεί σε κάποιες κοινωνικές αναγκαιότητες αλλά και σε μια ωριμότητα  και κατανόηση από τη μεριά των πολλών, ότι πρέπει να συνεχίσουν, έχοντας ένα συγκεκριμένο στόχο.
Αυτό που ανακοινώνει ο Βαρουφάκης δεν είναι κίνημα. Είναι ένα «δίκτυο» προβληματισμού που απευθύνεται πρωτίστως σε κάποιες «ελίτ» και απαιτεί από το πλήθος να ακολουθήσει τυφλά. Ωραία η Volksbühne, ωραία η μιντιακή ανακατωσούρα και οι μεγαλοστομίες, αλλά για να «φτιάξεις» κίνημα χρειάζεσαι πριν από όλα το δρόμο...  Η λέξη «movement» είναι λοιπόν φανταχτερή αλλά πάντα υπερφίαλη.
Ανησυχητικό μοιάζει και το γεγονός ότι η όλη ιδέα στηρίζεται σε αξιώματα, όπως για παράδειγμα ότι η ΕΕ με τη σημερινή της μορφή θα αντέξει ως το 2025. Ποιός τον διαβεβαιώνει ότι έχουμε τόσο χρόνο; Είναι τόσο μεγάλη η αυτοπεποίθησή του ιδρυτή, που μετατρέπεται σε κάποια μαγική σφαίρα και του επιτρέπει να προβλέπει το μέλλον σε βάθος δεκαετίας; Μήπως να μας πει τι προβλέπει ο Καζαμίας του και τα πιο άμεσα χρόνια που έχουμε μπροστά μας;
Tο μεγαλύτερο πρόβλημα όμως συνεχίζει να είναι μια ελιτίστικη αντίληψη, ένας επικοινωνιακός καθαρά προσανατολισμός και μια υπέρμετρη αυτοαναφορικότητα. Ο άνθρωπος, που ανοιχτά έδειχνε ότι θεωρούσε ανίκανους να τον καταλάβουν οι πρώην ομόλογοι του στο Eurogroup θέλει τώρα να τον καταλάβουν οι μάζες... Ή μήπως να τον εμπιστευτούν τυφλά τα κοπάδια, που θα τρέξουν από πίσω του:
Οι «μάζες» αυτή τη στιγμή μοιάζουν βουτηγμένες στην απάθεια και στην παραίτηση όταν ακούν ιδέες για εκδημοκρατισμό της Ευρώπης. Δεν ανακάλυψε δα και την Αμερική ο Γιάνης, όπως ίσως νομίζει ο ίδιος τόσο αυτάρεσκα. Το έλλειμα δημοκρατίας, η παρασκηνιακή δράση των λόμπις, η αποξένωση των θεσμών από τους πολίτες, η διαπλοκή τραπεζών-επιχειρήσεων-πολιτικής, η άνοδος του εθνικισμού είναι προβλήματα που υπάρχουν εδώ και δεκαετίες πλέον και έχουν συζητηθεί κατά κόρον από την Αριστερά (αλλά όχι μόνο). Απαντήσεις φυσικά και δεν έχουν δοθεί. Αλλά από πού αντλεί τη βεβαιότητα του ότι θα τις δώσει και κυρίως θα μπορέσει να της εφαρμόσει τώρα ασχολούμενος με την πολιτική σε ευρωπαϊκό επίπεδο ο άνθρωπος, που όπως ουσιαστικά έχει ομολογήσει και ο ίδιος, απέτυχε παταγωδώς, όταν ασχολήθηκε με την πολιτική σε εθνικό επίπεδο.
Η φλύαρη και lifestyle Αριστεροσύνη μπορεί να χαρίζει πρωτοσέλιδα και να «πουλάει» βιβλία και σουβενίρς, αλλά έχει πάψει πλέον να συγκινεί και να θεωρείται εκ προοιμίου υπερέχουσα ειδικά από ανθρώπους που δοκιμάστηκαν και σε κυβερνητικά αξιώματα. Στην πράξη κρίνονται όλα. Και μέχρι τώρα ο Γιάνης έχει αποδείξει ότι μπορεί να είναι καλός μόνο στη θεωρία.

Δευτέρα, 8 Φεβρουαρίου 2016

Ενας ιδιότυπος εμφύλιος;

Ευτυχώς ήταν λιγοστοί εκείνοι, που ανταποκρίθηκαν στην έκκληση του ξενοφοβικού PEGIDA για ταυτόχρονες διαδηλώσεις εναντίον των μεταναστών, σε 14 ευρωπαϊκές πόλεις το περασμένο Σάββατο, ταυτόχρονα με την παραδοσιακή συγκέντρωση στην πατρίδα του αντι-ισλαμικού κινήματος στη Δρέσδη. Μεγαλύτερη επιτυχία είχε η ανταπόκριση στο κάλεσμα για μια "Ευρώπη-Φρούριο" στην Πράγα, όπου συγκεντρώθηκαν περίπου 1.500 ακροδεξιοί, αλλά και στη Βαρσοβία όπου μαζεύτηκαν καμιά τριακοσαριά άτομα.
Αλλού, όπως στο Καλαί και στο Μονπελιέ της Γαλλίας, αλλά και στην Κοπενχάγη οι ρατσιστές, που κατέβηκαν στο κάλεσμα για κλείσιμο των συνόρων της Ευρώπης ήταν μερικές δεκάδες μόνο. Κατάφεραν πάντως σε κάποιες περιοχές να προκαλέσουν επεισόδια. Μικρή ήταν η συμμετοχή και σε άλλες γερμανικές πόλεις.
Σε άλλες περιπτώσεις, όπως στο Δουβλίνο και στο Αμστερνταμ η κινητοποίηση αντιφασιστικών οργανώσεων ήταν άμεση και μαζική και ουσιαστικά οδήγησε στην ματαίωση των συγκεντρώσεων με ρατσιστικό περιεχόμενο.
( Μια γεύση μπορείτε να πάρετε εδώ: https://www.youtube.com/watch?v=Z68yTJWXm5g&list=PL4vuSd2TjUgoklOm26gbiT1m0K5VB-y88&index=2  & https://www.youtube.com/watch?v=fImVV1N5luI)
Το θέμα είναι ότι με αφορμή το μεταναστευτικό/προσφυγικό, κάποιοι προσπαθούν να δημιουργήσουν ένα ιδιότυπο εμφυλιοπολεμικό κλίμα στην Ευρώπη, προσπαθώντας να τρομοκρατήσουν την πλειοψηφία των πολιτών και να την κάνουν να μείνει κλειδωμένη στο σπίτι της. Αυτά που συνέβησαν και στο Σχιστό δεν είναι δηλαδή μια ελληνική ιδιαιτερότητα.
Το περίεργο είναι ότι αυτοί που υποτίθεται ότι ήθελαν να σταματήσουν μια τέτοια εξέλιξη και καταδίκαζαν τις θεωρίες περί "δύο άκρων", τώρα κάνουν ότι δεν βλέπουν τίποτα. Ο εξτρεμισμός του κέντρου εδώ προτιμά να περιορίζεται σε ασκήσεις σιωπής. Εκτός αν θεωρούν ότι είναι "ακραίος", όποιος αποφασίζει να μη χαρίσει τους δρόμους και τις πλατείες στην ακροδεξιά σε ολόκληρη την Ευρώπη. 

Κυριακή, 7 Φεβρουαρίου 2016

Τα μάθατε τα νέα για τον Μπέρνι;

«Πανεπιστήμια χωρίς δίδακτρα» και «ιατρική περίθαλψη δωρεάν για όλους ακόμα και για τους εντελώς φτωχούς». Αυτά, που κάποτε στην Ευρώπη θεωρούνταν αυτονόητα, αλλά στο μεταξύ, μετά την ιδεολογική επέλαση του νεοφιλελευθερισμού, όποιος τολμά να τα υποστηρίξει κινδυνεύει να χαρακτηριστεί «σταλινικός» είναι δύο από τα κεντρικά συνθήματα του Μπέρνι Σάντερς, του υποψήφιου για το χρίσμα των Δημοκρατικών για την κούρσα της προεδρίας των ΗΠΑ. O 74χρονος, που κατορθώνει ενάντια σε όλα τα προγνωστικά να κοιτά στα μάτια την Χίλαρυ Κλίντον, την εκλεκτή της Goldman Sachs των 675.000 $ ως αμοιβής για τρεις και μόνο ομιλίες, τολμά να αυτοαποκαλείται «δημοκράτης σοσιαλιστής» στην Αμερική του 2016. 



Και παρά την ηλικία του, όπως έδειξε και η ανάλυση των αποτελεσμάτων στην Iowa είναι αυτός που κατορθώνει να κερδίσει τους περισσότερους ψηφοφόρους μικρών ηλικιών, ακριβώς επειδή τολμά να μιλήσει για κάποια ζητήματα, που μέχρι τώρα ήταν ταμπού. Οπως για παράδειγμα, ότι θα πρέπει κάποια στιγμή η αμερικανική αλλά και η παγκόσμια οικονομία να σταματήσουν να λειτουργούν μόνο πρός όφελος του 1% των εχόντων της κοινωνίας., οι οποίοι για παράδειγμα θα πρέπει να πληρώσουν και κανένα φόρο...
Είναι η «γενιά της Lehmann Brothers» που τον ακούει, αυτή που κατάλαβε πόσο ...ρόδινο θα είναι το μέλλον της αν δεν σταματήσει αυτός ο παραλογισμός της χρηματοπιστωτικής δικτατορίας επί της πραγματικής οικονομίας και της κοινωνίας.
Αυτά συμβαίνουν στις ΗΠΑ του 2016. Τα νέα αρχίζουν σιγά σιγά να κυκλοφορούν και στην απέναντι όχθη του Ατλαντικού.  Πολλοί προβληματίζονται και άλλοι ανησυχούν. Το σύστημα είναι σάπιο και οι νέες γενιές ζητούν εναγωνίως κάποια διέξοδο. Ο συντηρητικός Τύπος μιλά πάλι για λαϊκισμό. Ομως είναι και πολλοί που σκύβουν να δουν την ουσία και βλέπουν στα λόγια του Μπέρνι την ελπίδα για ένα διάλογο, με στόχο μια σοβαρή εναλλακτική πρόταση. Που παραδόξως έρχεται από την «μητέρα του καπιταλισμού», από τη χώρα «των ευκαιριών χωρίς σύνορα» και του θεοποιημένου «ανταγωνισμού».
Εδώ στην Ελλάδα όμως μετά από 6 χρόνια μνημονίων  την πολιτική ατζέντα συνεχίζουν να καθορίζουν κάποιοι «μοντερνιστές του κέντρου», που επιμένουν  να αναμασούν ότι για όλα έφταιξαν οι υπεράριθμες ...καθαρίστριες και ο μικρός έμπορος που δεν έκοψε απόδειξη για τρία ζευγάρια κάλτσες. Και αυτή την τόσο ...πειστική επιχειρηματολογία των εξτρεμιστών του σαλονιού συνεχίζει να την αντιμετωπίζει ενοχικά και η κυβερνώσα Αριστερά. Γιατί προφανώς ο σεβασμός και ο θαυμασμός, που δείχνουν ορισμένοι, για ότι μας έρχεται από την Αμερική αφορά μόνο όσα είναι πρώτα εγκεκριμένα από την Πρεσβεία.

Σάββατο, 6 Φεβρουαρίου 2016

SuperMarket Football

Εντάξει οι ποδοσφαιρικές ομάδες έχουν γίνει σούπερ-μάρκετ, αλλά ευτυχώς υπάρχουν κάποιοι, που ακόμα αντιστέκονται και αντιδρούν.



Παρασκευή, 5 Φεβρουαρίου 2016

Το πλαστικό χρήμα ως Μεγάλος Αδερφός

Τι φοβούνται πραγματικά αυτοί που θέλουν να μας πείσουν να καταργήσουμε οριστικά το «φυσικό χρήμα»;

Ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε πάντα έβλεπε μακριά. Μην ξεχνάτε ότι η ιδέα του για μια «Ευρώπη-Πυρήνα» των ισχυρών και προθύμων μοιάζει σήμερα πολύ πιο κοντά στην πραγμάτωσή της, από τότε που την ξεφούρνισε πριν από δύο δεκαετίες. Τώρα ο θεωρητικός του χριστιανοδημοκρατικού συντηρητισμού τα έβαλε με τα ...μετρητά. Ισως να ενθουσιάστηκε από την επιτυχία του πειράματος των capital controls στην Ελλάδα και θέλει να εφαρμόσει το σύστημα πανευρωπαϊκά. Το όριο για συναλλαγές με πραγματικό χρήμα θα πρέπει να πέσει στα 5.000 ευρώ. Τουλάχιστον σε πρώτη φάση στη Γερμανία. Γιατί, όπως υποστήριξε και ο επικεφαλής της Deutsche Bank, πριν από μερικές ημέρες στο Νταβός, το φυσικό χρήμα θα είναι άχρηστο σε περίπου μια δεκαετία και θα έχει καταργηθεί. Και σε πολλές χώρες της Ευρώπης υπάρχουν ήδη πλαφόν για συναλλαγές με μετρητά.


Εχεις δει πολλά πεντακοσάρικα;
Αρα ο κ. Σόιμπλε προβλέπει το μέλλον. Ενα μέλλον χωρίς εγκληματίες και τρομοκράτες, γιατί κατά τη γνώμη του, αυτοί είναι που διακινούν κυρίως τα μεγάλα ποσά. Αντίστοιχη θεωρία κυκλοφόρησαν εσχάτως και κάποιοι σοσιαλδημοκράτες, που δίνουν τη μάχη της κατάργησης του 500ευρου. Δε μπορεί, και σεις θα έχετε δει στο σούπερ μάρκετ κάποιον τζιχαντιστή, με το καλάσνικοφ στην θήκη, να του πέφτουν τα πεντακοσάρικα από την τσέπη...
Είναι λοιπόν τόσο αθώες οι προθέσεις αυτών που θέλουν να καταργήσουν το φυσικό χρήμα; Τόσο αγνά τα κίνητρά τους; Δυστυχώς για εκείνους, το παρελθόν τους μας δίνει το δικαίωμα να είμαστε λίγο καχύποπτοι.
Σε κάποια ηλεκτρονικά θρίλερ του Χόλυγουντ θα θυμάστε τη στιγμή εκείνη που ο «ήρωας» ανακαλύπτει ότι οι διώκτες του, καλοί ή κακοί, διεφθαρμένοι ή άσπιλοι, δεν έχει σημασία, του έχουν ακυρώσει τις κάρτες, του έχουν κλειδώσει τους ηλεκτρονικούς λογαριασμούς, τον έχουν αφήσει άφραγκο ή ακόμα καλύτερα τον έχουν εξαφανίσει ως οικονομική οντότητα. Υπάρχουν βέβαια και οι περιπτώσεις, που αφήνουν «ανοιχτή» την πιστωτική του κάρτα για να μπορούν να παρακολουθούν κάθε του κίνηση, να ξέρουν κάθε στιγμή που βρίσκεται και τι κάνει.

Τα πάντα στο «φως»
Γιατί βεβαίως οι ηλεκτρονικές μας αγορές και συναλλαγές κάνουν ακριβώς αυτό που δεν είχε σκεφτεί ο Οργουελ, όταν μας εισήγαγε στον κόσμο του «Μεγάλου Αδελφού» με το «1984». Οι κινήσεις του χρήματος μας είναι ο αποτελεσματικότερος μηχανισμός 24ωρης παρακολούθησης. Γι αυτό και οι ιδεολόγοι του απόλυτου ελέγχου ενθουσιάζονται με την ιδέα του εικονικού χρήματος, που είναι πάντα ορατό και ανιχνεύσιμο. Θα πείτε ότι όλα αυτά ήδη γίνονται. Σωστά. Αλλά αυτά τα μετρητά που έχουμε ακόμα στην τσέπη ή στο πορτοφόλι μας επιτρέπουν έστω μια μικρή αυτονομία, μια στοιχειώδη ατομική ελευθερία, να κάνουμε κάτι που δεν θα το ξέρει ο τραπεζίτης μας ή ο εκάστοτε μεγάλος αδελφός που θα έχει πρόσβαση στα αρχεία του. Αλλά ακόμα και αυτό θεωρείται τώρα επικίνδυνο.
Το επιχείρημα ότι θα χτυπηθεί η φοροδιαφυγή θα μπορούσε να είναι σωστό για ορισμένες κοινωνικές ομάδες. Αλλά για μια ακόμα φορά οι οπαδοί του κρατισμού, που κατά τα άλλα δηλώνουν αντικρατιστές, προσπαθούν να χρησιμοποιήσουν τη δική τους αδυναμία να κάνουν το καθήκον τους, να μαζέψουν δηλαδή τους φόρους, προτείνοντας τον ακόμα μεγαλύτερο περιορισμό των δικαιωμάτων μας.

Μηδέν ιδιωτικότητα, απόλυτη «προστασία»
Είναι στην ουσία το ίδιο που έκαναν όσοι κλείδωσαν στα σπίτια τους τους πολίτες των Βρυξελλών, για να τους προστατεύσουν από ένα πιθανό τρομοκρατικό χτύπημα. Με τη λογική τους η πιο ασφαλής κοινωνία, με μηδέν εγκληματικότητα και χωρίς κανένα πονοκέφαλο για τις αρχές θα ήταν αυτή που θα μέναμε όλοι κλεισμένοι στα σπίτια μας για πάντα...
Το πιο αστείο της υπόθεσης είναι ότι ακριβώς η μεγάλη φοροδιαφυγή, οι μεγαλύτερες απάτες και κερδοσκοπίες δεν γίνονται πια με βαλίτσες ή σακούλες με δολάρια αλλά με πατήματα κουμπιών με συνεχείς ηλεκτρονικές συναλλαγές από το ένα σημείο του πλανήτη στον άλλο. Κάτι που οι κυβερνήσεις δεν θέλουν να το χτυπήσουν, αλλά καμιά φορά το επιδοτούν κιόλας όπως δείχνουν ιστορίες σαν εκείνη των LuxLeaks. Αλλά οι ίδιες αυτές κυβερνήσεις θεωρούν ότι μπορούν να «τσακώσουν» τα αφορολόγητα 20 ευρώ, που μπορεί να δώσαμε στην κομμώτρια δίχως να πάρουμε απόδειξη.

Ενας παράδεισος για τις τράπεζες
Βεβαίως η ωδή στο πλαστικό χρήμα οφελιλεται και σε άλλες ευεργετικές (για τις τράπεζες) συνέπειες. Θα τις γλυτώσει από σημαντικά λειτουργικά έξοδα και μπελάδες. Κυρίως όμως θα τους επιτρέπει να διαχειρίζονται ελεύθερα το ποσοστό των χρημάτων μας, που θα είναι λογιστικά καταγεγραμμένο στα εικονικά τους θησαυροφυλάκια χωρίς να χρειάζεται να ανησυχούν πραγματικά για τα αποθεματικά τους. Θα τις απαλλάξει από την καθημερινή αγωνία που ζουν γνωρίζοντας την τεράστια αναντοστοιχία μεταξύ εικονικού και πραγματικού χρήματος που κάνει την παγκόσμια οικονομία να ισορροπεί καθημερινά πάνω σε ένα τεντωμένο σκοινί. Πώς να κάνεις «bank run», όταν δεν υπάρχουν πια χαρτονομίσματα; Πώς να ξέρεις ότι τα χρήματα σου «υπάρχουν» πραγματικά και να ξέρεις ότι μπορείς ανά πάσα στιγμή να τα πιάσεις στο χέρι σου; Πώς να μπορείς να γλυτώσεις έστω και μερικά χιλιάρικα, που έχεις κρυμμένα στο στρώμα από μια ξαφνική απόφαση σημαντικής μείωσης των επιτοκίων;

Ολα αυτά τα ξέρουν πολύ καλά όσοι, σαν τον κύριο Σόιμπλε, ονειρεύονται ένα κόσμο χωρίς χάρτινο χρήμα. Αλλά δεν χρειάζεται να μας τα πουν. Μας ανεμίζουν το φόβο της τρομοκρατίας και τη μάστιγα της φοροδιαφυγής. Μας υπόσχονται ασφάλεια, άνεση και δικαιοσύνη. Και μας ζητούν να κάνουμε χαρούμενοι και ανακουφισμένοι μικρά, αλλά σταθερά βηματάκια προς ένα καθεστώς απόλυτου, ολοκληρωτικού ελέγχου.

Τρίτη, 2 Φεβρουαρίου 2016

Κρίση, χάος, φόβος

(Δεν υπάρχουν συμπτώσεις, Ντέλια. Μόνο η ψευδαίσθηση της σύμπτωσης.)

Πάνε 10 χρόνια από τότε που κυκλοφόρησε το «V for Vendetta». Ναι, εκείνη η ταινία που μας χάρισε τη μάσκα των «Anonymous». Και αξίζει τον κόπο να θυμηθούμε πώς ξετυλίγεται μέσα στο σενάριο της η διαδικασία για την εγκαθίδρυση ενός «δυστοπικού» καθεστώτος, δηλαδή μιας δικτατορίας στη Μεγάλη Βρετανία: Χάος, βία, καταστροφή ανοίγουν το δρόμο σε ένα πανίσχυρο στρατιωτικό «σωτήρα». Ιστορικά αυτά ήταν πάντα τα καλύτερα συστατικά, που έδιναν άλλοθι σε μια συνταγή επιβολής ενός αυταρχικού καθεστώτος, όπου τα ατομικά δικαιώματα περνούν σε δεύτερη και τρίτη μοίρα.
Σε μια άλλη ταινία του 2015 το «Our Brand is Crisis» η Σάντρα Μπούλοκ στο ρόλο του πολιτικού συμβούλου ανακαλύπτει τη δική της συνταγή για να μετατρέψει σε νικητή των προεδρικών εκλογών στη Βολιβία τον αχώνευτο, σκληρό και ουσιαστικά ήδη αποτυχημένο πρώην πρόεδρο και εκ νέου υποψήφιο για το ύπατο αξίωμα της χώρας. Η μαγική λέξη είναι μία: «Κρίση». Και οι κρίσεις απαιτούν ένα στιβαρό χέρι, έναν ηγέτη που δεν χρειάζεται να είναι συμπαθής, αλλά θα πρέπει να μπορεί να κρατά γερά το τιμόνι και να παίρνει γρήγορα και χωρίς να ρωτά κανέναν ακόμα και δυσάρεστες αποφάσεις.
Πρόκειται ουσιαστικά για διαβαθμίσεις της ίδιας μεθόδου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι πάντα αυτοί που αξιοποιούν την θεωρία «αντιμετώπισης της κρίσης» έχουν επίγνωση ότι ανοίγουν το δρόμο και στο επόμενο στάδιο που εμφανίζεται ως «η αντιμετώπιση του χάους». Πάρτε για παράδειγμα την Ανγκέλα Μέρκελ, η οποία κατάφερε να εδραιώσει την εικόνα μιας αποφασισμένης πηδαλιούχου σε ταραγμένα από την κρίση νερά. Τώρα κινδυνεύει να θεωρηθεί «λίγη» για να αντιμετωπίσει ένα απειλούμενο πανευρωπαϊκό «χάος» από το μεταναστευτικό.

Δικαιώματα αντιπαροχή
Η μέθοδος όμως παραμένει η ίδια, βασίζεται στην ανασφάλεια, στο φόβο ότι θα χάσουμε και αυτά τα λίγα που έχουμε, άρα θα πρέπει να θυσιάσουμε ένα μέρος τους για να μην τα χάσουμε όλα. Να τα δώσουμε «αντιπαροχή» σε έναν ηγέτη πιο δυνατό, πιο φωτισμένο από εμάς, που θα μας απαλλάξει από άσχημες αποφάσεις. Το γεγονός ότι η περιστολή των δικαιωμάτων ξεκινά συνήθως από κάποιες «μειονότητες» (βλέπε ας πούμε τους ξένους στη Βρετανία) από τη μια μας κάνει να συνηθίζουμε στην ιδέα της «παραίτησης» και από την άλλη κάνει τις δικές μας μελλοντικές θυσίες να φαντάζουν σαφώς πιο ήπιες.
Τι συμβαίνει στην Ελλάδα; Αφού έχουμε ζυμωθεί όλοι εδώ και μια εξαετία με την λογική ότι βρισκόμαστε εν μέσω μιας «βαθιάς και πολυδιάστατης κρίσης» που στην επιχειρηματολογία ορισμένων έχει πάρει χαρακτηριστικά αναπάντεχου αλλά και αναπόφευκτου «φυσικού φαινομένου», ολοένα και συχνότερα τρυπώνει στις καθημερινές μας συζητήσεις και η λέξη «χάος» για να περιγράψει την κατάσταση και να αναζητήσει (μάταια προς το παρόν) έναν ικανό «καπετάνιο».
Η πολιτική φαίνεται να ευνοεί αυτή την κατάσταση χρησιμοποιώντας ένα ακόμα επιχείρημα: «αφού οι πολιτικοί είναι υπεύθυνοι για την κρίση, αυτοί θα πρέπει να αναλάβουν και την υπέρβασή της». Ακούγεται λογικό και πολύ υπεύθυνο και θα το ακούσετε από στόματα και συντηρητικών και προοδευτικών. Κρύβει όμως μια άλλη καθόλου δευτερεύουσα λεπτομέρεια. Αυτοί που είχαν ως τώρα την εξουσία, θα πρέπει να συνεχίζουν να την κρατούν στα χέρια τους. Και δεν είναι μόνο οι «πολιτικοί» με τη στενή έννοια. Μπορεί να είναι και οι επιχειρηματίες, οι σύμβουλοι, οι διανοούμενοι, οι δημοσιογράφοι, οι κάθε είδους αυτόκλητοι ειδικοί. Οι ίδιοι άνθρωποι, με τις ίδιες μεθόδους και τους ίδιους μηχανισμούς. Αλλά με πολύ μεγαλύτερη ευχέρεια δράσης, γιατί η «κρίση» και η απειλή του χάους δικαιολογούν και κάποιες «εκπτώσεις» σε ατομικά δικαιώματα: κοινωνικά, πολιτικά, οικονομικά. Οχι φυσικά στα δικά τους δικαιώματα, αλλά σε εκείνα των άλλων. Ο τρομαγμένος άνθρωπος, που ψάχνει ένα καταφύγιο για να τρυπώσει δεν ρωτά αν αυτό έχει τρεχούμενο νερό ή ακόμα περισσότερο κλιματισμό και δωρεάν wi-fi.

Οπλα, κοριοί και κάμερες
Οι τρομαγμένες κοινωνίες που είναι έτοιμες να δικαιολογήσουν τα αδικαιολόγητα δεν είναι ελληνικό φαινόμενο. Αυτή τη στιγμή η κρίση και οι έξωθεν απειλές δικαιολογούν όχι μόνο την πλήρη διάλυση δοκιμασμένων και επιτυχημένων κοινωνικών δικτύων και συστημάτων προστασίας σε ολόκληρη την Ευρώπη. Εχουν κάνει αυτονόητες και καταστάσεις στρατιωτικού νόμου σε μια σειρά από χώρες της. Οι πάνοπλοι στρατιώτες στους δρόμους έγιναν καθημερινότητα στη Γαλλία, στο Βέλγιο, στην Ισπανία, στη Μεγάλη Βρετανία ακόμα και στην ιστορικά βεβαρημένη Γερμανία. Οι κάμερες παρακολούθησης αποτελούν έτσι κι αλλιώς κάτι το απολύτως φυσιολογικό εδώ και χρόνια, χωρίς κανείς να έχει αισθανθεί ποτέ την ανάγκη να αποτιμήσει αν η χρήση τους έκανε τη ζωή μας πιο άνετη και πιο ασφαλή. Η εισβολή στην ιδιωτικότητά μας θεωρείται σχεδόν ως χάρη, που μας κάνουν για το καλό μας.
Δεν είναι ίσως πολύ μακριά η μέρα, που τα παιδιά που θα γεννιούνται στην Ευρώπη θα φακελώνονται γενετικά σε μια τεράστια τράπεζα δεδομένων, με πρόσχημα την μελλοντική εξιχνίαση εγκλημάτων ή και την πρόληψη ασθενειών. Ισως να έχουν και ένα μικροτσίπ, φυτεμένο σε κάποιο σημείο του σώματός τους για να μπορούν να είναι πάντα και παντού ανιχνεύσιμοι πολίτες. Σας ακούγονται υπερβολικά όλα αυτά; Οσο υπερβολικό μπορεί να φαινόταν πριν από 15-20 χρόνια στους υποψήφιους γιάπηδες, που διάβαζαν «κλικ» και «downtown» στην Πάρο, ότι σήμερα θα πηγαίνουν να πάρουν χαρτζιλίκι από την πετσοκομένη σύνταξη της μάνας τους.

Οι αμφισβητίες
Είναι προφανές ότι αυτή τη στιγμή οι δυτικές «ελίτ» προσπαθούν να επιβάλουν αυταρχικές, σχεδόν μιλιταριστικές λύσεις για τα προβλήματα, που τις έχουν προ πολλού ξεπεράσει. Προτιμούν πολίτες τρομοκρατημένους από τους αμφισβητίες. Γιατί υπάρχουν και αυτοί. Δεν είναι τυχαίο ότι σε ολόκληρη την Ευρώπη υπάρχουν ψήγματα έστω αμφισβήτησης του υπάρχοντος συστήματος μέσα από κάποια έστω αφελή μερικές φορές κινήματα. Οτι στην Βρετανία του Κάμερον και των Καμερών παρακολούθησης οι σοσιαλδημοκράτες ψήφισαν έναν πολιτικό, που και στους ίδιους φαινόταν μέχρι πρότινος ως επικίνδυνος αριστεριστής. Οτι ξαφνικά ακόμα και στη χώρα των couchpotatoes εμφανίζεται με σοβαρές ελπίδες να διεκδικήσει το χρίσμα των Δημοκρατικών ένας αυτοαποκαλούμενος «σοσιαλιστής». Ο τρόμος δεν έχει ακόμα κυριεύσει τα πάντα. Οι κοινωνίες έχουν ακόμα αντιστάσεις και δεν έχουν σηκώσει όλα τα κομμάτια τους λευκή σημαία. Νοιώθουν έστω και με μια πρωτόλεια μορφή ότι το σύστημα έχει εξαντλήσει τις δυνατότητές του να παρουσιάζεται ως παιδί της ΤΙΝΑ (there is no alternative). Και επειδή πράγματι δεν υπάρχουν τόσες πολλές συμπτώσεις, το σίγουρο είναι ότι οι επιθέσεις τρομοκράτησης θα συνεχιστούν το επόμενο διάστημα με στόχο να διαλύσουν την παραμικρή αμφισβήτηση. Ολοι θα πρέπει να φοβόμαστε κάτι. Αριστεροί, Δεξιοί, Κεντρώοι... Δεν έχει σημασία. Μέχρι να πειστούμε να παραδώσουμε οικειοθελώς όλα τα κλειδιά στους «καθοδηγητές».

Πώς το είχε πει ο Αλαν Μουρ, ο συγγραφέας του «V for Vendetta»; «Δεν θα πρεπε οι πολίτες να φοβούνται τις κυβερνήσεις τους, αλλά οι κυβερνήσεις τους πολίτες». Εσείς τι πιστεύετε ότι συμβαίνει στις περισσότερες χώρες της Δύσης; Αυτό ακριβώς. Κοινωνίες που επιλέγουν τους ηγέτες τους με κριτήριο το φόβο καταλήγουν να φοβούνται τους ίδιους τους ηγέτες τους. Και μετά αδυνατούν να απαλλαγούν από αυτούς.

Κυριακή, 31 Ιανουαρίου 2016

Μαλλιά Κουβάρια


Αφού ο κλάδος των δημοσιογράφων αποφάσισε να απεργήσει και πάλι για τα ασφαλιστικά του δικαιώματα, μήπως θα ήταν η κατάλληλη ευκαιρία να συζητήσουμε και για κάποια άλλα θέματα, που κανένας δεν τολμά να θίξει;
Για τις απληρωσιές και την ανασφάλεια, για τα εξευτελιστικά μεροκάματα και τις συνθήκες εργασίας σε κάποια sites, που οι ιδιοκτήτες τους υπερηφανεύονται ότι κατευθύνουν την κοινή γνώμη, αλλά οι εργαζόμενοι σε αυτά δεν «αναγνωρίζονται» ως δημοσιογράφοι...
Μήπως επίσης πρέπει να συζητήσουμε πώς γίνεται να ανήκουν στην Ενωσή μας εκδότες, έμποροι, ψιλικατζήδες και χονδρέμποροι, αλλά όχι η «εργατιά» της δημοσιογραφίας; Μπορείς να είσαι και αφεντικό και εργαζόμενος ταυτόχρονα; Σε ποιό άλλο κλάδο, σε ποιά βιομηχανία οι μάνατζερς και οι εργαζόμενοι είναι στο ίδιο συνδικάτο; Πώς γίνεται να μη μπορεί κανείς να αντισταθεί σε αφεντικά, που κάνουν ότι θέλουν και όποτε θέλουν, ανοίγουν, κλείνουν, απειλούν, παζαρεύουν, εκβιάζουν με πρόσχημα την αγάπη τους για την «ενημέρωση». Πώς γίνεται να έχει απαξιωθεί τόσο το επάγγελμα και όλοι να κάνουν ότι δεν το βλέπουν; 
Μετά από τόσα χρόνια κρίσης και κατρακύλας μήπως έχει έρθει η ώρα να κοιτάξουμε λίγο και την πραγματικότητα πίσω από την βιτρίνα και τους «συσχετισμούς δυνάμεων»; Θα πει κάποιος βέβαια ότι η κατάσταση έχει γίνει μαλλιά κουβάρια. Πού να μπλέξουμε τώρα;

Παρασκευή, 29 Ιανουαρίου 2016

Παιδιά συντονιστείτε...

Κάθε φορά που κάποιο πρόβλημα της ΕΕ μοιάζει δυσεπίλυτο, όλοι θυμούνται την «περισότερη Ευρώπη» και την ανάγκη για μεγαλύτερο «συντονισμό δράσης» και «κοινές ευρωπαϊκές λύσεις». Τι συμβαίνει όμως στην πραγματικότητα;



Οι Γερμανοί αποφασίζουν για τα πάντα με γνώμονα την δική τους και όχι μια κοινή ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα της οικονομίας και προσπαθώντας να διατηρούν πάντα στο ζενίθ τις εξαγωγές τους.

Οι Βρετανοί ζητούν πάλι ειδικές ρυθμίσεις, εξαιρέσεις και επιστροφή αρμοδιοτήτων στο Λονδίνο, απειλώντας ότι σε αντίθετη περίπτωση θα σηκωθούν να φύγουν.
Οι Γάλλοι ζητούν και αυτοί εξαιρέσεις από την τήρηση των συμφωνηθέντων για τα «υγιή δημοσιονομικά» επειδή κάνουν πόλεμο με την τρομοκρατία. (Για να μην αναφερθούμε στο πόσο ευρωπαϊκό είναι να συνεχίζεται σε μια χώρα «κολώνα» της ΕΕ επ' αόριστο ο στρατιωτικός νόμος).
Οι Ιταλοί ζητούν και αυτοί χαλάρωση στα δημοσιονομικά, απειλώντας ότι θα μπλοκάρουν άλλες κοινές αποφάσεις για παράδειγμα στο προσφυγικό.
Οι Πολωνοί αδιαφορούν για την κατακραυγή, όταν παίρνουν αποφάσεις που σε ολόκληρη την Ευρώπη θεωρούνται αντιδημοκρατικές, περιορίζοντας  για παράδειγμα την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και του Τύπου.
Οταν λοιπόν οι μεγάλες πληθυσμιακά χώρες της ΕΕ συμπεριφέρονται έτσι, γιατί να περιμένει κανείς «πειθαρχία» και ευρωπαϊκή αλληλεγγύη από τους μικρούς; Και τι καλό να περιμένουν οι λαοί από αυτό το ξεπεσμένο σύστημα; 

Πέμπτη, 28 Ιανουαρίου 2016

Ελληνική δημοσιογραφία 2016

Γράφει λοιπόν χθες η die Zeit ότι το κλείσιμο των συνόρων θα ήταν μια ψευδολύση και ότι οι Ευρωπαίοι ψάχνουν έναν αποδιοπομπαίο τράγο και τα ρίχνουν όλα στους Ελληνες: 
Μετά βγαίνει το iefimerida, που δεν έχει καν καταλάβει το νόημα της ειρωνείας στον αρχικό τίτλο, αξιοποιώντας τη μετάφραση της Deutsche Welle από την καθημερινή επισκόπηση τύπου:
Kαι κάνει σημαία του τον σαρκαστικό τίτλο «Για όλα φταίνε οι Ελληνες» Αν δεν είναι απλά τεράστια ασχετοσύνη είναι επικίνδυνη παραχάραξη:

Τετάρτη, 27 Ιανουαρίου 2016

Πάντα ετερόφωτοι και ανίδεοι

Πού είναι σήμερα οι αναλυτές, που μας έλεγαν ότι θα διεκδικήσουμε τον Ευρωπαίο Επίτροπο για το Μεταναστευτικό «που μας καίει», για να έχουμε περισσότερη κατανόηση και μια καλύτερη αντιμετώπιση από την Ευρώπη;
Πού είναι οι άλλοι αναλυτές, που πονηρά υπονοούσαν ότι με το προσφυγικό έχουμε ένα ακόμα διαπραγματευτικό χαρτί στο χέρι μας απέναντι στους δανειστές και κυρίως απέναντι στους Ευρωπαίους;




Η «Ευρώπη», η γραφειοκρατία της δηλαδή, απέδειξε για μια ακόμα φορά πόσο κυνική μπορεί να γίνει και πόσο εύκολα μπορεί να καταπιεί όσους νομίζουν ότι μπορούν να την τρομάξουν με συνθήματα. Οχι ότι δεν θα έπρεπε να το περιμένει, όποιος έχει μια στοιχειώδη γνώση, για το πώς λειτουργούν οι «θεσμοί». Είναι ο ίδιος κυνισμός, που ζητά κι άλλες περικοπές και άλλες μειώσεις και άλλες υποχωρήσεις, από μια κοινωνία εξαθλιωμένη και στα πρόθυρα της απόγνωσης. 

Στο πόκερ, που αποφάσισαν κάποιοι, ότι ξέρουν να παίξουν με τους «χαρτοπαίκτες» των Βρυξελλών το μεταναστευτικό αποδεικνύεται ακόμα ένα κρυφό ατού στο μανίκι του παλιού και έμπειρου τζογαδόρου. Οι νέοι «παίζουν και μαθαίνουν».  Χάνοντας...
Φυσικά και η Ευρώπη διαλύεται, όπως κάποιοι παρατηρούν με χαιρεκακία. Αλλά το ζήτημα είναι ότι αυτή η διάλυση μπορεί πρώτα να περάσει σαν οδοστρωτήρας και από πάνω μας. Το πρόβλημα είναι ότι εμείς είμαστε αυτοί, που ακόμα και μόνο γεωγραφικά αν το δεις, θα βρεθούμε πρώτοι απολύτως ξεκρέμαστοι.
Πού είναι η συμμαχία του Νότου της Αριστεράς που θα μας βοηθήσει;
Πού είναι οι φιλελεύθεροι της ελεύθερης διακίνησης ιδεών-προσώπων-αγαθών, πού τόσο θαύμαζαν κάποιοι και εδώ στην Ελλάδα και τρώγανε και πίνανε μαζί σε κάθε ευκαιρία;
Πού είναι οι σοσιαλδημοκράτες Φάυμαν, Σουλτς και άλλοι, που παρέλασαν το καλοκαίρι στη Λέσβο;
Πού είναι οι φίλοι του  Αντώνη που τώρα τους έδωσε εναλλακτική η εκλογή του Κυριάκου και έχουν αναλάβει το ρόλο του σεναριογράφου στα σχέδια επί χάρτου για το πώς θα γλυτώσουν από εμάς;
Η Ευρώπη δεν ήταν ποτέ άλλοτε τόσο αποκρουστική, αλλά και η Ελλάδα ποτέ άλλοτε τόσο ανίκανη να μεταφέρει στον έξω κόσμο το δράμα, που βιώνει στο εσωτερικό της. Εμείς ασχολούμαστε με το ποιός είπε την καλύτερη ατάκα για το παρελθόν του άλλου, μέσα στη Βουλή σε κλίμα Πανσπουδαστικού Συνεδρίου, την ώρα που οι άλλοι συνεδριάζουν για να κατοχυρώσουν και νομικά την καταδίκη μας. Εμείς ψάχνουμε να βρούμε την «ξανθιά αγρότισσα» που γοήτευσε στα μπλόκα; Εμείς μαζεύουμε υπογραφές για να πάρουμε το Νόμπελ, για κάτι το οποίο αυτοί που πραγματικά το έκαναν, έχουν ξεκαθαρίσει χιλιάδες φορές ότι ήταν απλά το αυτονόητο. Κάνουμε ότι δεν ακούμε τις απειλές και τις ειρωνείες ή όταν τις ακούμε το κάνουμε για να «χαρούμε», που τις εισέπραξαν οι πολιτικοί μας αντίπαλοι. 
Ετερόφωτοι δημοσιογράφοι που περιμένουν να πάρουν γραμμή, ανίδεοι πολιτικοί που επιμένουν να τετραγωνίσουν τον κύκλο, άβουλοι τηλεθεατές που έχουν χάσει τη μπάλα.
Αυτή είναι η Ελλάδα...
Αυτή είναι η Ευρώπη...
Και αυτό είναι το αδιέξοδο, που ακόμα κάνουμε ότι δεν βλέπουμε.

Αξίζει να διαβαστεί

Το σημερινό Δελτίο Τύπου της Κομισιόν "συμπίπτει" σε πολλά με το χθεσινό σχέδιο έξωσης της Ελλάδας από το Σένγκεν, που δημοσίευσε η "Le Monde":

«Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει το σχέδιο Έκθεσης Αξιολόγησης Σένγκεν για την Ελλάδα

Το Σώμα των Επιτρόπων εξέτασε σήμερα και συζήτησε το σχέδιο έκθεσης αξιολόγησης Σένγκεν για την Ελλάδα, υπό το πρίσμα των σημαντικότερων διαπιστώσεων. Ο Μηχανισμός Αξιολόγησης Σένγκεν, που δημιουργήθηκε τον Οκτώβριο του 2013, προβλέπει τον έλεγχο της εφαρμογής των κανόνων Σένγκεν μέσω επισκέψεων παρακολούθησης σε συγκεκριμένο κράτος μέλος από ομάδες εμπειρογνωμόνων των κρατών μελών και του Frontex υπό την ηγεσία της Επιτροπής. Το σχέδιο έκθεσης αξιολόγησης Σένγκεν για την Ελλάδα, το οποίο συνέταξαν από κοινού εμπειρογνώμονες των κρατών μελών και εκπρόσωποι της Επιτροπής, θα διαβιβαστεί τώρα στην επιτροπή αξιολόγησης Σένγκεν, η οποία θα διατυπώσει τη γνώμη της. Στη συνέχεια, η έκθεση αυτή θα εγκριθεί από την Επιτροπή με εκτελεστική πράξη.
Το σχέδιο έκθεσης - που δεν δημοσιοποιείται - βασίζεται σε αιφνίδιες επιτόπιες επισκέψεις στα ελληνοτουρκικά χερσαία σύνορα, καθώς και στη Χίο και τη Σάμο, το διάστημα 10 - 13 Νοεμβρίου 2015. Η έκθεση εξετάζει την παρουσία προσωπικού της αστυνομίας και της ακτοφυλακής στις περιοχές που ελέγχθηκαν, την αποτελεσματικότητα της διαδικασίας ταυτοποίησης και καταγραφής, την επιτήρηση των θαλάσσιων συνόρων και τη συνεργασία με τις γειτονικές χώρες. Η έκθεση, αν και αναγνωρίζει ότι οι ελληνικές αρχές υφίστανται πιέσεις, υπογραμμίζει ότι η διαδικασία ταυτοποίησης και καταγραφής παράτυπων μεταναστών δεν είναι αποτελεσματική, ότι τα δακτυλικά αποτυπώματα δεν εισάγονται συστηματικά στο σύστημα και ότι τα ταξιδιωτικά έγγραφα δεν ελέγχονται συστηματικά για τη γνησιότητά τους ούτε αντιπαραβάλλονται με σημαντικές βάσεις δεδομένων ασφαλείας, όπως το SIS (σύστημα πληροφοριών Σένγκεν), η Ιντερπόλ και άλλες εθνικές βάσεις δεδομένων. Με βάση αυτές τις διαπιστώσεις, το σχέδιο έκθεσης καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Ελλάδα αμελεί σοβαρά τις υποχρεώσεις της και ότι υπάρχουν σοβαρές αδυναμίες στη διενέργεια ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα, οι οποίες πρέπει να εξαλειφθούν και να αντιμετωπιστούν από τις ελληνικές αρχές.

Μηχανισμός Αξιολόγησης Σένγκεν

Οι αξιολογήσεις Σένγκεν πραγματοποιούνται στα κράτη μέλη με βάση τόσο ένα πολυετές όσο και ένα ετήσιο πρόγραμμα αξιολόγησης. Οι επισκέψεις αυτές μπορεί να προαναγγέλλονται ή να έχουν αιφνιδιαστικό χαρακτήρα.
Μετά από κάθε επίσκεψη, συντάσσεται έκθεση στην οποία εντοπίζονται τυχόν αδυναμίες και διατυπώνονται συστάσεις για διορθωτικά μέτρα, τα οποία πρέπει να υλοποιηθούν εντός καθορισμένης ημερομηνίας. Οι συστάσεις υποβάλλονται από την Επιτροπή στο Συμβούλιο για έγκριση. Στη συνέχεια, το αξιολογούμενο κράτος μέλος πρέπει να υποβάλει ένα σχέδιο δράσης το οποίο καθορίζει τον τρόπο αντιμετώπισης των αδυναμιών που εντοπίστηκαν. Προκειμένου να υλοποιήσουν τις συστάσεις, τα κράτη μέλη μπορούν να υποστηρίζονται από την Επιτροπή, τον Frontexκαι άλλους φορείς της ΕΕ με πρακτικά και/ή χρηματοδοτικά μέσα.
Στην όγδοη εξαμηνιαία έκθεση για τη λειτουργία του χώρου Σένγκεν, της 15ης Δεκεμβρίου 2015, ανακοινώθηκε ήδη ότι, ανάλογα με τα αποτελέσματα των αξιολογήσεων Σένγκεν στην Ελλάδα, ενδέχεται να προταθούν ειδικά μέτρα όπως προβλέπεται στα άρθρα 19α και 26 του Κώδικα Συνόρων Σένγκεν.

Διαδικασίες για την αντιμετώπιση εξαιρετικών περιστάσεων

Εάν μια έκθεση αξιολόγησης Σένγκεν καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το αξιολογούμενο κράτος μέλος «αμελεί σοβαρά τις υποχρεώσεις του στο πλαίσιο των κανόνων Σένγκεν» και εάν υπάρχουν «σοβαρές ελλείψεις στη διενέργεια ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα», η Επιτροπή μπορεί να προτείνει συστάσεις, που πρέπει να εγκρίνει το Συμβούλιο, σχετικά με τη λήψη διορθωτικών μέτρων για να αντιμετωπιστούν οι ελλείψεις που διαπιστώθηκαν κατά τη διάρκεια της αξιολόγησης. Προκειμένου να διασφαλίσει τη συμμόρφωση με αυτές τις συστάσεις, η Επιτροπή μπορεί, βάσει του άρθρου 19α του Κώδικα Συνόρων Σένγκεν, να υποδείξει στο αξιολογούμενο κράτος μέλος να λάβει συγκεκριμένα μέτρα, όπως η ανάπτυξη ευρωπαϊκών ομάδων συνοριοφυλάκων, ή η υποβολή στρατηγικού σχεδίου το οποίο θα καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο το εν λόγω κράτος μέλος θα διαθέσει το δικό του προσωπικό και εξοπλισμό για την αντιμετώπιση των ελλείψεων. Οι προτάσεις της Επιτροπής πρέπει να εγκριθούν από επιτροπή των κρατών μελών με ειδική πλειοψηφία. Το αξιολογούμενο κράτος μέλος έχει τότε προθεσμία τριών μηνών για να ολοκληρώσει τις διορθωτικές δράσεις.
Σε περίπτωση που, μετά την παρέλευση τριών μηνών, εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις και τα μέτρα που έχουν ληφθεί δεν επαρκούν για την κατάλληλη αντιμετώπισή τους, η Επιτροπή δύναται να ενεργοποιήσει την εφαρμογή της διαδικασίας που προβλέπεται στο άρθρο 26 του Κώδικα Συνόρων Σένγκεν.
Σύμφωνα με το άρθρο 26 του Κώδικα Συνόρων Σένγκεν, εάν τα μέτρα που αναφέρονται στο άρθρο 19α δεν είναι αποτελεσματικά, το Συμβούλιο μπορεί, με βάση πρόταση της Επιτροπής, να συστήσει σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη να επαναφέρουν τους συνοριακούς ελέγχους στο σύνολο ή σε συγκεκριμένα τμήματα των εσωτερικών συνόρων του(ς) ως λύση εσχάτης ανάγκης, προκειμένου να προστατευθεί το κοινό συμφέρον στον χώρο Σένγκεν. Η σύσταση του Συμβουλίου πρέπει να εγκριθεί με ειδική πλειοψηφία.
Σύμφωνα με το άρθρο 26, και στις εξαιρετικές περιστάσεις που περιγράφονται ανωτέρω, οι έλεγχοι μπορούν να επαναφερθούν για διάστημα που δεν υπερβαίνει τους έξι μήνες. Το μέτρο αυτό μπορεί να παραταθεί για επιπλέον εξαμηνιαίες περιόδους μέχρι και δύο έτη.»

Τρίτη, 26 Ιανουαρίου 2016

Μεσοπόλεμος 2.0

Σε ολόκληρη την Ευρώπη οι στρατιές των ανέργων συνεχίζουν να αυξάνονται, οι κοινωνικές ανισότητες διευρύνονται, πολιτικά δικαιώματα καταργούνται με διάφορες αφορμές, εθνικά πάθη ξαναβγαίνουν στον αφρό και η ακροδεξιά καλπάζει σχεδόν παντού. Την ίδια στιγμή κάποιοι προτείνουν χωρίς κανένα ενδοιασμό να δημιουργήσουν σύγχρονα στρατόπεδα συγκέντρωσης για να "γλυτώσουν" από τους πρόσφυγες, τους οποίους ήδη αντιμετωπίζουν σε πολλές χώρες ως «μη ανθρώπινα όντα» σε μια λογική «αποτροπής» . Αν όλα αυτά δεν θυμίζουν σκηνικό μεσοπολέμου, πώς αλλιώς θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν;




Και το ερώτημα είναι γιατί τα αφήνουν ασχολίαστα όλα αυτά, εκείνοι που αγωνιούν να "μείνουμε Ευρώπη"; Η αγάπη προς την Ευρώπη θα έπρεπε κανονικά να τους οδηγεί σε κάποιες προτάσεις για την ...σωτηρία της από όλα αυτά τα φαινόμενα, που την οδηγούν πλέον με μαθηματική ακρίβεια στη διάλυση. Ή μήπως ο «φιλοευρωπαϊσμός» είναι τελικά μόνο ένα απολίτικο σλόγκαν αυτοκαθορισμού τους, μια νέα trendy ψευτο-ιδεολογία χωρίς κανένα περιεχόμενο;

Δευτέρα, 25 Ιανουαρίου 2016

Ειλικρίνεια

Κι όμως, ένα παιδί 14 χρόνων μπορεί τελικά να περιγράψει πολύ πιο αντικειμενικά και χωρίς πολλά και περιττά λόγια την κατάσταση της χώρας, από ότι οι «αρμόδιοι» και οι «εκλεγμένοι».  Γιατί ακριβώς δεν έχει καμιά διάθεση να φορέσει στα μάτια του τους παραμορφωτικούς φακούς, που μοιράζουν ορισμένοι για να φιλτράρουν την ειλικρίνεια...

Κυριακή, 24 Ιανουαρίου 2016

Ο Βόλφι μίλησε

Αυτό που ξάφνιασε περισσότερο από την τελευταία πρόκληση του Βόλγφγκανγκ Σόιμπλε στο Νταβός δεν ήταν το περιεχόμενό της, αλλά αυτή καθεαυτή η εκδήλωσή της. Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών δεν είπε άλλωστε κάτι που μας κράταγε κρυφό.  Εχει αρκετές φορές καταστήσει σαφές ότι δεν πιστεύει, πως το ελληνικό πολιτικό προσωπικό θα καταφέρει να επιτύχει την περιβόητη εφαρμογή των προγραμμάτων, που έχουν επιβάλει στη χώρα μας οι δανειστές. Γι' αυτό και η ιδέα του Grexit δεν έχει ...αποχωρήσει ποτέ από τον εγκέφαλό του.
Ωστόσο το τελευταίο διάστημα έδειχνε να έχει υιοθετήσει μια τακτική αναμονής. Σα να περίμενε δηλαδή τη στιγμή, που το κοινό μυστικό ότι το πρόγραμμα «δε βγαίνει» θα μετατρεπόταν σε ομολογία της ελληνικής κυβέρνησης.  



Για τον Σόιμπλε εκείνη τη στιγμή θα είναι πολύ πιθανώς οι ίδιοι οι Ελληνες, που θα έρθουν στα λόγια του και θα αναγκαστούν να σκεφτούν μήπως η αποχώρησή τους απο την Ευρωζώνη είναι η καλύτερη λύση. Από την ώρα που δεν έχει να «περάσει» κάποια απόφαση στο γερμανικό Μπούντεσταγκ για νέα «βοήθεια» στην Ελλάδα και από τη στιγμή που οι θεσμοί παρακολουθούν προσεκτικά την υλοποίηση του προγράμματος ο Σόιμπλε δεν είχε κανένα λόγο να προκαλεί ή να πιέζει τα πράγματα, ειδικά τώρα που η κυβέρνηση της Ανγκέλα Μέρκελ έχει μια σειρά πονοκεφάλους άλλου τύπου, είτε αυτοί αφορούν τα «τσαλιμάκια» των ανυπάκοων Ανατολικοευρωπαίων ή τις ειδικές προτιμήσεις των Βρετανών για μια αλα καρτ συμμετοχή στην ΕΕ. Περίμενε να έρθει η ώρα που θα ήταν απαραίτητο να μιλήσει.

Το γεγονός ότι το κάνει τώρα ίσως να έχει να κάνει με δύο παράγοντες. Πρώτο με την προσπάθεια της ελληνικής κυβέρνησης να δημιουργήσει και πάλι ένα κλίμα «σκληρής διαπραγμάτευσης» με τους δανειστές για το ασφαλιστικό. Και δεύτερον και με την αλλαγή στην ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας και την προσπάθεια να παρουσιαστεί ο Κ.Μητσοτάκης ως εναλλακτική λύση. Το μήνυμα Σόιμπλε αφορά και αυτόν, όπως άλλωστε τα μηνύματά του πάντα αφορούσαν συνολικά το ελληνικό πολιτικό σύστημα για το οποίο δεν έχει και τόσο μεγάλη εκτίμηση. Και το μήνυμα είναι σαφές. «Δεν έχουμε όρεξη για άλλα παζάρια». Η Ελλάδα είναι αναγκασμένη να κάνει αυτά που η ίδια συμφώνησε και δεν έχει κανένα δικαίωμα να ζητά να διαπραγματευτεί πάλι για κάτι που έχει συμφωνήσει. Αν τώρα η ίδια δεν είχε συνειδητοποιήσει τι ακριβώς συμφώνησε, τότε πρόβλημά της. Το ίδιο που είχε πει ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε και μετά την συμφωνία της 20ης Φεβρουαρίου 2015, τότε που ο Γερμανός αναρωτιόταν με ποιό τρόπο το δίδυμο Τσίπρα-Βαρουφάκη θα εξηγήσει στο εκλογικό του σώμα σε τι συμφώνησε.

Η επιμονή του λοιπόν στη λέξη «εφαρμογή» μας δείχνει και ποιά θα είναι η γραμμή του από εδώ και πέρα. Είναι η προειδοποίηση για μια νέα τακτική προληπτικής μας απαξίωσης. Ουσιαστικά για μια ακόμα φορά θα παίξει το χαρτί των αφερέγγυων Ελλήνων που πρώτα υπογράφουν και μετά το ξανασκέφτονται. Με αυτό τον τρόπο είναι εύκολο να κερδίσει τις εντυπώσεις και να μην αφήσει κανένα περιθώριο συμμαχιών σε μια ελληνική πλευρά, που έχει καταχωρηθεί στα μάτια της διεθνούς κοινής γνώμης εδώ και πολλά χρόνια ως αναξιόπιστη.
Αν κάποιοι προσπέρασαν το «ανόητε» για να μπορέσουν να απολαύσουν την πρώτη γενέθλια τούρτα της «πρώτης φοράς Αριστερά», ας καταπιούν πρώτα τις μπουκιές της πριν  καθίσουν να σκεφτούν ότι η πραγματικά απειλητική λέξη της χιλιοσχολιασμένης ατάκας ήταν μάλλον η «εφαρμογή».  Αυτή να δούμε πώς θα την χωνέψουμε...